عملیات اجرایی پروژه انتقال آب به اراضی کشاورزی پایاب نهر دولنگان در شهرستان خوی همزمان با پنجمین روز از هفته دولت آغاز شد. این طرح زیرساختی با هدف بهینه‌سازی مصرف آب، افزایش بهره‌وری تولید و بهبود معیشت کشاورزان منطقه کلید خورده و قرار است در کمتر از یک سال به بهره‌برداری برسد.

مراسم آغاز عملیات اجرایی این پروژه روز جمعه با حضور معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، مسئولان استانی و جمعی از بهره‌برداران محلی برگزار شد. به گفته مسئولان، این پروژه یکی از طرح‌های مهم آبی و کشاورزی شمال آذربایجان غربی به شمار می‌رود که نقش مستقیمی در پایداری تولید محصولات استراتژیک و تقویت امنیت غذایی کشور خواهد داشت.

تأکید بر امنیت غذایی و مدیریت تنش آبی

معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی در این مراسم با اشاره به جایگاه راهبردی بخش کشاورزی در اقتصاد ملی، گفت: وزارت جهاد کشاورزی با تمرکز بر تأمین کالاهای اساسی و مدیریت بحران‌های ناشی از تنش آبی، همواره تأمین امنیت غذایی کشور را به‌عنوان یک اولویت دنبال می‌کند.

گوهر گانی با ابراز امیدواری نسبت به تسریع روند اجرایی پروژه دولنگان، اظهار کرد: انتظار می‌رود با بسیج امکانات و تأمین به‌موقع اعتبارات، این طرح در کمتر از یک سال تکمیل شود و اثرات آن به‌سرعت در افزایش تولید محصولات راهبردی منطقه نمایان شود.

وی افزود: توسعه سامانه‌های نوین آبیاری و انتقال آب با لوله، از مهم‌ترین راهکارهای مقابله با کم‌آبی و افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی است و وزارتخانه از اجرای چنین طرح‌هایی در مناطق مستعد به‌طور ویژه حمایت می‌کند.

اعتبار ۳۳۲ میلیارد تومانی و وعده بهره‌برداری یک‌ساله

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی نیز در حاشیه این مراسم جزئیات بیشتری از پروژه ارائه کرد و گفت: عملیات اجرایی پروژه انتقال آب با لوله در اراضی پایاب نهر دولنگان خوی با برآورد اعتبار ۳۳۲ میلیارد تومان آغاز شده است.

محمدرضا اصغری تصریح کرد: تمام ظرفیت‌های استانی و ملی برای تأمین به‌موقع اعتبارات به کار گرفته خواهد شد تا این طرح زیرساختی در کمتر از یک سال آینده تکمیل و در اختیار کشاورزان قرار گیرد.

به گفته او، بر اساس برآوردهای کارشناسی، با بهره‌برداری کامل از این پروژه، گام مهمی در بهینه‌سازی مصرف آب کشاورزی، ارتقای بهره‌وری تولید و رونق اقتصادی خانوارهای روستایی برداشته می‌شود. این طرح علاوه بر افزایش راندمان آبیاری، به کاهش هدررفت آب و پایداری منابع آبی منطقه نیز کمک خواهد کرد.

مشخصات فنی؛ از رودخانه قطور تا پایاب دولنگان

این پروژه که با هدف ارتقای بهره‌وری منابع آبی و توسعه کشاورزی پایدار طراحی شده، آب مورد نیاز اراضی را از رودخانه قطور و از طریق بند انحرافی «بویلاپوش» تأمین می‌کند. دبی طراحی شده برای این سامانه ۸۸۰ لیتر در ثانیه است که امکان آبیاری مستمر و مطمئن را در فصول زراعی فراهم می‌آورد.

  • طول مسیر انتقال: ۱۸ کیلومتر به‌صورت ترکیبی از لوله و کانال بتنی
  • منبع تأمین آب: رودخانه قطور از طریق بند انحرافی بویلاپوش
  • دبی انتقال: ۸۸۰ لیتر در ثانیه
  • سطح اراضی تحت پوشش: یک‌هزار و ۶۷۰ هکتار
  • تعداد روستاهای بهره‌مند: ۵ روستا در محدوده پایاب نهر دولنگان
  • اعتبار پیش‌بینی‌شده: ۳۳۲ میلیارد تومان
  • زمان پیش‌بینی بهره‌برداری: کمتر از یک سال

به گفته مسئولان فنی، اجرای بخش لوله‌ای مسیر نقش مهمی در جلوگیری از تبخیر و نفوذ غیرمفید آب دارد و کانال‌های بتنی نیز با هدف پایداری و کاهش رسوب‌گذاری طراحی شده‌اند. این ترکیب، ضمن افزایش راندمان انتقال، امکان مدیریت دقیق‌تر توزیع آب بین اراضی را فراهم می‌کند.

تحول در معیشت کشاورزان و تولید پایدار

اراضی پایاب نهر دولنگان از جمله قطب‌های کشاورزی شهرستان خوی محسوب می‌شود که به دلیل محدودیت منابع آبی و روش‌های سنتی انتقال آب، با چالش‌هایی در زمینه بهره‌وری مواجه بوده است. اجرای سامانه جدید انتقال آب، زمینه کشت محصولات با نیاز آبی مدیریت‌شده، افزایش عملکرد در واحد سطح و امکان توسعه کشت محصولات استراتژیک را فراهم می‌کند.

کارشناسان جهاد کشاورزی پیش‌بینی می‌کنند با تکمیل این طرح، علاوه بر تثبیت اشتغال موجود در بخش کشاورزی، فرصت‌های جدید شغلی در حوزه تولید، فرآوری و خدمات وابسته به کشاورزی ایجاد شود. همچنین بهبود دسترسی به آب مطمئن، انگیزه ماندگاری جمعیت روستایی و کاهش مهاجرت از روستاها را تقویت خواهد کرد.

مسئولان استانی تأکید کرده‌اند که تکمیل به‌موقع این پروژه نیازمند تخصیص مستمر اعتبارات و هماهنگی دستگاه‌های اجرایی است. بر این اساس، پیگیری تأمین مالی طرح در سطح ملی و استانی در دستور کار قرار گرفته تا هیچ وقفه‌ای در روند اجرا ایجاد نشود.

با بهره‌برداری از طرح انتقال آب پایاب دولنگان، انتظار می‌رود الگوی مصرف آب کشاورزی در بخش قابل توجهی از اراضی خوی اصلاح شده و گامی عملی در مسیر مقابله با تنش آبی، حفظ منابع آب‌های سطحی و تحقق کشاورزی پایدار در شمال‌غرب کشور برداشته شود.