سیلاب ویرانگری که در پی فروپاشی یک یخچال طبیعی در رشته‌کوه هیمالیا مرز نپال و چین را درنوردید، تلفات سنگینی بر جای گذاشته و نگرانی‌ها درباره وقوع موجی دوم از سیلاب را به‌شدت افزایش داده است. پلیس نپال اعلام کرده شمار جان‌باختگان این حادثه تا صبح جمعه به ۴۶۹ نفر رسیده؛ رقمی که نسبت به آمار ۳۹۰ نفری روز پنجشنبه جهش قابل توجهی را نشان می‌دهد.

به گزارش آسوشیتدپرس که تابناک به نقل از آن خبر داده است، نیروهای امدادی همچنان در میان گل‌ولای، آوار و بقایای ساختمان‌های تخریب‌شده به دنبال اجساد قربانیان و افراد مفقود هستند و احتمال افزایش بیشتر آمار قربانیان وجود دارد.

تداوم عملیات جست‌وجو در میان گل‌ولای و آوار

عملیات امداد و نجات در مناطق مرزی نپال و تبت از روز چهارشنبه، زمان وقوع سیلاب ناگهانی، بدون وقفه ادامه دارد. امدادگران نپالی و چینی با دشواری‌های ناشی از مسدود شدن راه‌ها، حجم عظیم گل‌ولای و پراکندگی آوار روبه‌رو هستند و تلاش می‌کنند صدها فرد گرفتار یا مفقود را بیابند.

پلیس نپال تأکید کرده که خارج کردن پیکرها از زیر آوار همچنان ادامه دارد و به دلیل گستردگی تخریب، شناسایی و شمارش دقیق قربانیان زمان‌بر خواهد بود. در سوی دیگر مرز، چین تاکنون آمار تلفات خود در منطقه تبت را سه نفر اعلام کرده و به‌روزرسانی جدیدی منتشر نکرده است. با این حال مقام‌های دو کشور مجموع افراد مفقود را بیش از ۱۵۰۰ نفر عنوان می‌کنند؛ رقمی که ابعاد انسانی فاجعه را بسیار فراتر از آمار رسمی جان‌باختگان نشان می‌دهد.

فروپاشی یخچال هیمالیا؛ علت سیلاب عظیم

بر اساس گزارش‌های اولیه، این فاجعه پس از فروپاشی ناگهانی یک یخچال طبیعی در ارتفاعات هیمالیا رخ داد. حجم عظیمی از آب ذوب‌شده همراه با گل‌ولای، سنگ و بقایای یخی به‌صورت ناگهانی رها شد و با سرعت زیاد از دره‌های کوهستانی سرازیر شد.

سیلاب با قدرت تخریبی بالا چندین اجتماع محلی، راه‌های ارتباطی، پل‌ها و زیرساخت‌های حیاتی را در دو سوی مرز درنوردید. شدت جریان به حدی بود که ساختمان‌ها را به‌طور کامل تخریب و زمین‌های کشاورزی را زیر لایه‌ای ضخیم از گل مدفون کرد. کارشناسان بار دیگر هشدار داده‌اند که گرمایش زمین و ناپایداری یخچال‌های هیمالیا خطر وقوع چنین سیلاب‌های یخچالی موسوم به GLOF را به‌طور چشمگیری افزایش داده است.

خطر موج دوم سیل؛ دریاچه ۲ میلیون مترمکعبی در بالادست

در حالی که عملیات امدادی ادامه دارد، نگرانی اصلی اکنون متوجه تهدیدی جدید در بالادست منطقه است. در اثر انسداد مسیر رودخانه توسط آوار و رسوبات سیلاب روز چهارشنبه، دریاچه‌ای طبیعی و ناپایدار شکل گرفته که به سرعت در حال پر شدن است.

وزارت منابع آب چین روز پنجشنبه اعلام کرد حجم آب ذخیره‌شده در این دریاچه هم‌اکنون حدود ۲ میلیون مترمکعب است و پیش‌بینی می‌شود طی سه روز آینده حدود ۳ میلیون مترمکعب دیگر به آن افزوده شود. این دریاچه اکنون سرریز کرده و هر لحظه امکان شکسته شدن سد طبیعی و رهاسازی موج دوم سیلاب به سمت مناطق پایین‌دست وجود دارد.

مقام‌های نپال و چین با صدور هشدار فوری از ساکنان روستاها و شهرک‌های در معرض خطر خواسته‌اند هرچه سریع‌تر خانه‌های خود را ترک کرده و به مناطق مرتفع و امن پناه ببرند. دستور تخلیه برای چندین منطقه حاشیه رودخانه صادر شده و تیم‌های امدادی در حالت آماده‌باش کامل قرار دارند.

ابعاد بحران و نیاز فوری به کمک‌رسانی

این سیلاب یکی از مرگبارترین حوادث طبیعی ماه‌های اخیر در منطقه هیمالیا محسوب می‌شود. علاوه بر تلفات جانی، هزاران نفر بی‌خانمان شده‌اند، دسترسی به آب آشامیدنی سالم و خدمات بهداشتی مختل شده و ارتباط بسیاری از روستاها به دلیل تخریب جاده‌ها و پل‌ها قطع است.

نهادهای امدادی نپال اعلام کرده‌اند که اولویت نخست، نجات افراد گرفتار، انتقال مجروحان به مراکز درمانی و جلوگیری از وقوع فاجعه دوم ناشی از سرریز دریاچه است. همزمان، ارزیابی خسارات به زیرساخت‌ها و برنامه‌ریزی برای اسکان موقت آوارگان نیز آغاز شده است.

کارشناسان محیط‌زیست تأکید می‌کنند فاجعه اخیر بار دیگر آسیب‌پذیری جوامع کوهستانی در برابر تغییرات اقلیمی و ذوب شتابان یخچال‌ها را آشکار کرد و ضرورت ایجاد سامانه‌های هشدار زودهنگام، پایش مستمر یخچال‌ها و مدیریت ریسک سیلاب‌های یخچالی در سراسر هیمالیا را دوچندان ساخته است.