ویدیویی کوتاه از یک نشست با حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، طی روزهای اخیر بار دیگر در فضای مجازی دست‌به‌دست می‌شود؛ ویدیویی که در آن یکی از مسئولان حاضر در جلسه تلاش می‌کند صحبت‌های یک پزشک منتقد را قطع کند. اگرچه این تصاویر مربوط به ۱۰ دی‌ماه ۱۴۰۴ است، اما بازنشر گسترده آن نشان می‌دهد که حساسیت افکار عمومی نسبت به نحوه برخورد با منتقدان همچنان بالاست.

این ویدیو که در بخش «نبض خبر» تابناک بازتاب یافته، بیش از ۴ هزار بازدید در وب‌سایت این رسانه داشته و در شبکه‌های اجتماعی نیز با واکنش‌های متفاوتی روبه‌رو شده است. نکته قابل توجه این است که خود پزشکیان در آن جلسه واکنشی بازدارنده نسبت به سخنان پزشک منتقد نشان نداده، اما رفتار فرد دیگری که سعی در قطع صحبت‌ها دارد، توجه کاربران را جلب کرده است.

در ویدیو چه می‌گذرد؟

در تصاویر منتشرشده، پزشک حاضر در جلسه در حال بیان انتقادهای خود در حضور رئیس‌جمهور است. در میانه صحبت‌های او، یکی از مسئولان حاضر با نزدیک شدن و ایجاد وقفه، تلاش می‌کند رشته کلام را قطع کند یا زمان صحبت را به پایان برساند. این حرکت که به‌صورت واضح در قاب دوربین ثبت شده، از سوی بسیاری از کاربران به عنوان تلاشی «عجیب و غیرضروری» برای جلوگیری از شنیده شدن انتقاد توصیف شده است.

بر اساس توضیحات منتشرشده همراه ویدیو، این جلسه در دی‌ماه سال گذشته برگزار شده و در آن زمان نیز بحث‌های مشابهی درباره ضرورت فراهم کردن فضای گفت‌وگوی آزاد میان مسئولان و بدنه کارشناسی کشور، به‌ویژه جامعه پزشکی، مطرح بوده است.

چرا ویدیویی هشت‌ماهه دوباره وایرال شد؟

بازانتشار این ویدیو در هفتم شهریور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که مسئله برخورد با صدای منتقد، حتی اگر مصداق آن قدیمی باشد، همچنان دغدغه بخشی از افکار عمومی است. بسیاری از کاربران در توضیح بازنشر آن نوشته‌اند که آنچه در این چند ثانیه دیده می‌شود، یک رفتار موردی نیست بلکه الگویی تکرارشونده در برخی جلسات رسمی است؛ جایی که به جای شنیدن کامل نقد، تلاش می‌شود صحبت منتقد مدیریت یا محدود شود.

در همین حال، برخی دیگر معتقدند بازدید دوباره از این تصاویر فرصتی است برای یادآوری وعده‌های دولت درباره سعه‌صدر در برابر انتقادها و ضرورت تحقق عملی آن در سطوح مختلف مدیریتی. به باور آنان، نحوه مواجهه با منتقد در حضور بالاترین مقام اجرایی، می‌تواند معیاری برای سنجش میزان پایبندی به گفتمان «شنیدن بدون واسطه» باشد.

واکنش کاربران؛ از دفاع تا انتقاد

ویدیوی مذکور در تابناک با ثبت چندین نظر از سوی مخاطبان همراه شده است. برخی کاربران از محتوای صحبت‌های پزشک منتقد دفاع کرده و لحن او را مستدل و دلسوزانه توصیف کرده‌اند. در مقابل، عده‌ای دیگر صحبت‌های او را «غیرمستدل» یا «جانبدارانه» خوانده‌اند.

اما نکته مشترک در اغلب واکنش‌ها، تمرکز بر اصل ماجراست؛ یعنی حق اظهارنظر کارشناسی بدون ترس از قطع شدن. یکی از کاربران نوشته است: «اگر قرار است نقد شنیده نشود، چه فرقی می‌کند جلسه با چه مقامی برگزار شود؟» کاربر دیگری نیز پرسیده است که آیا در دولت‌های گذشته نیز چنین برخوردهایی با منتقدان در جلسات رسمی سابقه داشته و چرا همچنان تکرار می‌شود.

اهمیت شنیدن صدای جامعه پزشکی

جامعه پزشکی در سال‌های اخیر بارها نسبت به مسائل مختلف از جمله شرایط کاری، مهاجرت کادر درمان، تعرفه‌ها، کمبود تجهیزات و فشار کاری انتقادهایی را مطرح کرده است. از همین رو، دیدارهای مستقیم با رئیس‌جمهور یا مسئولان ارشد، فرصتی مهم برای انتقال بی‌واسطه این دغدغه‌ها تلقی می‌شود.

کارشناسان معتقدند قطع صحبت منتقد، حتی اگر با نیت مدیریت زمان جلسه انجام شده باشد، می‌تواند این پیام ناخواسته را منتقل کند که فضا برای بیان کامل دیدگاه‌ها محدود است. در حالی که تأکید مسعود پزشکیان در ماه‌های گذشته بر «شنیدن صدای بی‌صدایان» و «پرهیز از برخورد حذفی با منتقد» بوده، انتظار می‌رود این رویکرد در رفتار مجموعه اطرافیان و مدیران اجرایی نیز بازتاب یابد.

در نهایت، وایرال شدن دوباره این ویدیوی قدیمی، بیش از آنکه به دنبال مقصرتراشی برای یک لحظه خاص باشد، یادآوری می‌کند که افکار عمومی نسبت به جزئیات رفتار مسئولان حساس است و هرگونه تلاش برای نادیده گرفتن یا نیمه‌کاره گذاشتن صدای منتقد، حتی در حد چند ثانیه، می‌تواند به سرعت به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل شود.