جمهوری اسلامی ایران با ارسال نامه‌ای رسمی به شورای امنیت سازمان ملل متحد، حمله روز چهارشنبه نیروهای آمریکایی به دو فروند شناور جست‌وجو و نجات دریایی خود را محکوم کرد و آن را «جنایت جنگی» خواند. این نامه روز جمعه به وقت محلی توسط غلامحسین درزی، سفیر و معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل، به آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل و روسای شورای امنیت ارائه شد.

جزئیات حمله به شناورهای ایرانی

بر اساس این نامه، در نخستین ساعات روز ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶ (اول مرداد ۱۴۰۵)، نیروهای آمریکایی به‌طور عمدی دو شناور جست‌وجو و نجات دریایی جمهوری اسلامی ایران با نام‌های «ناجی-۱۵» و «ناجی-۱۶» را هدف حمله قرار دادند. این دو شناور در آب‌های سرزمینی جمهوری اسلامی ایران در استان هرمزگان مشغول انجام ماموریت‌های بشردوستانه بودند.

درزی در این نامه تأکید کرد که این شناورها صرفاً برای انجام عملیات جست‌وجو و نجات دریایی اختصاص یافته‌اند و ماموریت انحصاری آنان نجات جان افراد گرفتار در دریا است. به گفته وی، در زمان حمله، این شناورها در هیچ‌گونه فعالیت نظامی یا مشارکت مستقیم در مخاصمات شرکت نداشتند.

نقض قوانین بین‌المللی

دیپلمات ارشد ایران در سازمان ملل با استناد به ماده ۲۷ کنوانسیون دوم ژنو مصوب ۱۹۴۹ تصریح کرد که قایق‌ها و شناورهای کوچک مورد استفاده دولت‌ها یا موسسات رسمی امداد و نجات ساحلی باید مورد احترام قرار گرفته و از حمایت کامل برخوردار باشند. وی تاکید کرد: «هدف قرار دادن عمدی شناورهایی که صرفاً برای انجام عملیات جست‌وجو و نجات دریایی اختصاص یافته‌اند، نقض فاحش حقوق بین‌الملل بشردوستانه و حقوق بین‌الملل دریاها محسوب می‌شود.»

به گفته درزی، این اقدام نه تنها نقضی جدی و آشکار حقوق بین‌الملل بشردوستانه است، بلکه مصداق بارز جنایت جنگی به شمار می‌رود.

الگوی حملات مستمر به تجهیزات بشردوستانه

در این نامه همچنین به سابقه حملات مشابه اشاره شده است. از زمان آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، شناورهای جست‌وجو و نجات و آمبولانس‌های دریایی ایران که منحصراً در ماموریت‌های بشردوستانه فعالیت داشته‌اند، بارها هدف حمله قرار گرفته‌اند. این موضوع نشان‌دهنده الگویی نگران‌کننده از حملات عمدی علیه تجهیزات و امکانات بشردوستانه است که بر اساس حقوق بین‌الملل از حمایت ویژه برخوردارند.

درزی هشدار داد: «آمریکا با هدف قرار دادن عامدانه تجهیزات بشردوستانه جست‌وجو و نجات دریایی، نه تنها جان نیروهای امداد و نجات را به مخاطره انداخته، بلکه امنیت تمامی دریانوردان نیازمند کمک، صرف‌نظر از تابعیت آنان، را نیز در معرض خطر قرار داده است.»

درخواست ایران از شورای امنیت

جمهوری اسلامی ایران در این نامه از شورای امنیت خواسته است که در چارچوب مسئولیت اولیه خود بر اساس منشور ملل متحد، این نقض فاحش حقوق بین‌الملل بشردوستانه را به‌صراحت محکوم کند، نسبت به پاسخگو ساختن کامل عاملان آن اقدام نماید و تدابیر موثر لازم را برای جلوگیری از تکرار حملات علیه شناورها، تجهیزات و کارکنان ماموریت‌های بشردوستانه دریایی اتخاذ کند.

همچنین از دبیرکل سازمان ملل متحد درخواست شده است که این اقدام غیرقانونی را محکوم کرده و با جلب مشارکت نهادهای ذی‌ربط، از جمله سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC)، زمینه احترام کامل به حقوق بین‌الملل بشردوستانه و تضمین حمایت از خدمات جست‌وجو و نجات دریایی را فراهم سازد.

تداوم ماموریت‌های بشردوستانه ایران

در پایان این نامه، جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد که همچنان در اجرای تعهدات بین‌المللی خود، خدمات جست‌وجو و نجات دریایی را به‌صورت ایمن، مستمر و بدون هیچ‌گونه تبعیض، در اختیار تمامی افراد گرفتار در دریا قرار خواهد داد. در این نامه آمده است: «هیچ اقدام تجاوزکارانه‌ای جمهوری اسلامی ایران را از انجام مسئولیت‌های بشردوستانه خود باز نخواهد داشت و اراده آن را در صیانت از جان انسان‌ها در دریا تضعیف نخواهد کرد.»