آیین اختتامیه نوزدهمین جشنواره ملی آش ایرانی و بیستمین نمایشگاه سراسری صنایع‌دستی و هنرهای سنتی در زنجان برگزار شد و پرونده یکی از قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین رویدادهای خوراک کشور با معرفی برترین‌ها و تأکید بر ظرفیت‌های فرهنگی و گردشگری این استان بسته شد.

به گفته مدیران میراث فرهنگی، این جشنواره در دوره اخیر به محل تلاقی طعم‌ها، هنرها و فرهنگ اقوام ایرانی تبدیل شد و با حضور گسترده آشپزان و هنرمندان صنایع‌دستی از نقاط مختلف کشور، تصویری متنوع از میراث غذایی و هنری ایران را به نمایش گذاشت.

نوزدهمین دوره با حضور گسترده آشپزان و هنرمندان

میکائیل موسوی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان زنجان در آیین اختتامیه با قدردانی از مشارکت‌کنندگان گفت: در این دوره بیش از ۵۰ نوع آش و غذای محلی توسط آشپزان حاضر ارائه شد.

به گفته وی، آشپزان سه استان با پخت و عرضه آش‌های سنتی و غذاهای بومی، بخشی از فرهنگ و میراث غذایی مناطق مختلف کشور را به بازدیدکنندگان معرفی کردند. در بخش نهایی جشنواره نیز ۲۱ نوع آش توسط ۳۱ آشپز به صورت رقابتی پخته شد و مورد داوری نهایی قرار گرفت که نتایج آن در مراسم اختتامیه اعلام شد.

در کنار جشنواره آش، بیستمین نمایشگاه سراسری صنایع‌دستی و هنرهای سنتی نیز برپا بود؛ نمایشگاهی که به گفته موسوی، ۱۵۵ هنرمند از ۲۹ استان کشور در آن حضور داشتند و بیش از ۳۰ غرفه به برگزاری کارگاه‌های آموزشی و نمایش زنده تولیدات صنایع‌دستی اختصاص یافته بود. در مجموع به گفته مسئولان، ۴۰ غرفه به آش‌های ایرانی و ۱۵۵ غرفه به صنایع‌دستی اختصاص داشت و مجموعه میزبان به محلی برای تلاقی فرهنگ و طعم‌های ایرانی تبدیل شده بود.

مدیرکل میراث فرهنگی زنجان با قدردانی از همکاری استانداری، فرمانداری، صدا و سیما، رسانه‌ها، شهرداری و مجموعه کاسپین به عنوان میزبان اجرایی، تأکید کرد که امسال خدمات بهتری به مهمانان، غرفه‌داران و بازدیدکنندگان از زنجان و سایر استان‌ها ارائه شد. وی همچنین از تلاش شبانه‌روزی کارکنان این اداره‌کل در روزهای منتهی به جشنواره برای آماده‌سازی محوطه و غرفه‌ها و نیز از اعضای تیم داوری در دو مرحله پیش‌رویداد و داوری نهایی قدردانی کرد.

زنجان؛ از چاقو و ملیله تا پایتخت آش ایرانی

مصطفی فاطمی، مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی نیز در این مراسم، جشنواره ملی آش زنجان را قدیمی‌ترین رویداد خوراک ایران و بزرگ‌ترین جشنواره خوراک کشور توصیف کرد و گفت: امروز نام زنجان دیگر تنها با چاقو، ملیله، چاروق‌دوزی، فرش و مسگری گره نخورده، بلکه با آش نیز پیوند خورده و این جشنواره برای استان یک هویت فرهنگی و گردشگری جدید ایجاد کرده است.

وی با اشاره به تنوع قومی شرکت‌کنندگان اظهار کرد: از جنوبی‌ترین نقطه کشور در سیستان و بلوچستان تا آذربایجان غربی و از خراسان شمالی تا خوزستان، اقوام و مناطق مختلف گرد هم آمدند تا فرهنگ دیرینه و طعم‌های متنوع ایرانی را به نمایش بگذارند و هر کدام از شرکت‌کنندگان، آورده‌ای از فرهنگ غذایی منطقه خود را به این ضیافت آورده بودند.

فاطمی با تأکید بر جایگاه آش در فرهنگ ایرانی گفت: آش از گذشته‌های دور با زندگی و فرهنگ غذایی مردم عجین بوده است، تا جایی که حتی در متون تاریخی قرن پنجم نیز به عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین غذاهای مردم از آن یاد شده و وجود واژه‌هایی همچون «آشپز» و «آشپزخانه» در زبان فارسی نشان‌دهنده محوریت این غذا در خوراک ایرانی است.

نگاه به آینده؛ برنامه‌ریزی برای جشنواره بین‌المللی

مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی با اشاره به جایگاه کنونی جشنواره، خواستار برنامه‌ریزی از هم‌اکنون برای برگزاری بیستمین دوره به صورت یک جشنواره واقعی بین‌المللی شد و تشکیل ستاد ملی و استانی ویژه این رویداد را ضروری دانست.

به گفته وی، لازم است از امسال ستاد ویژه جشنواره بیستم در سطح وزارتخانه و استان شکل بگیرد و مجموعه‌های مرتبط با امور بین‌الملل نیز برای تحقق این هدف وارد میدان شوند. فاطمی یادآور شد که ظرفیت‌های بین‌المللی حوزه غذای ایرانی رو به گسترش است؛ چنان که امسال سرآشپزان ایرانی در رویدادی در ایروان ارمنستان موفق به کسب جوایز برتر شدند و بسیاری از کشورها امروز به طور جدی در حوزه غذا و گردشگری خوراک سرمایه‌گذاری می‌کنند.

وی ابراز امیدواری کرد با برنامه‌ریزی مناسب و فعال‌سازی ظرفیت‌های بین‌المللی، جشنواره ملی آش زنجان در سال آینده بتواند با حضور کشورهای مختلف، به یک جشنواره معتبر و تاثیرگذار در حوزه خوراک در سطح منطقه و جهان تبدیل شود.

آش ایرانی؛ از سفره‌های محلی تا برند گردشگری

فاطمی در بخش دیگری از سخنان خود به مفهوم «سفر برند» و «سفر محصول» در گردشگری اشاره کرد و گفت: در بسیاری از کشورهای جهان، گردشگری تنها به بازدید از جاذبه‌ها محدود نمی‌شود، بلکه معرفی و عرضه محصولات و غذاهای شاخص نیز بخشی از تجربه سفر است و گردشگران پس از سفر، آن مقصد را با یک محصول یا غذای خاص به یاد می‌آورند.

وی افزود: همین اتفاق می‌تواند برای آش ایرانی نیز رقم بخورد تا این غذای اصیل و متنوع که ریشه در فرهنگ اقوام مختلف دارد، به یک برند فرهنگی و گردشگری برای ایران تبدیل شود و زمینه «سفر محصول» را برای کشور فراهم آورد. به اعتقاد وی، برگزاری جشنواره آش زنجان می‌تواند به توسعه گردشگری داخلی کمک کند و زنجان را به مقصدی تعریف‌شده در نقشه گردشگری خوراک ایران تبدیل کند؛ مقصدی که هر سال بهترین آش و بهترین آشپز ایرانی در آن انتخاب و معرفی می‌شود.

برگزارکنندگان تأکید کردند که تداوم این رویداد با مشارکت دستگاه‌های دولتی، نهادهای عمومی، هنرمندان، آشپزان و رسانه‌ها می‌تواند علاوه بر حفظ میراث ناملموس غذایی، به رونق اقتصادی جوامع محلی، معرفی صنایع‌دستی و تقویت نشاط اجتماعی نیز کمک کند.