راندمان آبیاری در اراضی کشاورزی چهارمحال و بختیاری با توسعه طرح‌های نوین و مدیریت منابع آب به ۵۹ درصد افزایش یافته است؛ دستاوردی که به گفته مسئولان، جایگاه این استان را بالاتر از میانگین کشوری قرار داده و گامی مهم در مسیر مقابله با کم‌آبی و پایداری تولید محسوب می‌شود.

غلامرضا ذاکری با اعلام این خبر گفت: اجرای سامانه‌های نوین آبیاری و طرح‌های مدیریت منابع آب موجب ارتقای قابل توجه بهره‌وری مصرف آب در بخش کشاورزی استان شده است. به گفته او، تمرکز بر روش‌های نوین، علاوه بر کاهش هدررفت آب، زمینه افزایش پایداری تولید در شرایط خشکسالی را فراهم کرده است.

تجهیز بیش از ۶۱ درصد اراضی آبی به سامانه‌های نوین

بر اساس آمار ارائه‌شده، از مجموع حدود ۱۲۰ هزار هکتار اراضی آبی چهارمحال و بختیاری، تاکنون ۷۳ هزار و ۵۰۰ هکتار به سامانه‌های نوین آبیاری مجهز شده است. این رقم نشان می‌دهد بیش از ۶۱ درصد از اراضی آبی استان تحت پوشش روش‌های نوین قرار گرفته‌اند.

توسعه این سامانه‌ها که عمدتاً شامل آبیاری تحت فشار، قطره‌ای و بارانی و سایر روش‌های کم‌مصرف است، در سال‌های اخیر با هدف اصلاح الگوی مصرف آب و افزایش بهره‌وری در دستور کار جهاد کشاورزی و دستگاه‌های مرتبط قرار داشته است. تجهیز این سطح وسیع از اراضی، بیانگر عزم جدی استان برای گذار از روش‌های سنتی و پرمصرف به سمت کشاورزی دانش‌بنیان و کم‌آب‌بر است.

راندمان ۵۹ درصدی؛ بالاتر از میانگین کشور

ذاکری تاکید کرد که راندمان ۵۹ درصدی آبیاری در چهارمحال و بختیاری، بالاتر از میانگین کشوری است. این شاخص، نسبت آب مفید مصرف‌شده توسط گیاه به کل آب برداشت‌شده از منابع را نشان می‌دهد و افزایش آن به معنای کاهش تلفات در مسیر انتقال، توزیع و مصرف در مزرعه است.

بالا بودن راندمان در این استان با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب، اهمیت دوچندانی دارد. چهارمحال و بختیاری اگرچه از سرشاخه‌های اصلی منابع آبی کشور به‌شمار می‌رود، اما در سال‌های اخیر همچون سایر مناطق کشور با نوسانات بارشی و دوره‌های خشکسالی مواجه بوده و مدیریت بهینه مصرف آب به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است.

حرکت به سوی بهره‌وری پایدار و مقابله با خشکسالی

به گفته مسئولان بخش کشاورزی، توسعه روش‌های نوین آبیاری تنها به معنای صرفه‌جویی در مصرف آب نیست، بلکه مجموعه‌ای از مزایای اقتصادی و زیست‌محیطی را به همراه دارد:

  • کاهش هدررفت آب: جلوگیری از تبخیر، نفوذ عمقی و رواناب‌های غیرمفید
  • افزایش بهره‌وری تولید: توزیع یکنواخت‌تر آب و افزایش عملکرد در واحد سطح
  • مقابله با آثار خشکسالی: کاهش وابستگی به بارندگی و پایداری تولید در شرایط کم‌آبی
  • حفظ منابع آب زیرزمینی و سطحی: کاهش فشار بر سفره‌ها و رودخانه‌ها

کارشناسان معتقدند ادامه این روند می‌تواند نقش مهمی در امنیت غذایی استان و کشور ایفا کند. با توجه به اینکه بخش کشاورزی بزرگ‌ترین مصرف‌کننده آب در ایران است، هر یک درصد افزایش راندمان آبیاری به معنای صرفه‌جویی میلیاردها مترمکعب آب در مقیاس ملی است.

در همین راستا، برنامه‌ریزی برای تکمیل پوشش سامانه‌های نوین در باقی‌مانده اراضی آبی چهارمحال و بختیاری و همچنین آموزش بهره‌برداران برای استفاده بهینه از این سامانه‌ها، از اولویت‌های اعلام‌شده برای سال‌های آینده است. پایش مستمر عملکرد سامانه‌ها، نگهداری اصولی و ترویج فرهنگ مصرف بهینه در کنار حمایت‌های تسهیلاتی، می‌تواند این دستاورد ۵۹ درصدی را به سطوح بالاتری ارتقا دهد.