موج تازه بارش‌های سنگین موسمی در نپال، بار دیگر این کشور کوهستانی و پرجمعیت هیمالیا را درگیر سیلاب‌های ویرانگر و رانش زمین کرده است. مقام‌های محلی می‌گویند با ادامه بارندگی‌ها و بالا آمدن سطح رودخانه‌ها، شمار قربانیان این حادثه طبیعی افزایش یافته و نگرانی‌ها درباره گسترش دامنه خسارات بیشتر شده است.

به گزارش منابع خبری نپال که خبرگزاری فارس نیز آن را بازتاب داده است، بارش‌های بی‌وقفه طی روزهای اخیر به‌ویژه در مناطق مرکزی و شرقی این کشور باعث طغیان رودخانه‌ها، مسدود شدن جاده‌ها و مدفون شدن برخی خانه‌های روستایی زیر گل‌ولای شده است. تیم‌های امداد و نجات با وجود شرایط جوی نامساعد و صعب‌العبور بودن مسیرها، عملیات جست‌وجو و انتقال آسیب‌دیدگان را ادامه می‌دهند.

افزایش قربانیان و مفقودان در سایه بارش‌های بی‌وقفه

مقام‌های مدیریت بحران نپال اعلام کرده‌اند که آمار جان‌باختگان سیلاب‌های اخیر روندی صعودی داشته و تعدادی از شهروندان نیز همچنان مفقود هستند. هرچند آمار دقیق و نهایی هنوز به‌طور رسمی تثبیت نشده، اما گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که بسیاری از قربانیان بر اثر رانش زمین، غرق‌شدگی یا تخریب منازل مسکونی جان خود را از دست داده‌اند.

در برخی مناطق، شدت جریان سیل به حدی بوده که پل‌های موقت و راه‌های ارتباطی به‌طور کامل تخریب شده و ارتباط ده‌ها روستا با مراکز شهری قطع شده است. این وضعیت دسترسی نیروهای امدادی و ارسال کمک‌های ضروری از جمله مواد غذایی، آب آشامیدنی و دارو را با دشواری مواجه کرده است.

تلاش امدادگران و هشدار به ساکنان مناطق پرخطر

دولت نپال با همکاری ارتش و پلیس این کشور، عملیات گسترده‌ای را برای تخلیه ساکنان مناطق در معرض خطر آغاز کرده است. بر اساس گزارش‌ها، هزاران نفر به‌صورت موقت به پناهگاه‌ها و مدارس امن منتقل شده‌اند تا از خطر سیلاب‌های ثانویه و رانش‌های جدید در امان بمانند.

سازمان هواشناسی نپال نیز هشدار داده است که سامانه بارشی فعال هنوز به‌طور کامل از آسمان این کشور خارج نشده و احتمال ادامه بارش‌های شدید در ۴۸ ساعت آینده وجود دارد. از شهروندان به‌ویژه ساکنان حاشیه رودخانه‌ها و دامنه کوه‌ها خواسته شده از تردد غیرضروری، اسکان در خانه‌های ناایمن و نزدیک شدن به مسیل‌ها خودداری کنند.

در کاتماندو، پایتخت نپال، نیز بارندگی‌های شدید باعث آب‌گرفتگی معابر، اختلال در تردد خودروها و کندی خدمات شهری شده است. مقام‌های شهرداری از شهروندان خواسته‌اند در صورت امکان در خانه بمانند و توصیه‌های ایمنی را جدی بگیرند.

نپال در خط مقدم بحران‌های اقلیمی

نپال هر سال در فصل باران‌های موسمی که معمولا از ماه ژوئن تا سپتامبر ادامه دارد، با سیلاب و رانش زمین دست‌وپنجه نرم می‌کند، اما کارشناسان می‌گویند تغییرات اقلیمی و گرم شدن زمین، الگوی بارش‌ها را نامنظم‌تر و شدت حوادث را بیشتر کرده است. ذوب سریع‌تر برف‌ها و یخچال‌های هیمالیا در کنار بارش‌های ناگهانی و متمرکز، خطر طغیان رودخانه‌ها را دوچندان کرده است.

ساخت‌وسازهای غیراصولی در حریم رودخانه‌ها، جنگل‌زدایی در مناطق کوهستانی و نبود زیرساخت‌های مقاوم در برابر سیل نیز از جمله عواملی است که به گفته کارشناسان محیط‌زیست، میزان آسیب‌پذیری جوامع محلی را افزایش داده است. سازمان‌های بین‌المللی بارها نسبت به نیاز نپال به تقویت سامانه‌های هشدار زودهنگام و نوسازی زیرساخت‌های مدیریت بحران هشدار داده‌اند.

پیامدهای انسانی و ضرورت کمک‌رسانی فوری

علاوه بر تلفات جانی، سیلاب‌های اخیر خسارات گسترده‌ای به زمین‌های کشاورزی، محصولات زراعی و شبکه‌های آبرسانی وارد کرده است. بسیاری از خانواده‌های کشاورز که معیشت‌شان وابسته به کشت برنج و ذرت است، با از بین رفتن مزارع خود در آستانه فصل برداشت، با چالش جدی تامین معاش مواجه شده‌اند.

نهادهای امدادی بین‌المللی اعلام کرده‌اند که وضعیت بهداشتی در اردوگاه‌های موقت را به‌دقت زیر نظر دارند تا از شیوع بیماری‌های ناشی از آب آلوده و نبود سرویس‌های بهداشتی جلوگیری شود. توزیع بسته‌های امدادی، پتو، چادر و خدمات درمانی سیار در اولویت برنامه‌های فعلی قرار دارد.

مقام‌های نپالی تاکید کرده‌اند که پس از فروکش کردن سیلاب و تثبیت شرایط جوی، ارزیابی دقیق خسارات آغاز خواهد شد و برنامه بازسازی مناطق تخریب‌شده در دستور کار دولت قرار می‌گیرد. در عین حال از جامعه جهانی و سازمان‌های بشردوستانه خواسته شده برای تسریع روند کمک‌رسانی، همکاری نزدیک‌تری با دولت نپال داشته باشند.

سیلاب اخیر بار دیگر آسیب‌پذیری کشورهای جنوب آسیا در برابر حوادث طبیعی و ضرورت توجه به سیاست‌های سازگاری با تغییرات اقلیمی را یادآور شد؛ بحرانی که تنها با برنامه‌ریزی بلندمدت، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های تاب‌آور و ارتقای آمادگی عمومی می‌توان دامنه خسارات آن را کاهش داد.