آذربایجان شرقی به عنوان یکی از قطب‌های مهم تولید محصولات پروتئینی کشور، جایگاه چهارم تولید تخم‌مرغ را در سطح ملی به خود اختصاص داده است و شهرستان مرند نقش محوری در این موفقیت ایفا می‌کند. به گفته مسئولان جهاد کشاورزی، تداوم این جایگاه نیازمند حمایت هدفمند بانکی، تأمین پایدار نهاده‌ها و احیای بازارهای صادراتی است.

مرند، پیشتاز تولید تخم‌مرغ در آذربایجان شرقی

شهرام شفیعی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی در مراسم افتتاح یک طرح مرغداری در شهرستان مرند که به مناسبت هفته دولت و با حضور استاندار برگزار شد، با تشریح ظرفیت‌های این شهرستان گفت: مرند با برخورداری از ۳۸ واحد فعال مرغ تخم‌گذار و ظرفیت سه میلیون و ۱۴۷ هزار قطعه، سالانه حدود ۲۱ هزار تن تخم‌مرغ تولید می‌کند.

به گفته وی، نزدیک به ۱۸ درصد از کل تولید تخم‌مرغ استان در مرند انجام می‌شود و به همین دلیل این شهرستان از نظر حجم تولید، رتبه نخست را در میان شهرستان‌های آذربایجان شرقی در اختیار دارد. این تمرکز تولید، مرند را به کانون اصلی تامین تخم‌مرغ مورد نیاز استان و حتی فراتر از آن تبدیل کرده است.

قطب تولید تخم‌مرغ نطفه‌دار کشور

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با اشاره به جایگاه ممتاز مرند در سایر شاخه‌های صنعت طیور افزود: وضعیت شهرستان در حوزه پرورش مرغ گوشتی و به‌ویژه مرغ مادر تخم‌گذار بسیار مطلوب است. به طوری که سالانه حدود ۳۵ میلیون قطعه تخم‌مرغ نطفه‌دار در مرند تولید می‌شود.

شفیعی تصریح کرد: با این حجم تولید، مرند را می‌توان قطب تولید تخم‌مرغ نطفه‌دار برای تامین جوجه مورد نیاز واحدهای مرغ تخم‌گذار در استان و سایر مناطق کشور دانست. این زنجیره تامین پایدار، نقش مهمی در خودکفایی و کاهش وابستگی به واردات جوجه یک‌روزه دارد و استمرار آن نیازمند توجه ویژه به بهداشت، واکسیناسیون و تغذیه گله‌های مادر است.

فشار مضاعف هزینه‌ها و جهش سرمایه در گردش

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی یکی از مهم‌ترین چالش‌های فعلی مرغداران را افزایش شدید نیاز به سرمایه در گردش عنوان کرد و اظهار داشت: پس از اجرای طرح موسوم به جراحی اقتصادی، سرمایه در گردش مورد نیاز تولیدکنندگان حدود پنج برابر افزایش یافته است.

وی توضیح داد: اگر یک واحد مرغداری پیش از اجرای این طرح با حدود ۵۰ میلیارد تومان می‌توانست نهاده‌های مورد نیاز خود از جمله دان، دارو و سایر ملزومات را تامین کند، امروز برای حفظ همان سطح فعالیت به حدود ۲۵۰ میلیارد تومان سرمایه در گردش نیاز دارد. این جهش ناگهانی، توان مالی بسیاری از واحدهای کوچک و متوسط را تحت فشار قرار داده است.

به گفته شفیعی، رشد قابل توجه قیمت نهاده‌های تولید، دارو، واکسن، مکمل‌ها و سایر هزینه‌های مرتبط با پرورش طیور، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده و ضرورت حمایت فوری و موثر از بخش کشاورزی و به‌ویژه صنعت طیور را دوچندان ساخته است. وی تاکید کرد که بدون تزریق نقدینگی و تسهیلات ارزان‌قیمت، خطر کاهش جوجه‌ریزی و افت تولید در ماه‌های آینده وجود دارد.

تامین پایدار نهاده‌ها در شرایط جنگی اخیر

شفیعی با اشاره به شرایط ویژه ناشی از جنگ تحمیلی اخیر، از مدیریت تامین نهاده‌ها قدردانی کرد و گفت: در دوران جنگ با تدابیر استاندار آذربایجان شرقی و همراهی تیم اقتصادی استانداری، خوشبختانه در زمینه تامین نهاده‌های مورد نیاز دام و طیور هیچ‌گونه اختلالی ایجاد نشد و نهاده‌ها به بهترین شکل تامین و توزیع شدند که این موضوع نقش تعیین‌کننده‌ای در تداوم تولید داشت.

وی افزود: تولیدکنندگان بخش کشاورزی و فعالان صنعت طیور نیز در این شرایط حساس، با تعهد کامل پای کار ماندند و با استمرار فعالیت خود، زمینه تداوم تولید و فراوانی کالا در بازار را فراهم کردند. به گفته او، استمرار تولید در این بخش حاصل سرمایه‌گذاری و تلاش تولیدکنندگانی است که حتی در شرایط دشوار اقتصادی نیز میدان را ترک نکرده‌اند.

سهم ناچیز تسهیلات بانکی و مطالبه تسهیلات ۷۰ همتی

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با انتقاد از پایین بودن سهم پرداخت تسهیلات به بخش کشاورزی گفت: بر اساس قانون، سهم بخش کشاورزی از منابع داخلی بانک‌ها ۱۵ درصد تعیین شده است، اما در سال ۱۴۰۴ تنها ۵ درصد از این سهم به بخش کشاورزی اختصاص یافته است.

وی ابراز امیدواری کرد که در سال جاری سهم قانونی بخش کشاورزی از منابع داخلی بانک‌ها به طور کامل پرداخت شود تا بخشی از نیازهای مالی تولیدکنندگان و کمبود سرمایه در گردش واحدهای تولیدی جبران شود. شفیعی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت تسهیلات ۷۰ هزار میلیارد تومانی استان برای حمایت از مجموعه‌هایی که از انتقال ارز ترجیحی به انتهای زنجیره آسیب دیده‌اند، تاکید کرد.

به گفته وی، بخش کشاورزی از جمله بخش‌هایی است که بیشترین تاثیر را از سیاست انتقال ارز ترجیحی پذیرفته و باید در توزیع این منابع به صورت ویژه مورد توجه قرار گیرد تا از افزایش قیمت تمام‌شده و فشار بر مصرف‌کننده نهایی جلوگیری شود.

افق صادراتی و بازارهای حاشیه خلیج فارس

شفیعی با اشاره به ظرفیت‌های صادراتی صنعت طیور استان اظهار کرد: بخشی از تولیدات کشاورزی استان به‌ویژه در حوزه تخم‌مرغ، پیش از این به کشورهای مختلف صادر می‌شد و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از بازارهای اصلی و سنتی این محصول به شمار می‌رفتند.

وی افزود: در پی وقوع جنگ تحمیلی، صادرات این محصولات با محدودیت مواجه شده است. از این رو امید می‌رود با حمایت‌های ملی و استانی از تولیدکنندگان و بخش کشاورزی، خلأ ایجاد شده در بازارهای صادراتی جبران شود و زمینه برای استمرار تولید و توسعه مجدد بازارهای صادراتی فراهم گردد. احیای این بازارها علاوه بر ارزآوری، به تنظیم بازار داخل و حفظ انگیزه تولیدکنندگان نیز کمک خواهد کرد.

کارشناسان معتقدند تثبیت رتبه چهارم کشوری آذربایجان شرقی در تولید تخم‌مرغ، نتیجه هم‌افزایی سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، حمایت‌های فنی جهاد کشاورزی و مدیریت زنجیره تامین است؛ مسیری که با رفع تنگنای نقدینگی و تسهیل صادرات می‌تواند استان را به یکی از قطب‌های صادراتی پایدار در منطقه تبدیل کند.