معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه با تشریح آخرین وضعیت تنگه هرمز، تأکید کرد که این آبراه راهبردی همچنان تحت کنترل کامل جمهوری اسلامی ایران قرار دارد و هرگونه بازگشایی آن تنها در صورت اجرای تعهدات طرف آمریکایی ممکن خواهد بود.

کاظم غریب‌آبادی با اشاره به تفاهم صورت‌گرفته میان ایران و عمان برای ترتیبات عبور از تنگه هرمز گفت این تفاهم به‌صورت خودکار وارد فاز اجرایی نمی‌شود و تحقق آن به اقدام عملی ایالات متحده وابسته است.

تفاهم با عمان؛ مشروط به اجرای تعهدات آمریکا

غریب‌آبادی در پاسخ به پرسشی درباره رایزنی‌های اخیر و نقش میانجی کشورهایی چون پاکستان، عمان و قطر اظهار داشت: «جمهوری اسلامی ایران تفاهمی را با کشور عمان در خصوص ترتیبات عبور از تنگه هرمز انجام داده است، اما این تفاهم به صورت خودکار وارد مرحله اجرایی نخواهد شد؛ چرا که تحقق آن منوط به اجرای تعهداتی است که طرف مقابل، مشخصاً ایالات متحده آمریکا، بر عهده دارد.»

وی افزود: «ما صراحتاً اعلام کرده‌ایم هر زمان شرایط و تعهدات مترتب بر آمریکا اجرا شود، جمهوری اسلامی ایران نیز آمادگی دارد اقدامات خود را در رابطه با تنگه هرمز انجام دهد. اگر آن‌ها اقدامی نکنند، طبیعتاً جمهوری اسلامی ایران نیز هیچ تعجیلی برای باز کردن تنگه هرمز ندارد و به اقدامات خود جهت دفاع از کشور و مقابله با دشمنان ادامه خواهد داد.»

به گفته معاون وزیر خارجه، ایران همواره برای هر سناریویی آمادگی کامل داشته و سیاست خود را بر اساس دفاع از منافع ملی و مقابله با تهدیدات تنظیم کرده است.

اشراف کامل بر تنگه هرمز؛ هیچ عبوری بدون مجوز ایران

غریب‌آبادی با تکذیب برخی ادعاها درباره عبور آزادانه کشتی‌ها از تنگه هرمز تصریح کرد: «تنگه هرمز کاملاً مسدود است و اگر کشتی از این مسیر عبور کند، قطعاً با هماهنگی و مجوز جمهوری اسلامی ایران انجام می‌شود.»

وی تأکید کرد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بر هرگونه تحرک در این منطقه اشراف کامل دارند و مأموریت خود را به بهترین نحو انجام می‌دهند. به گفته او، ادعاهای مطرح‌شده درباره تردد بدون کنترل شناورها «به هیچ وجه مورد تأیید نیست و هیچ کشتی بدون هماهنگی ایران امکان عبور از تنگه هرمز را ندارد.»

این مقام وزارت خارجه خاطرنشان کرد که اقدامات لازم برای اعمال حاکمیت و پایش دقیق ترددها به‌صورت مستمر ادامه دارد و هرگونه عبور احتمالی تنها در چارچوب مجوزهای صادره از سوی ایران صورت می‌گیرد.

تحریم‌های جدید آمریکا و خیانت مکرر به دیپلماسی

معاون وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود به بسته تحریمی جدید آمریکا اشاره کرد و آن را موضوعی تکراری دانست که جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با آن آمادگی کامل دارد.

وی گفت: «اقدام اخیری که دشمنان ما و مشخصاً آمریکا در قالب بسته جدید تحریمی انجام دادند، مسئله جدیدی نیست و جمهوری اسلامی ایران برای آن هم آمادگی کامل دارد.»

غریب‌آبادی با انتقاد از رویکرد واشنگتن تصریح کرد: «اگر آمریکا بر این فرض است که تمایل دارد به میز دیپلماسی بازگردد، باید بداند که ایران تفاهم‌نامه اسلام‌آباد را نقض نکرده است؛ بلکه این آمریکا بود که برای بار سوم طی ۱۶ ماه گذشته به دیپلماسی و میز مذاکره خیانت کرد.»

او افزود: «طبیعتاً جمهوری اسلامی ایران نباید هزینه این رفتار را بپردازد. ما به سهم خود آمادگی‌های لازم را در خصوص تنگه هرمز با دولت عمان اتخاذ کرده‌ایم و اکنون مسئولیت و تعهد طرف مقابل است که الزامات مورد نیاز را برآورده سازد تا ایران اقدام متقابل را صورت دهد.»

میانجی‌گری قطر و پاکستان؛ شفاف‌سازی انتظارات از واشنگتن

غریب‌آبادی درباره دیدار اخیر نخست‌وزیر قطر با سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، و گمانه‌زنی‌ها درباره انتقال پیام آمریکا نیز توضیح داد که این دیدارها امری مرسوم و متداول در چارچوب تعاملات دیپلماتیک است.

وی گفت: «قطر و پاکستان به عنوان میانجیان گفتگوها نقش‌آفرینی کرده‌اند و ما در چارچوب مسائل روز با آن‌ها گفتگو کرده و مواضع خود را منتقل ساخته‌ایم. تلاش قطر و پاکستان بر این بود که امکان‌سنجی بازگشت به تعهدات ذیل یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را بررسی کنند.»

معاون وزیر خارجه ادامه داد: «ما برای آن‌ها روشن ساختیم که ایران از طریق تفاهم با عمان آمادگی‌های لازم را ایجاد کرده است، اما این ما نیستیم که در اجرای تعهدات مربوط به گشودن تنگه هرمز پیش‌دستی کنیم؛ بلکه این آمریکا است که تعهدات خود را متوقف کرده و از مفاد آن خارج شده است. واشنگتن باید به این تعهدات بازگردد و ما اقدامات لازمی را که باید از سوی آمریکا انجام شود کاملاً روشن کرده‌ایم.»

وی تأکید کرد تهران در اجرای تعهدات پیش‌دستی نمی‌کند و فهرست اقدامات مورد انتظار از آمریکا را به‌صورت شفاف به طرف‌های میانجی اعلام کرده است.

پیام تهران: بدون اقدام متقابل، بازگشایی در کار نیست

به گفته غریب‌آبادی، موضع جمهوری اسلامی ایران روشن و غیرقابل تغییر است؛ تا زمانی که تعهدات آمریکا به‌طور کامل اجرا نشود، هیچ اقدام یک‌جانبه‌ای برای بازگشایی تنگه هرمز صورت نخواهد گرفت.

او خاطرنشان کرد که ایران مسیر دیپلماسی را ترک نکرده اما هزینه بدعهدی‌های مکرر واشنگتن را نیز نخواهد پذیرفت و هم‌زمان توان دفاعی و نظارتی خود بر این آبراه حیاتی را حفظ خواهد کرد.