وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با انتشار بیانیه‌ای رسمی، سیاست‌های تحریمی اخیر ایالات متحده علیه ایران را به‌شدت محکوم کرد و آن را «تروریسم اقتصادی» و «تروریسم دولتی» خواند که برخلاف اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، منشور سازمان ملل متحد و موازین حقوق بشری اعمال می‌شود.

محکومیت صریح تحریم‌های یکجانبه

در این بیانیه که روز جمعه ششم شهریور منتشر شد، تأکید شده است که تحریم‌های یکجانبه آمریکا اقدامی کاملا غیرقانونی و ناموجه است. وزارت خارجه تصریح کرده که این تحریم‌ها نه‌تنها منشور ملل متحد و حقوق بشردوستانه بین‌المللی را نقض می‌کند، بلکه ناقض تعهدات حقوق بشری واشنگتن نیز به شمار می‌آید و بر همین اساس، تمامی دولت‌ها موظفند از اجرای آن خودداری کنند.

دستگاه دیپلماسی یادآور شده است که دولت آمریکا روز دوشنبه دوم شهریور ۱۴۰۵ از موج تازه‌ای از فشار اقتصادی علیه ایران با عنوان «عملیات طرد اقتصادی» رونمایی کرده است؛ عملیاتی که از نگاه تهران، فراتر از یک اقدام اقتصادی، به‌مثابه جنگ اقتصادی و تروریسم دولتی علیه ملت ایران و حتی نظم حقوقی بین‌المللی است.

سوءاستفاده از دلار و نقض حاکمیت کشورها

وزارت امور خارجه، سوءاستفاده آمریکا از جایگاه دلار به‌عنوان اهرمی برای ارعاب سایر کشورها و وادار کردن آن‌ها به تبعیت از سیاست‌های مداخله‌جویانه واشنگتن را نمونه آشکار نقض حاکمیت ملی و حق تعیین سرنوشت دولت‌های عضو سازمان ملل دانسته است.

در این بیانیه آمده است که تحریم‌های آمریکا علیه ایران به دلیل ماهیت و پیامدهای گسترده آن، نقض فاحش منشور سازمان ملل محسوب می‌شود. این اقدامات به‌ویژه با دو اصل بنیادین حقوق بین‌الملل در تعارض است:

  • اصل منع مداخله در امور داخلی کشورها
  • اصل نفی هرگونه کارشکنی در همکاری میان کشورها

این اصول در اسنادی همچون «اعلامیه غیرقابل قبول بودن مداخله و دخالت در امور داخلی کشورها» (قطعنامه ۳۶/۱۰۳ مورخ ۹ دسامبر ۱۹۸۱) و «اعلامیه اصول حقوق بین‌الملل راجع به روابط دوستانه و همکاری میان دولت‌ها» (قطعنامه ۲۶۲۵ مجمع عمومی مورخ ۲۴ اکتبر ۱۹۷۰) مورد تأکید قرار گرفته است.

ادامه جنگ ترکیبی علیه ایران

وزارت خارجه اعلام جنگ اقتصادی علیه ایران را در امتداد جنگ تجاوزکارانه‌ای توصیف کرده که به گفته آن، آمریکا و رژیم صهیونیستی در یک سال و نیم اخیر با بهانه‌های واهی و بی‌اساس علیه ایران به راه انداخته و صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی را به خطر انداخته‌اند.

در این بخش از بیانیه با انتقاد از انفعال جامعه جهانی آمده است: «بی‌تفاوتی و مماشات نظام ملل متحد و دولت‌های عضو در قبال نقض‌های فاحش حقوق بین‌الملل از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی، الگویی بسیار خطرناک از قانون‌شکنی و ارتکاب شدیدترین جنایات بین‌المللی را شکل داده که پیامدهای آن می‌تواند کل تمدن بشری را با تهدیدی بی‌سابقه مواجه کند.»

استناد به حقوق بشر و رأی دیوان لاهه

وزارت امور خارجه تأکید کرده که «عملیات طرد اقتصادی» به‌خودی‌خود نشان‌دهنده نیت مجرمانه طراحان آن برای تحمیل رنج و محرومیت بر مردم ایران و سلب حقوق بنیادین انسانی شهروندان ایرانی است و از این منظر، مصداق جنایت بین‌المللی و جنایت علیه بشریت به شمار می‌آید.

این سیاست به گفته بیانیه، نقض صریح قواعد بنیادین حقوق بشر مندرج در اعلامیه جهانی و میثاق‌های حقوق بشر و مغایر با بند ۲ ماده یک میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که حق ملت‌ها برای بهره‌مندی از منابع و حقوق اقتصادی خود را تضمین می‌کند.

همچنین وزارت خارجه یادآور شده که تحریم‌های آمریکا نقض مستمر قرار ۳ اکتبر ۲۰۱۸ دیوان بین‌المللی دادگستری است؛ قراری که ایالات متحده را موظف می‌کند کلیه موانع و محدودیت‌ها بر سر راه تجارت آزاد اقلامی از جمله مواد غذایی و محصولات کشاورزی، دارو و تجهیزات پزشکی، تجهیزات و خدمات ضروری ایمنی هوانوردی کشوری و وجوه مرتبط با آن‌ها را برطرف کند.

هشدار درباره همدستی در اجرای تحریم‌ها

در بخش دیگری از بیانیه تصریح شده که سیاست تحریمی جدید آمریکا وضعیت حقوقی تازه‌ای ایجاد کرده و جامعه بین‌المللی از جمله ارکان سازمان ملل باید برای صیانت از حاکمیت قانون و اصول منشور ملل متحد اقدام کند.

وزارت خارجه تأکید کرده است: تحریم‌های اقتصادی آمریکا علیه ایران، فارغ از نام و عنوان آن‌ها، همگی غیرقانونی هستند و همه کشورها موظفند از اجرای آن‌ها خودداری کنند و از شناسایی یا تأیید وضعیت‌ها و آثار ناشی از این اقدامات پرهیز نمایند.

در این بیانیه آمده است که مشارکت در اجرای تحریم‌های یکجانبه آمریکا به‌منزله همدستی در تحمیل اراده غیرقانونی یک دولت بر دولت‌های مستقل و اخلال در روابط مشروع اقتصادی و تجاری آن‌ها و در نتیجه مشارکت در تخریب مهم‌ترین اصل منشور ملل متحد یعنی «احترام به برابری حاکمیتی کشورها» خواهد بود.

تأکید بر انسجام ملی و دفاع همه‌جانبه

وزارت امور خارجه در پایان ضمن محکوم کردن تروریسم اقتصادی آمریکا، بر عزم ملت ایران برای استفاده از تمامی ظرفیت‌ها جهت دفاع از کشور در برابر «هجوم نظامی ـ اقتصادی و جنگ ترکیبی آمریکایی ـ صهیونیستی» تأکید کرده است.

در بیانیه خاطرنشان شده است که ملت ایران، منسجم و یکدل، با تکیه بر میراث عظیم تمدنی، آموزه‌های الهام‌بخش دینی و ملی و با بهره‌گیری از تجارب سترگ چند دهه مقاومت در برابر فشارهای خارجی، شرارت دشمنان را دفع خواهد کرد و روزبه‌روز بر قدرت و اقتدار ملی خواهد افزود.