دولت برای مهار التهاب اخیر در بازار سیب‌زمینی دست به اقدام فوری زد؛ صادرات این محصول پرمصرف تا پایان سال ممنوع شد. تصمیمی که به گفته مسئولان وزارت جهاد کشاورزی با هدف افزایش عرضه در بازار داخلی و جلوگیری از رشد بیشتر قیمت‌ها اتخاذ شده است.

به گزارش تابناک به نقل از فارس، معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرد دستور ممنوعیت صادرات سیب‌زمینی ابلاغ شده و تا پایان سال جاری ادامه خواهد داشت. این مقام مسئول تأکید کرده که ابزارهای صادرات و واردات به عنوان اهرم اصلی دولت برای مدیریت عرضه، تقاضا و قیمت در اختیار سیاست‌گذار است و در شرایط فعلی از این اهرم برای تنظیم بازار استفاده می‌شود.

جهش سه‌برابری قیمت در یک ماه

بر اساس گزارش‌های میدانی، قیمت هر کیلوگرم سیب‌زمینی در هفته‌های اخیر به ۱۰۰ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با یک ماه گذشته حدود سه برابر شده و فشار مضاعفی بر سبد مصرف خانوارها وارد کرده است.

کارشناسان و مسئولان وزارت جهاد، یکی از دلایل اصلی این افزایش قیمت را فاصله و خلأ میان فصل برداشت در مناطق گرمسیری و سردسیری عنوان می‌کنند. در این دوره گذار، عرضه محصول تازه به بازار کاهش می‌یابد و همین کمبود مقطعی، زمینه را برای نوسان شدید قیمت فراهم می‌کند. به گفته معاون توسعه بازرگانی، همین عامل موجب شد منحنی قیمت در مدت کوتاهی صعودی شود.

ممنوعیت صادرات؛ اهرم دولت برای افزایش عرضه

وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده است که با ممنوعیت صادرات، حجم بیشتری از محصول تولید داخل در بازار داخلی باقی می‌ماند و عرضه تقویت خواهد شد. این سیاست به‌ویژه در مقطع فعلی که تولید مناطق سرد هنوز به طور کامل وارد بازار نشده، می‌تواند از تشدید کمبود جلوگیری کند.

مسئولان تأکید دارند که دستورالعمل‌های صادرات و واردات همواره به عنوان ابزار تنظیم‌گری در اختیار دولت بوده و متناسب با شرایط تولید و نیاز بازار فعال یا محدود می‌شود. در مورد سیب‌زمینی نیز این قاعده اعمال شده تا تعادل میان عرضه و تقاضا برقرار و قیمت برای مصرف‌کننده نهایی کنترل شود.

جایگاه ایران در تولید جهانی سیب‌زمینی

ایران با تولید سالانه حدود ۵ میلیون تن سیب‌زمینی، در رتبه نوزدهم تولیدکنندگان بزرگ جهان قرار دارد و بخشی از محصول خود را به کشورهای دیگر صادر می‌کند. این محصول از اقلام اصلی در الگوی غذایی خانوارهاست و آمارها نشان می‌دهد سرانه مصرف سیب‌زمینی در کشور طی سال‌های اخیر روند افزایشی داشته است.

افزایش سرانه مصرف در کنار نوسانات فصلی تولید، اهمیت برنامه‌ریزی برای ذخیره‌سازی، حمل‌ونقل و توزیع به‌موقع را دوچندان کرده است. کارشناسان معتقدند علاوه بر ممنوعیت صادرات، مدیریت ذخایر، نظارت بر شبکه توزیع و تسهیل واردات در صورت نیاز، می‌تواند به پایداری قیمت‌ها در ماه‌های پیش رو کمک کند.

چشم‌انداز بازار در ماه‌های آینده

با اجرای ممنوعیت صادرات و نزدیک شدن به فصل عرضه سیب‌زمینی مناطق سردسیر، انتظار می‌رود به تدریج عرضه در بازار تقویت و فشار قیمتی کاهش یابد. وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده تحولات بازار را به‌صورت مستمر رصد می‌کند و در صورت لزوم، تصمیمات تکمیلی برای حمایت از تولیدکننده و مصرف‌کننده اتخاذ خواهد شد.

فعالان بازار نیز می‌گویند ثبات قیمت در نهایت به ورود محصول جدید، هزینه‌های تولید و حمل و همچنین نظارت مؤثر بر واسطه‌ها بستگی دارد؛ عواملی که در کنار سیاست ممنوعیت صادرات می‌تواند بازار سیب‌زمینی را در هفته‌های آینده به آرامش بازگرداند.