رئیس سازمان جهاد کشاورزی خوزستان اعلام کرد توسعه روش‌های نوین کشت برنج به‌عنوان راهکاری عملی برای سازگاری با شرایط کم‌آبی و کاهش فشار بر منابع آب استان در دستور کار قرار گرفته است؛ راهکاری که به گفته او می‌تواند ضمن حفظ تولید، مسیر کشاورزی خوزستان را به سمت پایداری بیشتر هدایت کند.

جواد سلطانی کاظمی ظهر امروز شنبه در گفت‌وگویی رسانه‌ای با اشاره به محدودیت‌های جدی منابع آبی در خوزستان، اظهار کرد: سازمان جهاد کشاورزی استان اجرای روش‌های نوین کشت برنج از جمله خشکه‌کاری و کشت روی پشته با آبیاری قطره‌ای (تیپ) را با هدف ارتقای بهره‌وری عوامل تولید و انطباق با خشکسالی به‌طور جدی دنبال می‌کند.

اجرای متمرکز در شوش و کرخه

به گفته سلطانی کاظمی، این الگوهای کشت به‌صورت ویژه در شهرستان‌های شوش و کرخه اجرایی شده است. انتخاب این مناطق با توجه به سابقه کشت برنج و در عین حال نیاز مبرم به مدیریت مصرف آب صورت گرفته و تلاش شده است الگویی قابل تعمیم به سایر نقاط برنج‌خیز استان ارائه شود.

وی تأکید کرد: برنج از جمله محصولاتی است که به‌صورت سنتی با روش غرقابی و مصرف بالای آب کشت می‌شود و در شرایط فعلی که خوزستان با تنش آبی مستمر روبه‌روست، ادامه این شیوه بدون اصلاح، پایدار نخواهد بود. از این‌رو تغییر روش کشت یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای حفظ این محصول استراتژیک است.

مزایای روش‌های نوین نسبت به کشت غرقابی

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خوزستان با تشریح مزایای راهبردی روش‌های جدید در مقایسه با شیوه‌های سنتی، گفت: نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که کشت روی پشته و خشکه‌کاری، مزیت‌های چندجانبه‌ای برای کشاورز و منابع طبیعی به همراه دارد.

  • کاهش چشمگیر مصرف آب: حذف غرقاب دائمی و جایگزینی آن با آبیاری قطره‌ای نواری، مصرف آب را به‌طور محسوسی کاهش می‌دهد.
  • تغذیه بهینه و کودآبیاری منظم: امکان تزریق دقیق کود همراه با آبیاری، راندمان جذب عناصر غذایی را افزایش و هدررفت کود را کم می‌کند.
  • کاهش شیوع آفات و بیماری‌ها: با حذف محیط مرطوب و ماندابی دائمی، شرایط برای رشد عوامل بیماری‌زا و آفات نامساعد می‌شود.
  • بهبود تهویه و ساختمان خاک: کشت روی پشته تهویه ریشه را بهبود می‌بخشد و از فشردگی و تخریب ساختمان خاک جلوگیری می‌کند.
  • توسعه مناسب‌تر ریشه: بستر پشته‌ای رشد یکنواخت و عمیق‌تر ریشه را فراهم کرده و مقاومت گیاه را در برابر تنش‌ها افزایش می‌دهد.
  • صرفه‌جویی در مصرف بذر: به‌عنوان یک نهاده استراتژیک و پرهزینه، میزان بذر مورد نیاز در این روش‌ها به‌طور محسوسی کمتر از روش سنتی است.

سلطانی کاظمی افزود: مجموع این عوامل باعث می‌شود بهره‌وری تولید در واحد سطح افزایش یابد و در عین حال هزینه‌های تولید و فشار بر منابع آب و خاک کاهش پیدا کند.

گامی به سوی امنیت غذایی و کشاورزی پایدار

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خوزستان، تضمین امنیت غذایی و حرکت به سمت کشاورزی پایدار را از برنامه‌های محوری این سازمان برشمرد و خاطرنشان کرد: اجرای موفقیت‌آمیز این الگوها توسط کارشناسان حوزه زراعت، امیدهای تازه‌ای برای توسعه پایدار بخش کشاورزی در شرایط خشکسالی ایجاد کرده است.

وی ادامه داد: تجربه اجرای این طرح‌ها نشان می‌دهد که می‌توان بدون حذف برنج از الگوی کشت خوزستان، با تغییر فناوری تولید، هم معیشت کشاورزان را حفظ کرد و هم سازگاری با کم‌آبی را محقق ساخت. این رویکرد می‌تواند زمینه مناسبی برای استمرار کشت برنج در سطح استان و الگوبرداری در سایر مناطق با اقلیم مشابه فراهم کند.

به گفته سلطانی کاظمی، برنامه جهاد کشاورزی خوزستان بر ترویج، آموزش و حمایت فنی از کشاورزان برای گذار به این شیوه‌ها متمرکز است تا با مشارکت بهره‌برداران، تاب‌آوری تولید در برابر نوسانات اقلیمی و کاهش بارندگی‌ها تقویت شود.