کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، به ادعاهای تکراری دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا درباره تنگه هرمز واکنش نشان داد و این اظهارات را مصداق «توهم» دانست.

غریب‌آبادی با انتشار پیامی در یکی از شبکه‌های اجتماعی، در پاسخ به تکرار ادعاهای ترامپ درباره تنگه هرمز نوشت که آنچه رئیس‌جمهور آمریکا مطرح می‌کند، با واقعیت‌های حقوقی، تاریخی و جغرافیایی این آبراه راهبردی هیچ انطباقی ندارد.

توصیف تند غریب‌آبادی: اسکیزوفرنی و درک تحریف‌شده از واقعیت

معاون وزیر خارجه در توضیح اظهارات خود نوشت: «اسکیزوفرنی نوعی اختلال روان‌پریشی پیچیده و حاد است که با اختلال در تفکر و درک تحریف‌شده از واقعیت متبلور می‌شود.»

وی در ادامه تاکید کرد که شایع‌ترین علامت این اختلال، توهم و هذیان است و به همین دلیل روان‌شناسان توصیه می‌کنند افراد مبتلا به چنین اختلالی باید به صورت ۲۴ ساعته تحت نظر باشند و روند درمان را به طور مستمر دنبال کنند.

این کنایه صریح غریب‌آبادی بازتاب گسترده‌ای در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی داشته و به عنوان پاسخی تند به ادعاهای مکرر ترامپ درباره تنگه هرمز ارزیابی می‌شود.

اهمیت تنگه هرمز در معادلات بین‌المللی

تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین آبراه‌های استراتژیک جهان، خلیج فارس را به دریای عمان و اقیانوس هند متصل می‌کند و بخش بزرگی از نفت و گاز صادراتی جهان از این مسیر عبور می‌کند. بر اساس حقوق بین‌الملل دریاها، این تنگه یک آبراه بین‌المللی محسوب می‌شود اما حاکمیت و مدیریت آن بر اساس قواعد حقوقی و جغرافیایی مشخص، با نقش محوری جمهوری اسلامی ایران و عمان تعریف شده است.

جمهوری اسلامی ایران همواره تاکید کرده است که امنیت تنگه هرمز وابسته به امنیت همه کشورهای منطقه است و هرگونه ناامنی یا ماجراجویی خارجی در این منطقه، مستقیما امنیت انرژی جهان را تهدید خواهد کرد. در مقابل، برخی مقام‌های آمریکایی در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند با طرح ادعاهایی درباره ضرورت «تضمین آزادی کشتیرانی» یا «کنترل بین‌المللی» تنگه هرمز، حضور نظامی خود را در خلیج فارس توجیه کنند؛ ادعاهایی که از سوی تهران بارها رد و به عنوان دخالت در امور منطقه توصیف شده است.

سابقه ادعاهای ترامپ درباره تنگه هرمز

دونالد ترامپ در دوره ریاست‌جمهوری خود بارها درباره تنگه هرمز و نقش ایران در امنیت آن اظهارنظر کرده است. او در مقاطع مختلف تلاش کرده با بزرگ‌نمایی تهدیدات یا نسبت دادن مسئولیت‌های فرامنطقه‌ای به خود، جایگاه آمریکا را به عنوان «ضامن امنیت کشتیرانی» در خلیج فارس مطرح کند.

مقام‌های ایرانی اما این رویکرد را ناشی از ناآگاهی از واقعیات منطقه و تلاش برای توجیه حضور نظامی فرامنطقه‌ای می‌دانند. از دیدگاه تهران، امنیت پایدار در خلیج فارس تنها با همکاری کشورهای ساحلی و بدون دخالت قدرت‌های فرامنطقه‌ای قابل تامین است و هرگونه ادعای یک‌جانبه درباره مدیریت تنگه هرمز، فاقد وجاهت حقوقی و عملی است.

واکنش اخیر کاظم غریب‌آبادی نیز در همین چارچوب ارزیابی می‌شود؛ واکنشی که با لحنی کنایی، ادعاهای تکراری ترامپ را نه یک موضع سیاسی قابل اعتنا، بلکه توهمی برخاسته از درک نادرست واقعیت توصیف کرده است.

پیام تهران: واقعیت‌های جغرافیا و حقوق بین‌الملل قابل تحریف نیست

به نظر می‌رسد پیام اصلی معاون وزیر خارجه در این واکنش کوتاه اما صریح، تاکید بر غیرقابل انکار بودن واقعیت‌های تنگه هرمز است؛ واقعیتی که نه با ادعاهای رسانه‌ای و نه با تکرار توهمات سیاسی قابل تغییر نیست.

ایران بارها اعلام کرده است که ضمن پایبندی به حقوق بین‌الملل و اصل آزادی کشتیرانی، از حاکمیت و منافع ملی خود در خلیج فارس و تنگه هرمز قاطعانه دفاع خواهد کرد و اجازه نخواهد داد هیچ بازیگر خارجی با تحریف واقعیت‌ها، امنیت این آبراه حیاتی را به مخاطره بیندازد.