رئیس سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری، محدودیت در تأمین گاز را مهم‌ترین چالش پیش‌روی توسعه کشت‌های گلخانه‌ای در این استان عنوان کرد؛ استانی که به‌رغم برخورداری از ظرفیت‌های طبیعی و عبور چند خط اصلی انتقال گاز، همچنان با تنگنای انرژی برای توسعه کشاورزی مدرن مواجه است.

حسین بهرامی در دیدار با محمدمهدی برومندی معاون امور باغبانی وزیر جهاد کشاورزی در شهرکرد، با تشریح آخرین وضعیت بخش باغبانی استان، از جهش قابل توجه سطح گلخانه‌ها در سال‌های اخیر خبر داد و در عین حال نسبت به اثر محدودیت‌های انرژی بر آینده این بخش هشدار داد.

جهش ۴۰ برابری سطح گلخانه‌ها در سه سال

به گفته بهرامی، طی دو تا سه سال گذشته سطح گلخانه‌های چهارمحال و بختیاری از حدود ۳ هکتار به ۱۳۴ هکتار افزایش یافته که نشان‌دهنده استقبال چشمگیر کشاورزان و سرمایه‌گذاران از کشت‌های کنترل‌شده و گلخانه‌ای است.

وی افزود: با وجود این رشد، مهم‌ترین مانع برای ادامه توسعه، محدودیت در تأمین گاز است. این در حالی است که چند خط اصلی انتقال گاز کشور از چهارمحال و بختیاری عبور می‌کند، اما سهم استان از این زیرساخت برای توسعه گلخانه‌ها کافی نیست و همین موضوع روند صدور مجوزها و بهره‌برداری از واحدهای دارای مجوز را نیز با اختلال مواجه کرده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان مقایسه‌ای نیز با استان‌های همجوار انجام داد و گفت: در استان‌های مجاور به دلیل صدور مجوزهای توسعه در سال‌های گذشته و برخورداری از زیرساخت مناسب انرژی، سطح گلخانه‌ها به چند صد هکتار رسیده، در حالی که چهارمحال و بختیاری با وجود ظرفیت‌های اقلیمی و کشاورزی مناسب، هنوز نتوانسته به تناسب ظرفیت‌های خود توسعه یابد. در شرایط فعلی، صدور مجوز جدید با محدودیت روبه‌روست و حتی برخی واحدهای دارای مجوز نیز به دلیل ناترازی انرژی با مشکل تأمین سوخت مواجه هستند.

بادام؛ پیشران صادراتی استان از سد محدودیت گذشت

بخش دیگری از سخنان بهرامی به جایگاه راهبردی بادام در اقتصاد کشاورزی استان اختصاص داشت. وی بادام را یکی از مهم‌ترین محصولات صادراتی و پیشران اقتصادی چهارمحال و بختیاری به‌ویژه در چند شهرستان دانست و یادآور شد سال گذشته اعمال محدودیت‌های صادراتی برای برخی کالاهای کشاورزی، نگرانی‌هایی را برای صادرکنندگان این محصول ایجاد کرده بود.

به گفته وی، با پیگیری استاندار و حمایت معاون باغبانی وزیر جهاد کشاورزی، بادام از این محدودیت‌ها مستثنی شد و روند صادرات آن بدون اختلال جدی ادامه یافت. در حال حاضر علاوه بر بادام با پوست، مغز بادام نیز به بازارهای هدف صادر می‌شود و تداوم صادرات این محصول نقش مهمی در حفظ بازارهای خارجی و حمایت از تولیدکنندگان و صادرکنندگان استان دارد.

بهرامی با اشاره به سهم بالای محصولات باغی در ارزش اقتصادی بخش کشاورزی تأکید کرد: هرچند سطح زیرکشت باغات سهم محدودی از اراضی کشاورزی استان دارد، اما سهم آن در ارزش ریالی تولیدات بسیار بالاست و همین موضوع ظرفیت بالای باغبانی برای ایجاد ارزش افزوده و رونق اقتصادی را نشان می‌دهد. به اعتقاد وی، اگر توسعه بخش کشاورزی استان در دستور کار باشد، محور اصلی آن باید ارتقای بهره‌وری باغات موجود، اصلاح و نوسازی باغ‌ها، استفاده از ارقام مناسب، بهبود بهره‌وری آب و تکمیل زنجیره تولید، فرآوری و صادرات باشد.

ضرورت تولید نهال سالم و عاری از ویروس

رئیس سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به بازدید اخیر از مرکز تحقیقات کشاورزی استان پیش از دیدار با معاون وزیر، وضعیت باغات بادام را یکی از محورهای مهم این بازدید عنوان کرد. به گفته وی، باغات بادام استان در سال‌های اخیر تحت تأثیر برخی بیماری‌ها قرار گرفته‌اند و برای حفظ آینده این محصول راهبردی، تولید نهال سالم و عاری از ویروس باید با جدیت دنبال شود.

وی افزود: مجموعه جهاد کشاورزی و مرکز تحقیقات استان از ظرفیت‌ها و امکانات مناسبی برخوردار است و در کنار آن، سرمایه‌گذاران بخش خصوصی نیز برای ورود به حوزه تولید نهال سالم اعلام آمادگی کرده‌اند. با همکاری مرکز تحقیقات، بخش دولتی و بخش خصوصی می‌توان استان را به پایلوتی برای تولید نهال سالم و عاری از ویروس بادام تبدیل کرد.

بهرامی تولید نشا و نهال را از ظرفیت‌های کلیدی برای سازگاری کشاورزی با کم‌آبی دانست و گفت: توسعه تولید نشا و به‌کارگیری روش‌های نوین کشت، راهکاری مؤثر برای کاهش مصرف آب و افزایش بهره‌وری است. این ظرفیت می‌تواند در بخش گلخانه‌ای، زراعت و تولید نهال به کار گرفته شود و ضمن صرفه‌جویی در منابع، کیفیت و راندمان تولید را نیز ارتقا دهد.

ظرفیت‌های مغفول حوضه کارون

وی با اشاره به ظرفیت‌های حوضه آبریز کارون در استان اظهار کرد: در این حوضه ظرفیت قابل توجهی برای توسعه باغات وجود دارد و باید از منابع آبی موجود به شکل اقتصادی و بهینه استفاده شود. در برخی مناطق، منابع آب وجود دارد اما به دلیل محدودیت‌های مالی و نبود امکانات پمپاژ، بهره‌برداری کامل از این ظرفیت ممکن نیست و رفع این موانع نیازمند حمایت‌های هدفمند است.

به گفته بهرامی، توسعه باغات در حوضه کارون می‌تواند فرصت مهمی برای افزایش تولید، ایجاد اشتغال پایدار و ارتقای ارزش افزوده بخش کشاورزی استان باشد.

اراضی شیب‌دار و باغات دیم؛ درخواست بازنگری کارشناسی

رئیس سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری همچنین به ظرفیت توسعه باغات دیم در اراضی شیب‌دار اشاره کرد و گفت: بر اساس دستورالعمل‌های موجود، اراضی شیب‌دار با بارندگی بالای ۴۰۰ میلی‌متر برای توسعه برخی باغات مناسب تشخیص داده شده‌اند، اما اجرای این دستورالعمل در استان نیازمند توجه بیشتر به شرایط منطقه‌ای است.

وی توضیح داد: در برخی مناطق استان‌های همجوار با وجود بارندگی کمتر از چهارمحال و بختیاری، سطح وسیعی از باغات دیم ایجاد شده، در حالی که در این استان با وجود ظرفیت‌های مناسب اقلیمی، محدودیت‌های ناشی از اجرای سخت‌گیرانه ضوابط مانع استفاده کامل از این پتانسیل شده است. به همین دلیل لازم است توسعه باغات دیم و باغات در اراضی شیب‌دار با نگاه کارشناسی و متناسب با ظرفیت‌های واقعی هر منطقه بازنگری شود تا ضمن رعایت اصول فنی و حفاظت از منابع طبیعی، زمینه افزایش تولید و اشتغال فراهم شود.

بهرامی در پایان تأکید کرد: چهارمحال و بختیاری در حوزه باغبانی از ظرفیت‌های کم‌نظیری برخوردار است و با رفع موانع صادرات، تأمین پایدار زیرساخت انرژی، تولید نهال سالم، توسعه هدفمند باغات، بهره‌گیری از ظرفیت اراضی شیب‌دار و تکمیل زنجیره ارزش به‌ویژه در محصول بادام، می‌توان جهش تولید و افزایش ارزش افزوده بخش کشاورزی استان را محقق کرد.