مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، شامگاه جمعه ششم شهریور در گفتوگویی تلویزیونی به مناسبت هفته دولت، جزئیات تازهای از تصمیمگیریها در شورای عالی امنیت ملی، سرنوشت یک تفاهمنامه مهم و دیدگاه دولت درباره مدیریت مصرف بنزین و بازگشایی مسیر تنگه هرمز را تشریح کرد.
او با تبریک میلاد پیامبر اکرم (ص) و امام جعفر صادق (ع)، هفته وحدت و هفته دولت و گرامیداشت یاد شهیدان رجایی و باهنر و شهدای جنگ اخیر، تأکید کرد آنچه کشور را در شرایط دشوار کنونی سرپا نگه داشته، وحدت و انسجام داخلی و همبستگی با جهان اسلام است.
اجماع ۱۲ از ۱۳ عضو شعام با نظر رهبری
پزشکیان با اشاره به روند تصمیمگیری درباره جنگ و مذاکرات پس از آن گفت: آنچه در شورای عالی امنیت ملی به آن رسیدیم، یک تفاهم بزرگ و به تعبیر او «استثنایی» بود. به گفته رئیسجمهور، پیش از آنکه موضوع به تفاهمنامه اسلامآباد برسد، در داخل کشور و در سطح شعام به جمعبندی رسیده بودند.
او توضیح داد در آن جلسه همه ارکان دستاندرکار حضور داشتند؛ از فرماندهان نظامی و امنیتی تا رؤسای قوای مقننه و قضاییه و نمایندگان وزارتخانهها و دولت. مبنای تصمیمگیری نیز پیشنهاد رهبر معظم انقلاب بوده است؛ مبنی بر اینکه اگر سهچهارم اعضا به یک نظر برسند، آن نظر مورد پذیرش خواهد بود. پزشکیان گفت بر همین اساس، از ۱۳ عضو، ۱۲ نفر به تفاهم پیشنهادی رأی مثبت دادند و آنچه شکل گرفت، حاصل «عقل جمعی» بود.
محتوای تفاهمنامه؛ برتری ایران در نگاه کارشناسان
به روایت رئیسجمهور، در تفاهمنامه مورد اشاره، بیش از ۹ بند ناظر به تعهدات و اقدامات طرف مقابل بوده و تنها در دو تا سه بند، اقدامات مشترک پیشبینی شده است. یک بند نیز به موضوع هستهای اختصاص داشته که قرار بوده در چارچوب گفتوگو و مذاکره دنبال شود.
پزشکیان تأکید کرد از نگاه تحلیلگران داخلی و حتی ناظران خارجی که با عینک سیاسی به متن نگاه کردهاند، این تفاهمنامه برای ایران امتیازآور بوده و ایران را برنده این روند ارزیابی میکنند. او این برداشت را ناشی از توازن تعهدات و مسئولیتهای سنگینتر طرف مقابل دانست.
چرا تفاهم قبلی به سرانجام نرسید؟
رئیسجمهور در تشریح پیشینه موضوع گفت: در تفاهم قبلی قرار بود محاصره و تحریمها برداشته شود، جنگ در لبنان متوقف گردد، منابع مالی بلوکهشده ایران آزاد شود و مسیر تردد از تنگه هرمز به وضعیت عادی بازگردد. در آن مقطع حتی برنامهای برای جذب سرمایهگذاری تا سقف حدود ۳۰۰ میلیارد دلار در دست تدوین بود و کارشناسان جزئیات آن را تنظیم میکردند.
به گفته پزشکیان، بخشی از این تعهدات در عمل آغاز هم شد؛ تحریمها در برخی حوزهها کاهش یافت، جنگ لبنان برای مدتی متوقف شد و روند آزادسازی منابع مالی کلید خورد. اما چون طرف مقابل به چارچوبهایی که جمهوری اسلامی تعیین کرده بود پایبند نماند، بهویژه در موضوع تنگه هرمز، تفاهمنامه بار دیگر با اختلال مواجه شد و به نتیجه نهایی نرسید.
نقشه جدید برای تنگه هرمز و نقش عمان
پزشکیان از تهیه نقشه راه جدید برای عبور از تنگه هرمز خبر داد و گفت این نقشه با همکاری کارشناسان، نیروهای سپاه، دستگاههای امنیتی و نظامی و تیم مذاکرهکننده تهیه و به رهبر انقلاب ارائه شده و مورد توافق قرار گرفته است. بر این اساس، یک مسیر میانی و چارچوب اجرایی مشخص تعیین شده است.
او درباره نقش عمان به عنوان میانجی گفت: عمان در ابتدا با چارچوب پیشنهادی همراهی کرد، در مقطعی ملاحظات و اعتراضاتی داشت، اما در دیدار اخیر طی روزهای گذشته دوباره به تفاهم بازگشت و پذیرفت که مسیر بر اساس نقشه هماهنگشده باز شود. رئیسجمهور تأکید کرد اکنون دولت پیگیر اجرای دقیق همین چارچوب است.
به گفته پزشکیان، اگر مسیر بر اساس توافق باز شود، انتظار تهران این است که طرف آمریکایی نیز به تعهدات خود عمل کند: رفع محاصره، لغو تحریمها، برداشتن موانع در حوزه نفت و پتروشیمی، آزادسازی داراییهای ایران و فراهم کردن زمینه برای ازسرگیری سرمایهگذاریها. او افزود انتظار دیگر ایران، توقف اقدامات جاری در لبنان و وادار کردن اسرائیل به پایبندی به چارچوبهای توافقشده از سوی آمریکاست و در مقابل، جمهوری اسلامی نیز درباره تنگه هرمز بر اساس مصوبات نظام عمل خواهد کرد.
پیشنهاد درباره بنزین سهمیه سوم
رئیسجمهور در بخش دیگری از این گفتوگو به موضوع اصلاح نظام سهمیهبندی بنزین اشاره کرد. او با دفاع از لزوم واقعیسازی نسبی قیمتها برای کنترل مصرف و کاهش قاچاق، گفت نرخ ۱۰ هزار تومان برای سهمیه سوم بنزین - یعنی سهمیه مازاد بر سهمیههای یارانهای اول و دوم - باید مدنظر قرار گیرد. به گفته پزشکیان، این پیشنهاد در چارچوب سیاستهای مدیریت مصرف سوخت و جلوگیری از هدررفت منابع مطرح شده و دولت تلاش دارد هرگونه تصمیم در این حوزه با پیوست حمایتی و توجه به معیشت مردم اجرا شود.
پزشکیان خاطرنشان کرد دولت بنای گرانسازی عمومی بنزین را ندارد و آنچه مطرح است، صرفاً درباره سهمیه سوم و برای پرمصرفهاست تا هم عدالت در توزیع یارانه سوخت رعایت شود و هم انگیزه قاچاق و مصرف بیرویه کاهش یابد.
وحدت؛ کلید عبور از شرایط جنگ و تحریم
رئیسجمهور در پایان با تأکید دوباره بر اهمیت وحدت ملی گفت همزمانی هفته دولت و هفته وحدت، پیام روشن و زیبایی دارد. به باور او، اگر انسجام داخلی وجود نداشت، دشمنان به اهداف خود در جنگ و تحریم میرسیدند. او از همه جریانها، نخبگان و مسئولان خواست با حفظ وحدت و پرهیز از اختلاف، مسیر تصمیمهای اجماعی مانند آنچه در شعام رخ داد را تقویت کنند.
نظرات (0)