حجت‌الاسلام علیرضا پناهیان با تأکید بر اینکه کلید حل مسائل کشور در سپردن امور به مردم نهفته است، گفت: مجلس و دولت باید با تغییر رویکرد از تصدی‌گری عبور کنند و زمینه را برای واگذاری واقعی مدیریت به مردم فراهم آورند.

به گزارش خبرنگار مهر، این استاد حوزه و دانشگاه ظهر جمعه در بیست‌وچهارمین دوره یادواره شهدای منطقه چلاو که در روستای پاشاکلای آمل برگزار شد، با تبیین مفهوم مردم‌سالاری دینی اظهار داشت که این مفهوم فراتر از برگزاری انتخابات است و به معنای حضور فعال، مستمر و ساختارمند مردم در اداره جامعه در تمامی سطوح است.

مردم‌سالاری دینی فراتر از صندوق رأی

پناهیان با اشاره به نگاه امام خمینی (ره) به جایگاه مردم در نظام اسلامی گفت: آرزوی امام راحل تحقق حاکمیت حقیقی مردم‌سالاری دینی بود؛ به این معنا که مردم خود سکان‌دار اداره کشور باشند و نه صرفاً در مقاطع انتخاباتی، بلکه در همه شئون تصمیم‌سازی، اجرا و نظارت مشارکت جدی داشته باشند.

وی افزود: وقتی از مردم‌سالاری دینی سخن می‌گوییم، از مدلی حرف می‌زنیم که در آن مردم نه تماشاگر، بلکه بازیگر اصلی صحنه اداره کشور هستند. این مشارکت باید نهادینه و ساختاری شود تا به فرهنگ عمومی تبدیل گردد.

درس ناتمام دفاع مقدس در اقتصاد

این سخنران با یادآوری تجربه درخشان حضور مردم در دوران دفاع مقدس و سال‌های برقراری امنیت پایدار کشور تصریح کرد: در حوزه دفاع و امنیت، به مردم اعتماد کردیم و نتیجه آن خلق حماسه‌ای بی‌نظیر بود؛ اما متأسفانه همین تجربه موفق در عرصه اقتصاد تکرار نشد و این یک خطای راهبردی و استراتژیک به شمار می‌رود.

به گفته وی، اگر فرهنگ مشارکت عمومی که در جبهه‌ها شکل گرفت، در اقتصاد نیز نهادینه می‌شد، امروز با ساختار دولتی بسیار کوچک‌تر و چابک‌تر مواجه بودیم و بسیاری از زمینه‌های رانت‌خواری، فساد اداری و خطاهای سیستمی در میان برخی مدیران به مراتب کاهش می‌یافت.

پناهیان خاطرنشان کرد: دولتی که همه امور را خود به دست گیرد، ناخواسته بستر را برای بزرگ شدن بدنه اجرایی، افزایش هزینه‌ها و ایجاد گلوگاه‌های فساد فراهم می‌کند، در حالی که واگذاری امور به مردم، هم هزینه‌ها را کاهش می‌دهد و هم انگیزه و خلاقیت را افزایش می‌دهد.

انتقاد از تورم قانون‌گذاری در مجلس

استاد حوزه و دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از حجم بالای قوانین مصوب در مجلس شورای اسلامی گفت: برآوردها نشان می‌دهد بیش از ۵۰ درصد قوانین مجلس ریشه در عدم اعتماد به مردم و ضعف در اداره محلی و منطقه‌ای دارد.

وی افزود: وقتی نظام اداره محلی به درستی تقویت نشده باشد، ناگزیر برای هر موضوع جزئی باید قانون ملی وضع کرد. این در حالی است که بسیاری از مسائل را می‌توان در سطح محله، روستا و شهر با مشارکت خود مردم حل کرد، بدون آنکه نیازی به قانون‌گذاری متمرکز باشد.

پناهیان با اشاره به ساختار اداری کشور یادآور شد: امروز حدود ۳۰۰ هزار مدیر میانی در کشور داریم که هر یک در حوزه مسئولیت خود تصمیم‌ساز هستند. طبیعی است که کم‌کاری یا ضعف عملکرد هر یک از آن‌ها می‌تواند بخش مهمی از جامعه را با اختلال و نارضایتی مواجه کند. راه برون‌رفت از این وضعیت، کاستن از تمرکز مدیریتی و سپردن کار مردم به خود مردم است.

خودگردانی محلات و نقش محوری مساجد

وی خودگردانی محلات را ضرورتی انکارناپذیر دانست و گفت: دولت باید تمهیدات لازم برای اداره محلات به دست مردم را فراهم کند و این موضوع نباید تنها به فعالیت‌های فرهنگی محدود شود.

پناهیان با اشاره به تصمیم اخیر دولت مبنی بر واگذاری مدیریت موضوع حجاب به مساجد، این اقدام را گامی مثبت و در مسیر درست ارزیابی کرد و افزود: دولت و مجلس باید در این مسیر عقب‌نشینی کنند و زمام امور را به مساجد بسپارند. مسجد ظرفیت دارد که دوباره به مرکز محله، کانون حل مسائل روزمره و محل شناسایی و شکوفایی استعدادها تبدیل شود.

وی تأکید کرد: این واگذاری نباید در موضوع حجاب متوقف بماند؛ بلکه باید دامنه آن به حوزه‌های اقتصادی نیز گسترش یابد. ظرفیت‌هایی مانند اعطای وام‌های کارآفرینی، صدور مجوزهای مرتبط با صنعت و کشاورزی و حمایت از کسب‌وکارهای خرد می‌تواند در اختیار شبکه مساجد و هیئت‌امناهای مردمی قرار گیرد تا با شناخت دقیق از نیازهای محلی، منابع به شکل عادلانه‌تر و مؤثرتری توزیع شود.

روستا؛ کانون تولید نه مصرف

این استاد حوزه و دانشگاه با انتقاد از تغییر کارکرد روستاها در سال‌های اخیر گفت: روستا باید کانون تولید، کشاورزی، دامداری و سرزندگی باشد، اما متأسفانه با برخی رویکردهای نادرست از جمله توسعه گردشگری بی‌ضابطه و بدون پیوست فرهنگی و اقتصادی، روستاها به تدریج به مصرف‌کننده‌های وابسته تبدیل می‌شوند.

وی با بیان اینکه این روند هویت تولیدی روستا را تهدید می‌کند، افزود: به جای تقویت زیرساخت‌های تولید و ایجاد زنجیره ارزش برای محصولات کشاورزی و دامی، گاه با طرح‌های مقطعی، اقتصاد روستا را به سمت خدماتی ناپایدار سوق می‌دهیم که در بلندمدت نه به نفع روستایی و نه به نفع امنیت غذایی کشور است.

پناهیان روستای خرماکلا در مازندران را به عنوان الگویی موفق از مسئولیت‌پذیری و خوداتکایی مردمی معرفی کرد و گفت: مردم این روستا بدون اتکا به کمک‌های دولتی و با تکیه بر همت جمعی و توان داخلی خود، توانستند افتخارات ملی و حتی جهانی کسب کنند. این تجربه نشان می‌دهد ظرفیت‌های مردمی تا چه اندازه نادیده گرفته شده و در صورت اعتماد و حمایت، چه دستاوردهای بزرگی قابل تحقق است.

دین‌داری همراه با مسئولیت اجتماعی

وی در بخش پایانی سخنان خود، دین‌داری منهای مسئولیت اجتماعی را ناقص دانست و تصریح کرد: دین تنها در نماز، روزه و زندگی فردی خلاصه نمی‌شود. تربیت دینی زمانی کامل است که خروجی آن، انسان مسئولیت‌پذیر و کنشگر اجتماعی باشد.

پناهیان خاطرنشان کرد: اگر نظام تربیتی ما در مدارس و دانشگاه‌ها به گونه‌ای باشد که افراد را برای نقش‌آفرینی مؤثر در آینده و پذیرش مسئولیت اجتماعی تربیت نکند، جامعه در بزنگاه‌های حساس اجتماعی و فرهنگی دچار آسیب خواهد شد. تربیت باید به گونه‌ای باشد که هر فرد خود را در قبال محله، شهر و کشور مسئول بداند و برای حل مسائل پیشقدم شود.

این مراسم با حضور خانواده‌های معظم شهدا، اقشار مختلف مردم و مسئولان محلی در روستای پاشاکلا برگزار شد و یاد و خاطره شهدای منطقه چلاو گرامی داشته شد.