مردم جزیره هرمز شامگاه گذشته نیز برای صدوهشتادویکمین شب پیاپی گردهم آمدند تا نشان دهند پیوندشان با تنگه هرمز گسستنی نیست. این آیین شبانه که ماههاست بدون وقفه ادامه دارد، حالا به یکی از ماندگارترین جلوههای همبستگی اجتماعی و هویتی در جنوب کشور تبدیل شده است.
به گزارش هرمزنا خبرگزاری فارس، عنوان «۱۸۱ شب هرمزیها هنوز تنگه هرمز را رها نکردهاند» روایتی خلاصه از پایداری مردمی است که دریا را نه فقط معیشت، که شناسنامه خود میدانند. هر شب، خانوادهها، جوانان، صیادان، هنرمندان و فعالان فرهنگی هرمز با حضور در ساحل، پرچم ایران را برافراشته و یادآور جایگاه بیبدیل این تنگه در تاریخ و امنیت ملی میشوند.
۱۸۱ شب ایستادگی؛ از یک حرکت خودجوش تا یک نماد ملی
آنچه در ابتدا حرکتی خودجوش و محلی به نظر میرسید، اکنون به روایتی ملی بدل شده است. ساکنان جزیره هرمز از حدود شش ماه پیش تصمیم گرفتند هر شب، فارغ از شرایط جوی و فصل صید، در نقطهای مشرف به تنگه هرمز گرد هم آیند. روشن کردن آتش، اجرای موسیقی محلی، خواندن سرودهای دریایی و برافراشتن پرچمهای سهرنگ، بخشهایی از این گردهمایی آرام و فرهنگی است.
شرکتکنندگان میگویند هدف آنها یادآوری این حقیقت ساده است که تنگه هرمز تنها یک آبراه اقتصادی نیست؛ گذرگاهی تمدنی است که نامش با هویت هرمز و هرمزگان گره خورده است. «ما هر شب میآییم تا بگوییم اینجا خانه ماست و دریا همسایه دیوار به دیوار ما»، این جمله یکی از صیادان قدیمی هرمز است که خبرگزاری فارس آن را بازتاب داده است.
حضور کودکان و نوجوانان در کنار بزرگان جزیره، جلوهای دیگر به این شبها بخشیده است. بسیاری از خانوادهها این حضور مستمر را نوعی آموزش میدانی تاریخ و جغرافیا برای نسل جدید میدانند؛ درسی زنده درباره اهمیت خلیج فارس و نقش تنگه هرمز در اقتصاد و امنیت ایران و جهان.
تنگه هرمز؛ شریان حیاتی خلیج فارس و جهان
تنگه هرمز با عرض حدود ۳۳ کیلومتر در باریکترین نقطه، اتصالدهنده خلیج فارس به دریای عمان و اقیانوس هند است و روزانه حدود یکسوم نفت خام صادراتی جهان و بخش قابل توجهی از تجارت دریایی از آن عبور میکند. همین جایگاه راهبردی باعث شده هر تحول در این منطقه بازتابی جهانی داشته باشد.
برای مردم هرمزگان بهویژه ساکنان جزایر هرمز، قشم و هنگام، این تنگه تنها یک مسیر کشتیرانی نیست؛ حافظه جمعی آنهاست. از دوره حضور پرتغالیها و قلعه تاریخی هرمز تا دوران رونق تجارت مروارید و صید، همه خاطرات این خطه با آبهای نیلگون تنگه پیوند خورده است.
کارشناسان محلی معتقدند تداوم حضور ۱۸۱ شبه مردم هرمز، پیامی فرهنگی و صلحآمیز دارد: تأکید بر مالکیت تاریخی و فرهنگی ایران بر خلیج فارس و تنگه هرمز، بدون آنکه رنگ و بوی نظامی یا سیاسی به خود بگیرد. این حرکت بیش از هر چیز، تکیه بر سرمایه اجتماعی و فرهنگ بومی دارد.
پیام هرمزیها به ایران و جهان
در گفتههای نقلشده از شرکتکنندگان، سه پیام اصلی برجسته است: نخست، وفاداری به سرزمین و دریا؛ دوم، دعوت از مسئولان و گردشگران برای توجه بیشتر به ظرفیتهای فرهنگی، گردشگری و زیستمحیطی جزیره هرمز؛ و سوم، تأکید بر ضرورت حفظ نام و جایگاه تاریخی خلیج فارس.
جزیره هرمز با خاکهای رنگی، سواحل سرخ و نقرهای و فرهنگ بومی غنی، در سالهای اخیر به یکی از مقاصد مهم گردشگری تبدیل شده است. فعالان محلی میگویند تداوم این شبها میتواند توجه افکار عمومی را به لزوم توسعه پایدار، حفظ محیط زیست دریایی و بهبود زیرساختهای جزیره جلب کند.
از سوی دیگر، حضور شبانه هرمزیها در حاشیه تنگه، تصویری متفاوت از جنوب ایران به جهان مخابره میکند؛ تصویری از مردمی خونگرم، صلحدوست و در عین حال استوار که پاسدار مرز آبی کشور هستند. بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی که در ماههای اخیر به هرمز سفر کردهاند، از نزدیک شاهد این گردهمایی بوده و آن را «تجربهای فراموشنشدنی» توصیف کردهاند.
تداوم این حرکت برای ۱۸۱ شب نشان میدهد که انگیزه شرکتکنندگان مقطعی نیست. آنها میگویند تا زمانی که صدای دریا شنیده میشود، حضورشان ادامه خواهد داشت. این پایداری، هرمز را به نمادی از پیوند ناگسستنی مردم و جغرافیا تبدیل کرده؛ پیوندی که در تنگه هرمز، باریکترین اما پرمعناترین آبراه جهان، تجلی یافته است.
نظرات (0)