مدیر مدرسه علمیه تخصصی الزهرا (سلاماللهعلیها) ساری تأکید کرد که حوزههای علمیه برای ایفای نقش مؤثر در جامعه امروز، باید ضمن حفظ اصول و مبانی اصیل دینی، شیوههای ارتباطی و آموزشی خود را با اقتضائات زمانه هماهنگ کنند و پاسخی روشن و مستدل به پرسشهای نسل جدید بدهند.
فاطمه عزیزی در گفتوگو با خبرنگار مهر و در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید حوزههای علمیه، با تشریح الزامات تربیت طلاب در شرایط کنونی، گفت: آینده حوزه در گرو ایجاد پیوند میان عمق علمی، هویت دینی و توان پاسخگویی به نیازهای واقعی جامعه است.
تربیت طلبه فراتر از چارچوبهای کلاسیک
عزیزی با بیان اینکه الگوی تربیت طلبه امروز دیگر نمیتواند محدود به آموزشهای صرفاً کلاسی و نظری باشد، اظهار کرد: در کنار انتقال دانش تخصصی، باید مهارتهای تحلیل، گفتوگو، پژوهشگری و کنشگری اجتماعی نیز بهصورت جدی در برنامههای آموزشی دنبال شود.
به گفته وی، یکی از جهتگیریهای مهم در نظام آموزشی حوزه، برقراری پیوند میان محتوای درسی و مسائل عینی جامعه است. زمانی که طلبه بتواند آموختههای خود را در مواجهه با پدیدههای واقعی اجتماعی به کار گیرد، از مرحله دریافت منفعل اطلاعات عبور کرده و به مرحله فهم فعال و کاربردی میرسد.
پژوهش مسئلهمحور؛ از نیازسنجی تا ارائه راهحل
مدیر مدرسه علمیه تخصصی الزهرا ساری، مسئلهمحوری در پژوهشهای حوزوی را از دیگر ضرورتهای امروز دانست و افزود: پژوهش حوزوی نباید از نیازهای جامعه فاصله بگیرد. اگر مسئلهیابی بهدرستی انجام شود و دغدغههای روز بهطور دقیق شناسایی شود، مسیر فعالیتهای علمی طلاب تغییر کرده و آثار پژوهشی به سمت تولید پاسخ برای مسائل ملموس جامعه هدایت خواهد شد.
وی برگزاری نشستهای تخصصی و علمی، آموزش نظاممند مهارتهای پژوهش و ایجاد بستر برای طرح ایدههای نو را از جمله اقداماتی دانست که میتواند این رویکرد را تقویت کند. عزیزی تأکید کرد: طلبه باید بیاموزد که چگونه یک مسئله را درست تشخیص دهد، آن را از ابعاد مختلف تحلیل کند و در نهایت برای آن راهحلی علمی و قابل دفاع ارائه دهد.
اهمیت تجربه نخست و ایجاد حس تعلق در طلاب جدید
عزیزی در ادامه به موضوع جذب و نگهداشت طلاب جدیدالورود پرداخت و گفت: نخستین روزهای حضور یک طلبه در محیط حوزه، نقشی تعیینکننده در شکلگیری نگرش او به این مسیر دارد. از همین رو ضروری است فضای مدرسه علمیه به گونهای طراحی شود که فرد تازهوارد احساس غربت و بیگانگی نکند.
وی افزود: آشنایی هدفمند با استادان و کادر مدیریت، برقراری ارتباط صمیمی با طلاب باسابقه و مشارکت در برنامههای فرهنگی و جمعی، به شکلگیری پیوند عاطفی و معرفتی طلبه با محیط حوزه کمک میکند و انگیزه او را برای ادامه تحصیل افزایش میدهد.
به گفته این مدیر حوزوی، شنیده شدن صدای طلاب پیششرط شکلگیری ارتباط عمیق با نظام آموزشی و تربیتی است. طلبه زمانی میتواند با مدرسه خود پیوندی پایدار برقرار کند که احساس کند پرسشها، دیدگاهها و دغدغههایش مورد توجه واقعی قرار میگیرد و صرفاً مخاطب یکطرفه محتوا نیست.
فناوری؛ فرصتی اجتنابناپذیر با حفظ تعامل انسانی
عزیزی فناوری و فضای دیجیتال را بخشی جداییناپذیر از زندگی نسل امروز توصیف کرد و گفت: نمیتوان برنامه آموزشی امروز را بدون در نظر گرفتن زیستبوم دیجیتال تدوین کرد. با این حال، بهرهگیری از فناوری نباید به حذف ارتباط چهرهبهچهره و تعامل مستقیم میان استاد و طلبه منجر شود.
وی دسترسی سریعتر به منابع علمی، استفاده از ظرفیت آموزش مجازی و توانمندسازی طلاب در حوزه رسانه و مهارتهای فناورانه را از جمله فرصتهای مهم این عرصه برشمرد و خاطرنشان کرد: آنچه بیش از ابزار اهمیت دارد، قدرت تشخیص، سواد رسانهای و توان استفاده صحیح و مسئولانه از فناوری است.
ضرورت توازن میان تحصیل، تهذیب و مهارتهای فردی
مدیر مدرسه علمیه تخصصی الزهرا ساری با اشاره به ابعاد مختلف زندگی طلبگی، بر لزوم ایجاد توازن میان درس، تهذیب نفس، فعالیت اجتماعی و مهارتهای فردی تأکید کرد و گفت: تحصیل موفق و پایدار زمانی محقق میشود که این عرصهها در کنار یکدیگر و بهصورت متوازن رشد کنند.
وی مطالعه منظم و مستمر، ارتباط پیوسته با استادان، داشتن برنامهریزی مشخص تحصیلی و توجه همزمان به نشاط، انگیزه و سلامت روان را از عواملی دانست که میتواند مسیر طلبگی را پویاتر، اثربخشتر و کمفرسایشتر کند.
نسل پرسشگر؛ تهدید یا فرصت؟
عزیزی در بخش دیگری از سخنان خود به ویژگیهای نسل جدید پرداخت و اظهار کرد: نسل موسوم به نسل زد در فضایی کاملاً متفاوت از گذشته رشد کرده است؛ دسترسی گسترده و بیواسطه به اطلاعات موجب شده جوانان امروز با انبوهی از پرسشها، دیدگاهها و روایتهای متنوع وارد محیطهای آموزشی شوند.
وی تأکید کرد: انتظار این نسل برای دریافت پاسخهای روشن، منطقی و اقناعی نباید بهعنوان نقطه ضعف یا چالش تلقی شود، بلکه باید آن را ظرفیتی برای ارتقای نظام آموزشی دانست. روحیه پرسشگری جوانان میتواند به خلق فرصتهای جدید تربیتی و بازاندیشی در روشها منجر شود، به شرط آنکه به رسمیت شناخته شود.
به گفته وی، روشهای یکطرفه مبتنی بر انتقال صرف محتوا، دیگر کارآمدی گذشته را در ارتباط با نسل جدید ندارد و لازم است سهم گفتوگو، مشارکت فعال، استدلالورزی و تفکر نقادانه در فرآیند تربیت بهطور چشمگیری افزایش یابد.
پیوند آموزههای دینی با مسائل واقعی زندگی
عزیزی با اشاره به دغدغههای متنوع جوانان امروز گفت: مسائلی همچون هویت فردی و اجتماعی، تحکیم خانواده، نگرانی نسبت به آینده، روابط اجتماعی، حضور گسترده در شبکههای اجتماعی و موضوع جایگاه و نقش زن در جامعه، از جمله محورهای فکری این نسل است که نمیتوان در فرآیند آموزش و تربیت نادیده گرفت.
وی افزود: هرگاه آموزههای دینی در نسبت با این مسائل واقعی و ملموس تبیین شوند، زمینه ارتباط مؤثرتر میان معارف اسلامی و ذهن و دل نسل جدید فراهم میشود. بهرهگیری از شیوههای خلاقانه آموزشی و فراهم کردن فرصت مشارکت برای طلاب، به معنای عدول از اصول نیست؛ میتوان با صیانت از مبانی، روشهای انتقال و تبیین مفاهیم را متناسب با زبان و فهم مخاطب امروز بازآفرینی کرد.
مدیر مدرسه علمیه تخصصی الزهرا ساری در پایان خاطرنشان کرد: رسالت اصلی حوزه، تربیت نسلی است که هم به ریشههای فکری و دینی خود وفادار و متصل بماند و هم مسائل زمانه را بهخوبی بشناسد و برای آنها سخن و پاسخی درخور داشته باشد. تحقق این رسالت، مستلزم جمع میان اصالت و روزآمدی است.
نظرات (0)