قیمت برنج خارجی در بازار ایران وارد فاز نزولی شده و گزارش‌های رسمی از کاهش نرخ این محصول در فروشگاه‌های زنجیره‌ای حکایت دارد. وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده است که با افزایش عرضه و مدیریت هدفمند واردات، بازار برنج به سمت تعادل حرکت کرده و همزمان تلاش می‌شود منافع تولیدکنندگان داخلی نیز حفظ شود.

ذخیره ۶.۵ میلیون تنی در آغاز بحران

محمدرضا طلایی، معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی، با ارائه گزارشی از عملکرد این وزارتخانه در تأمین کالاهای اساسی گفت: در ابتدای جنگ، حدود ۶.۵ میلیون تن کالای اساسی به پشتوانه تدبیر دولت چهاردهم پیش از وقوع درگیری‌ها، در انبارهای کشور و بنادر موجود بود و همین برنامه‌ریزی از پیش انجام‌شده مانع از بروز نگرانی در حوزه تأمین شد.

به گفته وی، شبکه گسترده توزیع وزارت جهاد کشاورزی شامل روستابازارها، فروشگاه‌های زنجیره‌ای و سایر فروشگاه‌های توزیعی نقش مهمی در رساندن کالاها به دورترین نقاط کشور ایفا کرد و اجازه نداد اختلالی در دسترسی مردم به مایحتاج ضروری ایجاد شود.

واردات ۳.۵ میلیون تنی با روش «قبض انبار»

طلایی از واردات ۳.۵ میلیون تن کالا با استفاده از روش «قبض انبار» خبر داد و این تصمیم را یکی از اقدامات مهم دولت چهاردهم با دستور مستقیم رئیس‌جمهور دانست. بر اساس این سازوکار، واردکننده می‌توانست ابتدا کالا را وارد کشور کند و سپس با ارائه قبض ورود کالا، مراحل ثبت سفارش و تأمین ارز را انجام دهد.

وی افزود: با اجرای این روش، فرآیند واردات برخی کالاها که پیش‌تر ممکن بود بیش از سه ماه به طول بینجامد، به کمتر از یک هفته کاهش یافت. همچنین شجاعت دولت در آزادسازی ارزی و تسهیل تشریفات گمرکی و آزمایشگاهی در روزهای جنگ، شرایط را به طور محسوسی بهبود بخشید.

در چارچوب دستورالعمل امنیت غذایی، فرآیندهای گمرکی و تجاری تسهیل شد؛ به طوری که آزمایش‌هایی که تا پیش از این نزدیک به یک هفته زمان می‌برد، در کمتر از ۲۴ ساعت انجام شد. کالاهایی که در طول جنگ وارد کشور شدند نیز در کمتر از ۲۴ ساعت ثبت سفارش شده و تأمین ارز آن‌ها در کمتر از یک هفته صورت گرفت.

معاون وزیر جهاد کشاورزی تأکید کرد: در حال حاضر حدود ۳.۵ میلیون تن کالای اساسی در بنادر کشور موجود است و بخش عمده کالاهای واردشده نیز به بازار و واحدهای تولیدی منتقل شده است.

فراوانی کالا و کاهش قیمت نهاده‌های دامی

بر اساس اعلام وزارت جهاد کشاورزی، سهمیه نهاده‌های مورد نیاز واحدهای تولیدی برای ماه‌های آینده در سامانه بازارگاه بارگذاری شده است. طلایی گفت فراوانی کالا در بازار موجب کاهش قیمت نهاده‌ها شده است.

وی توضیح داد: در زمانی که ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی تخصیص می‌یافت، قیمت کنجاله در بازار آزاد به حدود ۹۰ هزار تومان رسیده بود، اما اکنون با وجود واردات با ارز حدود ۱۵۰ هزار تومانی، همین محصول با قیمت ۶۰ تا ۷۵ هزار تومان عرضه می‌شود که نشان‌دهنده تأثیر مستقیم فراوانی و تسهیل واردات بر کنترل قیمت‌هاست.

توسعه واردات از بنادر شمالی و مرزهای زمینی

معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به تغییر الگوی واردات پس از جنگ ۱۲ روزه گفت: پیش از این حدود ۷۰ درصد کالاهای اساسی کشور از بنادر جنوبی تأمین می‌شد، اما پس از جنگ، استفاده از ظرفیت بنادر شمالی و مرزهای زمینی در دستور کار قرار گرفت.

به گفته وی، واردات از بنادر شمالی نسبت به سال گذشته تقریباً دو برابر شده و بخشی از زیرساخت‌های مورد نیاز نیز تکمیل، بازسازی و تقویت شده است تا پایداری زنجیره تأمین افزایش یابد.

برداشته شدن سقف و سابقه ثبت سفارش نهاده‌ها

طلایی با اشاره به ابلاغ اخیر معاون اول رئیس‌جمهور درباره ثبت سفارش نهاده‌های دامی اظهار کرد: بر اساس این مصوبه، محدودیت سقف و سابقه برای ثبت سفارش نهاده‌ها برداشته شده و واردکنندگان می‌توانند متناسب با توان حمل و تأمین کالا، بدون محدودیت‌های قبلی اقدام کنند.

وی افزود: به دلیل افزایش حجم بارگذاری اطلاعات در سامانه، اجرای کامل این فرآیند ممکن است حدود ۱۰ تا ۱۲ روز زمان ببرد، اما هدف اصلی این است که واردکننده در مسیر ثبت سفارش با مانع روبه‌رو نشود و بتواند در کوتاه‌ترین زمان نسبت به تأمین کالا اقدام کند.

مدیریت واردات برنج برای حفظ تعادل بازار

معاون وزیر جهاد کشاورزی درباره وضعیت بازار برنج نیز توضیح داد: نیاز سالانه کشور حدود ۳ تا ۳.۵ میلیون تن است که حدود ۱.۵ تا ۲ میلیون تن آن از تولید داخلی و مابقی از طریق واردات تأمین می‌شود. برای سال جاری سقف واردات برنج حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تن تعیین شده و واردات بر اساس نیاز بازار مدیریت می‌شود.

وی تأکید کرد: واردات برنج باید به صورت تدریجی انجام شود؛ زیرا اگر حجم زیادی از برنج به یکباره وارد بازار شود، می‌تواند بازار تولید داخل را دچار اختلال کند و از سوی دیگر، کاهش واردات و ایجاد کمبود نیز به افزایش قیمت‌ها منجر خواهد شد. بنابراین سیاست وزارتخانه ایجاد تعادل میان برنج داخلی و خارجی است.

طلایی خاطرنشان کرد: با وجود وقفه‌هایی که به دلیل شرایط جنگی و کاهش ورود کالا از بنادر جنوبی در روند واردات ایجاد شد، جریان واردات برنج متوقف نشد و با تدبیر شورای قیمت‌گذاری، ورود این محصول به شکل تدریجی مدیریت شد.

به گفته وی، برنج خارجی اکنون با افزایش عرضه در مسیر کاهش قیمت قرار گرفته و در برخی فروشگاه‌های زنجیره‌ای نیز تخفیف‌هایی برای این محصول اعمال شده است. هدف این است که هم مصرف‌کننده از قیمت مناسب بهره‌مند شود و هم قیمت برنج داخلی به گونه‌ای مدیریت شود که کشاورز متضرر نشود.