استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه میلاد پیامبر اکرم (ص) فراتر از یک مناسبت تقویمی است، گفت: این روز میتواند به بهانهای برای بازاندیشی در سبک زندگی، اخلاق اجتماعی و معنای واقعی وحدت در جامعه امروز تبدیل شود.
افتخارالسادات موسوی قافلهباشی در گفتوگو با خبرنگار مهر در قم، با تبریک میلاد پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد مصطفی (ص) و میلاد امام جعفر صادق (ع) و گرامیداشت هفته وحدت اظهار کرد: نباید این ایام را تنها به یادآوری تولد شخصیتی در بیش از چهارده قرن پیش محدود کنیم؛ بلکه میلاد ایشان تولد نگاهی نو به انسان بود؛ نگاهی که توانست جامعهای پراکنده و آکنده از دشمنی را به امتی منسجم و برادر مبدل کند.
اعتماد؛ سرمایه پیش از رسالت
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به جایگاه پیامبر پیش از بعثت یادآور شد: مردم مکه پیش از آنکه حضرت محمد (ص) را به عنوان پیامبر بشناسند، ایشان را به عنوان «امین» میشناختند. اعتماد مردم به امانتداری، راستگویی و اخلاق ایشان، پیش از هر عنوان و مسئولیتی شکل گرفته بود.
وی افزود: تصور رایج این است که انسان ابتدا باید به جایگاهی بزرگ برسد تا ویژگیهای اخلاقی او نمایان شود، اما سیره نبوی این مسیر را برعکس نشان میدهد؛ نخست شخصیت ساخته میشود و سپس مسئولیت بزرگ به او سپرده میشود. از همین رو، برای جوان امروز که میخواهد در آینده نقشهایی چون مدیر، استاد، همسر، پدر و مادر یا فعال اجتماعی را بر عهده گیرد، درس روشن سیره این است که باید از امروز بر ویژگیهایی سرمایهگذاری کند که مدرکی برای آن صادر نمیشود و در رأس آنها، اعتمادپذیری قرار دارد.
موسوی قافلهباشی تأکید کرد: کسی که دیگران نتوانند به قول، اخلاق و امانت او تکیه کنند، حتی اگر عناوین متعدد داشته باشد، از سرمایه اجتماعی لازم بیبهره خواهد ماند. اعتماد، مهمترین سرمایه اجتماعی انسان و از آموزههای محوری سیره نبوی برای جامعه امروز است.
وحدت به معنای یکساناندیشی نیست
وی در بخش دیگری از سخنان خود به تبیین مفهوم وحدت پرداخت و گفت: وحدت به این معنا نیست که همه افراد جامعه دقیقاً یکسان فکر کنند یا در همه موضوعات دیدگاه مشترک داشته باشند. معنای درست وحدت، ماندن در کنار یکدیگر با وجود تفاوتها و جلوگیری از تبدیل اختلاف نظر به دشمنی و خصومت است.
به گفته این استاد حوزه و دانشگاه، جامعه قدرتمند لزوماً جامعهای نیست که همه اعضای آن یک شکل بیندیشند، بلکه جامعهای است که دیدگاههای متفاوت را تحمل میکند و اجازه نمیدهد این تفاوتها به تفرقه منجر شود.
وی تصریح کرد: احترام به تفاوت دیدگاهها نباید با بیتوجهی به قانون و هنجارهای اجتماعی اشتباه گرفته شود. نمیتوان به نام وحدت، قانونشکنی یا هنجارشکنی را پذیرفت. وحدت واقعی یعنی احترام به فکر، سلیقه و اعتقاد یکدیگر در چارچوب پایبندی به اصول ثابت و قوانین جامعه.
اخلاق در اختلاف؛ درسی برای عصر شبکههای اجتماعی
موسوی قافلهباشی با اشاره به فضای ارتباطی امروز اظهار کرد: در عصر شبکههای اجتماعی، گاه یک جمله، یک کلیپ کوتاه یا حتی یک کلمه و یک برداشت ناقص کافی است تا میان افرادی که هیچ شناختی از یکدیگر ندارند، دشمنی ایجاد شود. انسانها پیش از شناخت یکدیگر، درباره هم قضاوت میکنند.
وی افزود: سیره پیامبر اکرم (ص) به ما میآموزد که اختلاف نظر تنها زمانی قابل مدیریت است که با اخلاق همراه باشد. بیاخلاقی حتی اگر با انگیزه دفاع از حق صورت گیرد، جامعه را به سمت ازهمگسیختگی سوق میدهد. پیامبر برای جامعه امروز صرفاً یک شخصیت تاریخی نیست، بلکه معیاری برای سنجش اخلاق و انسانیت ماست.
حضرت خدیجه (س)؛ همراهی فراتر از ثروت
این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه به جایگاه حضرت خدیجه (س) در زندگی پیامبر اشاره کرد و گفت: اگر ایشان را تنها به عنوان همسر پیامبر یا بانویی ثروتمند معرفی کنیم، بخش مهمی از شخصیت برجسته ایشان نادیده میماند.
وی توضیح داد: حضرت خدیجه (س) از نظر عقل، استقلال، پاکی، جایگاه اجتماعی و قدرت تشخیص، انسانی ممتاز بود و آنچه ازدواج ایشان با پیامبر را به همراهی تاریخی تبدیل کرد، صرفاً ثروت یا موقعیت اجتماعی نبود، بلکه همراهی عمیق و مؤثر در سختترین دوران رسالت بود؛ زمانی که بسیاری پیامبر را تنها گذاشتند، ایشان در کنار حضرت باقی ماند و پشتیبان مسیر دشوار رسالت شد.
موسوی قافلهباشی تأکید کرد: سرمایهای که حضرت خدیجه (س) در راه حقیقت قرار داد، تنها پول نبود. اعتماد، آبرو، محبت، توان اجتماعی و مهمتر از همه ایمان و تشخیص درست، سرمایههایی بود که ایشان هزینه کرد. بنابراین پرسش اصلی این نیست که هر انسان چه میزان امکانات در اختیار دارد، بلکه این است که داشتههای خود را در خدمت چه هدفی به کار میگیرد؛ یکی زمان خود، دیگری دانش خود و دیگری آبروی خود را برای یاری حق و دفاع از مظلوم هزینه میکند.
همسر همراه؛ معیار رشد متقابل
وی با بیان درسهای ازدواج نبوی برای جوانان امروز گفت: همسر خوب تنها کسی نیست که انسان را دوست داشته باشد، بلکه کسی است که در مسیر درست زندگی همراه او بماند؛ در روزهای دشوار خستگی طرف مقابل را درک کند، هنگام موفقیت حسادت نورزد و هنگام شکست تحقیر نکند. در نگاه نبوی، محبت صرفاً یک احساس قلبی نیست، بلکه در رفتار و همراهی معنا پیدا میکند.
این استاد حوزه افزود: زوجین باید زمینه رشد یکدیگر را فراهم کنند. جوان امروز به جای آنکه تنها بپرسد «آیا مرا دوست دارد؟»، باید بپرسد آیا این فرد میتواند همراه مسیر زندگی من باشد و آیا در کنار او میتوانم انسان بهتری شوم و متقابلاً آیا من نیز میتوانم به رشد او کمک کنم؟ انتخاب همسر، انتخاب همراهی برای فردای زندگی است، نه فقط گذران امروز، و در سیره پیامبر و حضرت خدیجه (س) آنچه برجسته است، شخصیت و ارزشهای انسانی است.
میلاد پیامبر را به زندگی امروز پیوند بزنیم
موسوی قافلهباشی در پایان خاطرنشان کرد: برای نسل امروز کافی نیست که در سالروز میلاد پیامبر تنها به تبریک بسنده کنیم؛ باید این مناسبت را به رفتار واقعی خود گره بزنیم و از خود بپرسیم اگر پیامبر امروز در میان ما حضور داشتند، درباره رفتار ما در فضای مجازی، شایعهپراکنی، تمسخر دیگران، قضاوت بر اساس یک تصویر، توهین به کسی که مانند ما فکر نمیکند یا تخریب شخصیت افراد برای جذب چند پسند و دنبالکننده چه میگفتند؟
وی تصریح کرد: طرح همین پرسشها میتواند میلاد پیامبر را از یک مراسم مناسبتی صرف به مسئلهای روز و ملموس تبدیل کند و نشان دهد که پیامبر تنها یک خاطره تاریخی نیست، بلکه معیاری برای سنجش اخلاق، انسانیت و مسئولیت اجتماعی ماست. شاید پیام اصلی هفته وحدت نیز همین باشد که قرار نیست همه شبیه یکدیگر باشیم، بلکه قرار است با وجود تفاوتها، انسانیتر رفتار کنیم و شیعه و سنی و همه انسانها در چارچوب احترام متقابل و اخلاق، در کنار یکدیگر زندگی کنند.
نظرات (0)