فاجعه طبیعی کمسابقه در ارتفاعات هیمالیا، نپال را در سوگ فرو برده است. بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه به نقل از سازمان مدیریت بحران نپال، شمار قربانیان سیلاب گسترده روزهای اخیر در این کشور به ۵۳۸ نفر افزایش یافته و سرنوشت بیش از ۱۵۰۰ نفر همچنان نامعلوم است.
این سیلاب که قدرت تخریبی بیسابقهای داشته، روستاها را به طور کامل با خاک یکسان کرده، جادهها و پلهای ارتباطی را از بین برده و هزاران نفر را در مناطق کوهستانی محاصره کرده است. تصاویر منتشر شده از عملیات امداد، تلاش نیروهای نجات برای بیرون کشیدن بازماندگان از میان حجم عظیمی از گلولای، سنگ و یخ را نشان میدهد.
فروپاشی یخچال در ارتفاع ۵۲۰۰ متری؛ سد طبیعی چگونه شکست؟
بررسیهای اولیه نشان میدهد نقطه آغاز این فاجعه، روز چهارشنبه در بخش پایینی یک یخچال طبیعی در ارتفاعات هیمالیا رقم خورده است. بخشی از این یخچال به طور ناگهانی فرو ریخته و توده عظیمی متشکل از یخ، برف، سنگ و رسوبات از ارتفاع حدود ۵۲۰۰ متری به دره سقوط کرده است.
این توده عظیم در ادامه مسیر یک رودخانه کوهستانی را به طور کامل مسدود کرده و به صورت یک سد طبیعی، دریاچهای موقت را در پشت خود ایجاد کرده است. اما با ادامه ذوب برف و افزایش سریع حجم آب، این سد طبیعی تابآوری خود را از دست داده و به شکل ناگهانی شکسته است.
شکست سد، موجی سهمگین از آب، گلولای، قطعات یخ و سنگهای بزرگ را به سمت پاییندست روانه کرده؛ موجی که هر آنچه در مسیر خود بوده از خانههای مسکونی و زمینهای کشاورزی تا تأسیسات زیربنایی را تخریب کرده است. کارشناسان میگویند پدیده «سیلاب ناشی از شکست دریاچه یخچالی» یکی از خطرناکترین مخاطرات مناطق مرتفع هیمالیا به شمار میرود که با سرعت و قدرت تخریب بسیار بالا رخ میدهد.
۱۵۰۰ مفقود و روستاهایی که ناپدید شدند
در حالی که آمار رسمی قربانیان از مرز ۵۰۰ نفر گذشته، نگرانی اصلی مسئولان، شمار بالای مفقودان است. جستوجو برای یافتن صدها مفقود همچنان ادامه دارد، اما شرایط دشوار جغرافیایی و حجم بالای آوار، کار امدادگران را بسیار کند کرده است.
صلیب سرخ نپال اعلام کرده است که برخی از روستاها در مناطق درگیر سیل، به طور کامل تخریب شده و اثری از آنها باقی نمانده است. قطع شدن جادهها و فروریختن پلها باعث شده بسیاری از جوامع محلی به طور کامل از دسترسی به کمکهای بیرونی محروم شوند و امکان ارسال کمکهای هوایی نیز به دلیل شرایط ناپایدار جوی محدود است.
- ۵۳۸ کشته تأیید شده تا این لحظه
- بیش از ۱۵۰۰ مفقود که جستوجو برای یافتن آنها ادامه دارد
- تخریب کامل چندین روستا در پاییندست دره
- قطع کامل راههای ارتباطی و محاصره دهها جامعه روستایی
هشدار مشترک کاتماندو و پکن درباره سیلابهای بعدی
مقامهای نپال و چین به طور همزمان هشدار دادهاند که خطر هنوز به پایان نرسیده است. بر اساس اعلام دو کشور، تجمع آب در دو دریاچه دیگر در همان منطقه کوهستانی به سطح هشدار رسیده و احتمال دارد با ادامه بارشها یا رانشهای جدید، این دریاچهها نیز دچار سرریز یا شکست شوند.
هشدار چین در این زمینه از اهمیت ویژهای برخوردار است، چرا که بخشی از حوزه آبریز هیمالیا در خاک این کشور قرار دارد و تغییرات در یخچالهای مرزی میتواند هر دو کشور را تحت تأثیر قرار دهد. دولت نپال از ساکنان مناطق پاییندست رودخانهها خواسته است تا اطلاع ثانوی از حاشیه رودخانهها فاصله بگیرند و دستور تخلیه احتیاطی برای برخی مناطق صادر شده است.
هیمالیا در خط مقدم بحران اقلیمی
رشتهکوه هیمالیا که به عنوان «برج آب آسیا» شناخته میشود، میزبان هزاران یخچال طبیعی است که با سرعت بیسابقهای در حال ذوب شدن هستند. دانشمندان بارها هشدار دادهاند که افزایش دمای جهانی، ناپایداری یخچالها و افزایش تعداد دریاچههای یخچالی ناپایدار را به همراه داشته و خطر وقوع سیلابهای مشابه را به شدت افزایش داده است.
نپال یکی از آسیبپذیرترین کشورهای جهان در برابر تغییرات اقلیمی به شمار میرود، هرچند سهم ناچیزی در انتشار گازهای گلخانهای دارد. وقوع سیلاب اخیر بار دیگر آسیبپذیری جوامع کوهستانی و ضرورت ایجاد سامانههای هشدار زودهنگام، پایش مستمر دریاچههای یخچالی و برنامهریزی برای تخلیه اضطراری را برجسته کرده است.
در حال حاضر تمرکز اصلی دولت نپال و نهادهای امدادی بینالمللی بر نجات بازماندگان، دسترسی به مناطق محاصرهشده و جلوگیری از وقوع فاجعه دوم است. با توجه به پیشبینی بارشهای بیشتر در روزهای آینده، ساعات و روزهای پیش رو برای هزاران نفر در درههای هیمالیا سرنوشتساز خواهد بود.
نظرات (0)