وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با انتقاد شدید از سوءاستفاده ایالات متحده از خاک ژاپن برای انجام عملیات نظامی علیه ایران، تأکید کرد مردم صلح‌دوست ژاپن حق دارند از دولت خود درباره چگونگی استفاده از پایگاه‌های آمریکایی توضیح بخواهند.

سید عباس عراقچی در گفت‌وگو با خبرگزاری «کیودو» ژاپن، به موضوع استفاده ارتش آمریکا از پایگاه هوایی «میساوا» برای تجاوز به ایران واکنش نشان داد و گفت این اقدام ماهیت واقعی حضور نظامی آمریکا در ژاپن را برملا می‌کند.

پایگاه میساوا در کانون انتقاد تهران

عراقچی با اشاره به استقرار جنگنده‌های اف-۱۶ آمریکا در پایگاه هوایی میساوا در شمال ژاپن، اظهار داشت: استفاده از این جنگنده‌ها برای حمله به ایران ثابت می‌کند که واشنگتن از تأسیسات نظامی خود در کشورهای میزبان نه برای دفاع از آن کشورها، بلکه برای پیشبرد سیاست‌های تجاوزکارانه و مداخله‌جویانه خود بهره می‌برد.

به گفته وزیر امور خارجه، این پایگاه‌ها هیچ نقشی در تأمین امنیت ژاپن ندارند و در عمل به سکویی برای اجرای ماجراجویی‌های نظامی آمریکا در مناطق دیگر جهان به‌ویژه خاورمیانه تبدیل شده‌اند.

او خطاب به افکار عمومی ژاپن گفت: «مردم صلح‌طلب ژاپن باید از دولت خود درباره جنایت‌های آمریکا توضیح بخواهند» و اجازه ندهند خاک کشورشان ابزاری برای نقض حاکمیت و حمله به ملت‌های مستقل شود.

گزارش «دیفنس ژورنال» درباره انتقال جنگنده‌ها

اظهارات عراقچی در حالی مطرح می‌شود که پیش‌تر نشریه انگلیسی «دیفنس ژورنال» گزارش داده بود جنگنده‌های اف-۱۶ مستقر در پایگاه آمریکایی میساوا در استان آئوموری ژاپن، در عملیات‌های نظامی علیه ایران مشارکت داشته‌اند.

بر اساس این گزارش، این جنگنده‌ها در ماه‌های مارس و آوریل سال جاری میلادی از ژاپن به منطقه خاورمیانه منتقل شده و در چارچوب حملات علیه ایران به کار گرفته شده‌اند. موضوعی که به گفته تهران، نشان‌دهنده پیوند مستقیم استفاده از قلمرو ژاپن با تجاوز به ایران است.

پیام تهران به توکیو

وزیر امور خارجه ایران با یادآوری سابقه صلح‌طلبی مردم ژاپن و تجربه تلخ این کشور از سلاح‌های کشتار جمعی، تأکید کرد که ژاپن به عنوان کشوری که خود قربانی جنایت اتمی آمریکا بوده، انتظار می‌رود حساسیت بیشتری نسبت به سوءاستفاده از خاکش برای تجاوز به دیگر ملت‌ها داشته باشد.

عراقچی تصریح کرد جمهوری اسلامی ایران تجاوز صورت گرفته را با جدیت پیگیری می‌کند و مسئولیت حقوقی و سیاسی آن را متوجه دولت آمریکا می‌داند، اما کشورهایی که اجازه می‌دهند حریم هوایی و پایگاه‌های مستقر در خاکشان برای چنین اقداماتی به کار گرفته شود نیز نمی‌توانند خود را بی‌طرف جلوه دهند.

این موضع‌گیری در ادامه رایزنی‌های دیپلماتیک ایران برای تبیین ابعاد تجاوز اخیر و روشن کردن مسئولیت حامیان و تسهیل‌کنندگان آن مطرح شده است. تهران بارها تأکید کرده است حق خود برای دفاع مشروع و پیگیری حقوقی این تجاوز را بر اساس منشور ملل متحد محفوظ می‌داند.

نگاه حقوقی به استفاده از پایگاه‌های فراسرزمینی

کارشناسان حقوق بین‌الملل می‌گویند استفاده از پایگاه‌های نظامی مستقر در خاک یک کشور ثالث برای حمله به کشور دیگر، بدون رضایت صریح و آگاهانه دولت میزبان نسبت به عملیات خاص، می‌تواند مسئولیت بین‌المللی را برای هر دو طرف ایجاد کند. از این منظر، شفاف‌سازی دولت ژاپن درباره میزان اطلاع و نقش خود در انتقال جنگنده‌های میساوا به خاورمیانه، برای افکار عمومی ژاپن و جامعه جهانی حائز اهمیت است.

در همین حال، حضور گسترده نظامی آمریکا در ژاپن همواره یکی از موضوعات بحث‌برانگیز در سیاست داخلی این کشور بوده و بخش قابل توجهی از مردم ژاپن نسبت به هزینه‌ها و پیامدهای امنیتی این حضور انتقاد دارند. اظهارات اخیر مقام ارشد ایرانی می‌تواند این بحث داخلی را در ژاپن دوباره برجسته کند.