سید رضا تقوی، فعال سیاسی و نماینده ادوار مجلس، با تحلیل شرایط کنونی کشور و تحولات منطقه‌ای، از تغییر بنیادین جایگاه جمهوری اسلامی ایران در معادلات سیاسی و امنیتی سخن گفت و تأکید کرد که دوران نقش‌آفرینی واکنشی ایران به پایان رسیده است.

به گزارش فارس، تقوی در اظهاراتی با اشاره به سیر تحول سیاست خارجی و قدرت راهبردی کشور در سال‌های اخیر گفت: «ایران دیگر بازیگر پاسخ‌دهنده نیست؛ بازیگر تغییردهنده بازی است»، جمله‌ای که به گفته او به‌روشنی تفاوت موقعیت امروز ایران با دهه‌های گذشته را نشان می‌دهد.

عبور از نقش واکنشی به کنشگری فعال

تقوی با تشریح مفهوم بازیگر پاسخ‌دهنده و بازیگر تغییردهنده، توضیح داد که در گذشته بخشی از طراحی‌های منطقه‌ای و بین‌المللی به گونه‌ای بود که ایران ناگزیر به واکنش در برابر ابتکار عمل دیگران می‌شد، اما امروز شرایط به‌طور کامل دگرگون شده است.

به گفته وی، جمهوری اسلامی اکنون خود ابتکار عمل را در دست دارد و طرف‌های مقابل ناچارند در برابر کنش‌ها، طرح‌ها و راهبردهای تهران موضع‌گیری کنند. این تغییر به معنای حرکت از انفعال دیپلماتیک به فعال‌سازی ظرفیت‌های سیاسی، دفاعی و گفتمانی است که طی سال‌ها با تکیه بر توان داخلی و انسجام ملی شکل گرفته است.

او افزود: زمانی که کشوری بتواند قواعد بازی را بازتعریف کند و چارچوب مواجهه را تغییر دهد، دیگر صرفاً در حاشیه تحولات قرار ندارد، بلکه در متن تحولات و در جایگاه مدیریت آن ایفای نقش می‌کند.

پشتوانه‌های قدرت بازدارندگی و اقتدار منطقه‌ای

این فعال سیاسی، ارتقای توان بازدارندگی، پیشرفت‌های دفاعی و امنیتی، و تثبیت جایگاه ایران در محور مقاومت را از جمله عوامل اصلی این تغییر جایگاه دانست و گفت: تجربه سال‌های اخیر به‌ویژه در مواجهه با تهدیدها و فشارهای حداکثری نشان داد که ایران نه‌تنها در برابر فشارها دچار عقب‌نشینی نشده، بلکه توانسته تهدید را به فرصت برای تثبیت اقتدار خود تبدیل کند.

تقوی تأکید کرد که اقتدار امروز ایران محصول هم‌افزایی مؤلفه‌های مختلف قدرت از جمله قدرت نظامی، نفوذ منطقه‌ای، سرمایه اجتماعی و منطق گفتمانی انقلاب اسلامی است. به باور او، ترکیب این مؤلفه‌ها موجب شده است که محاسبات قدرت‌های فرامنطقه‌ای درباره ایران با گذشته تفاوت اساسی داشته باشد.

وی با اشاره به تحولات غرب آسیا خاطرنشان کرد: امروز هیچ معادله امنیتی و سیاسی پایداری در منطقه بدون در نظر گرفتن نقش ایران قابل تصور نیست. این واقعیت، نشانه‌ای از آن است که ایران از یک بازیگر متأثر از تحولات، به بازیگری اثرگذار و جهت‌دهنده به تحولات تبدیل شده است.

پیام راهبردی برای رقبا و ظرفیت‌سازی برای آینده

تقوی در بخش دیگری از سخنان خود به پیام راهبردی این تغییر جایگاه برای رقبا و دشمنان جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: پیام اصلی این است که دوران تحمیل معادلات یک‌جانبه به ایران پایان یافته است. هر طرحی که منافع و امنیت ملی ایران را نادیده بگیرد، محکوم به ناکامی است، زیرا تهران قدرت برهم زدن بازی تحمیلی و تحمیل قواعد جدید را دارد.

به گفته وی، همین منطق باعث شده است که سیاست فشار حداکثری و تهدید نظامی علیه ایران کارآمدی خود را از دست بدهد و طرف‌های مقابل به‌جای تهدید، به‌دنبال بازتعریف نحوه مواجهه با جمهوری اسلامی باشند.

این نماینده پیشین مجلس همچنین بر ضرورت حفظ و تقویت این جایگاه تأکید کرد و گفت: تداوم نقش تغییردهنده ایران مستلزم انسجام داخلی، وحدت میان قوا، حمایت از توان دفاعی و علمی کشور و پرهیز از دوگانه‌سازی‌های کاذب در سیاست داخلی است. هرگونه تزلزل در انسجام ملی می‌تواند بر قدرت چانه‌زنی خارجی کشور اثر بگذارد.

تقوی در پایان خاطرنشان کرد که بازتعریف جایگاه ایران به‌عنوان بازیگر تغییردهنده، مسئولیت نخبگان، رسانه‌ها و نهادهای تصمیم‌ساز را سنگین‌تر می‌کند، زیرا تبیین درست این اقتدار برای افکار عمومی داخلی و خارجی، خود بخشی از راهبرد صیانت از منافع ملی است.