شهرستان چهارباغ که از سال ۱۳۹۹ با انتزاع از ساوجبلاغ به نقشه تقسیمات کشوری استان البرز اضافه شد، حالا در آستانه هفته دولت تصویری متفاوت از خود به نمایش گذاشته است؛ تصویری از یک شهرستان جوان، مهاجرپذیر و در حال گذار از کمبودهای اولیه به سمت تبدیل‌شدن به یکی از کانون‌های جمعیتی و اقتصادی غرب استان.

محمدرضا البرزی، فرماندار چهارباغ در گفت‌وگویی تفصیلی به مناسبت هفته دولت که در دفتر خبرگزاری مهر در البرز انجام شد، با تشریح آخرین وضعیت این شهرستان تأکید کرده است که چهارباغ با اتکا به ظرفیت‌های بومی، هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی و همراهی مردم توانسته فشار ناشی از رشد سریع جمعیت را به فرصت توسعه تبدیل کند.

جمعیت ۱۲۰ هزار نفری روی کاغذ، ۲۵۰ هزار نفری در واقعیت

به گفته فرماندار چهارباغ، آخرین سرشماری رسمی کشور مربوط به سال ۱۳۹۵ است و دیگر معیار دقیقی برای برنامه‌ریزی نیست. بر اساس تعداد انشعابات آب، برق و گاز و سایر خدمات صادرشده، جمعیت ثابت و بومی شهرستان امروز بیش از ۱۲۰ هزار نفر برآورد می‌شود، اما اگر جمعیت شناور و تردد روزانه به‌ویژه از تهران و کرج را اضافه کنیم، چهارباغ به طور میانگین روزانه به حدود ۲۵۰ هزار نفر خدمات می‌دهد.

البرزی توضیح می‌دهد که نزدیکی به پایتخت و مرکز استان، آب‌وهوای مطلوب، دسترسی آسان جاده‌ای و قیمت نسبی مناسب مسکن باعث شده بسیاری از ساکنان تهران و کرج، چهارباغ را به عنوان خانه دوم انتخاب کنند. پدیده‌ای که پیش‌تر به آخر هفته‌ها محدود بود، اکنون به روالی روزانه تبدیل شده است؛ افرادی که تا بعدازظهر در تهران مشغول کار هستند و عصر به خانه خود در چهارباغ بازمی‌گردند و به تدریج به جمعیت ساکن شهرستان افزوده می‌شوند، بدون آنکه در شاخص‌های رسمی توزیع اعتبارات و سهمیه‌ها دیده شوند.

این شکاف آماری مستقیماً بر تأمین کالاهای اساسی اثر گذاشته است. فرماندار می‌گوید سهمیه آرد و سوخت شهرستان همچنان بر اساس جمعیت سرشماری‌شده تعیین می‌شود، در حالی که بخش قابل توجهی از مراجعان نانوایی‌ها و جایگاه‌های سوخت را جمعیت غیربومی و مهمان تشکیل می‌دهند. برای این جمعیت هیچ سهمیه مازادی اختصاص نمی‌یابد و مدیریت شهرستان ناچار است از طریق تنظیم بازار، نظارت بر شبکه توزیع و ایجاد تعادل در دادوستد، از بروز کمبود جلوگیری کند؛ مدیریتی که به گفته او تاکنون اجازه نداده مشکل جدی برای شهروندان ایجاد شود.

اعتباری ۱۴۵ میلیاردی و پروژه‌ای ۴۰۰ میلیاردی

کل اعتبارات تملک دارایی شهرستان چهارباغ در سال جاری حدود ۱۴۰ تا ۱۴۵ میلیارد تومان اعلام شده است؛ رقمی که در نگاه اول برای پاسخ به نیازهای یک شهرستان با رشد جمعیت دو برابری ناکافی به نظر می‌رسد. با این حال، نکته قابل توجه به گفته فرماندار، توان شهرستان در جذب اعتبارات ملی و فرااستانی فراتر از سقف مصوب است.

نمونه شاخص این رویکرد، پروژه احداث پست جدید برق برای رفع ناترازی و کاهش نوسانات شبکه است که به تنهایی حدود ۴۰۰ میلیارد تومان اعتبار ملی جذب کرده؛ یعنی نزدیک به سه برابر کل بودجه عمرانی مصوب شهرستان. البرزی نقش همدلی میان ارکان شهرستان از جمله نماینده مردم غرب البرز در مجلس، امام جمعه، استاندار و مدیران دستگاه‌ها را در تحقق این جهش اعتباری تعیین‌کننده می‌داند و به طور ویژه از پیگیری‌های علی حدادی نماینده مجلس در به ثمر رسیدن این پروژه یاد می‌کند.

الگوی مشابهی در حوزه راه‌های روستایی نیز تکرار شده است. در حالی که اعتبار پیش‌بینی‌شده برای بهسازی و توسعه راه‌های روستایی در سال گذشته حدود ۴۵ میلیارد تومان بود، با پیگیری‌های انجام‌شده بیش از ۱۷۰ میلیارد تومان در این بخش محقق و هزینه شد؛ جهشی که به گفته فرماندار نشان می‌دهد چهارباغ نه‌تنها به اعتبارات مصوب بسنده نکرده، بلکه توانسته چند برابر آن را از محل منابع ملی جذب کند.

از قطعی همزمان آب و برق تا پایداری شبکه

یکی از چالش‌های جدی چهارباغ در سال گذشته، قطعی‌های مکرر برق و به تبع آن قطع آب بود. منابع آب شهرستان کاملاً متکی به چاه‌های عمیق زیرزمینی است و استحصال آب بدون برق ممکن نیست؛ به همین دلیل هر نوبت قطعی برق، چهار تا پنج ساعت قطعی آب را نیز به دنبال داشت.

فرماندار می‌گوید برای عبور از این بحران، امسال با استفاده از اعتبارات شهرستانی حدود شش دستگاه ژنراتور دیزلی خریداری و در اختیار شرکت آب و فاضلاب قرار گرفته است تا در زمان ناترازی برق، پمپاژ چاه‌ها متوقف نشود. نتیجه این اقدام، پایداری نسبی شبکه آب در تابستان امسال بوده و به جز موارد محدود و اضطراری، قطعی گسترده آب گزارش نشده است.

در حوزه گاز نیز عبور رینگ اصلی گاز از بخش رامجین علاوه بر تأمین پایدار گاز شهرستان، به تقویت شبکه استان نیز کمک کرده است. به گفته البرزی، با وجود خشکسالی‌های اخیر، چهارباغ مشکل حادی در تأمین آب شرب و کشاورزی نداشته که بخشی از آن مرهون تغییر الگوی آبیاری از روش سنتی غرقابی به سامانه‌های مکانیزه و تحت فشار و همچنین ساماندهی و مسدودسازی چاه‌های غیرمجاز با همکاری دستگاه‌های متولی است.

تغییر چهره چهارباغ؛ از حاشیه ناامنی تا شهرستان امن و صنعتی

تصویر قدیمی چهارباغ برای بسیاری با کمبود امکانات و ناامنی گره خورده بود، اما آمارهای سه سال اخیر روایت دیگری دارد. فرماندار تأکید می‌کند که این شهرستان در بازه سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴ کاهش چشمگیر جرائم را تجربه کرده و امروز در زمره شهرستان‌های امن کشور قرار گرفته است.

همزمان، رونق ساخت‌وساز ویلا و خانه دوم، رشد فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی چهره اقتصادی شهرستان را دگرگون کرده است. در حال حاضر بیش از ۱۰۰ واحد صنعتی و بیش از ۳۰۰ گلخانه در چهارباغ فعال هستند و اراضی کشاورزی آن به دلیل حاصلخیزی، از مرغوب‌ترین محصولات باغی استان را تولید می‌کنند.

البرزی با اشاره به حساسیت‌های زیست‌محیطی می‌گوید روند صنعتی‌شدن شهرستان با رعایت کامل ملاحظات محیط زیستی دنبال می‌شود و هیچ واحد صنعتی جدیدی که فعالیت آن با محیط زیست ناسازگار باشد، مجوز استقرار نخواهد گرفت. در همین راستا، یکی از بزرگ‌ترین هاب‌های پستی کشور برای مدیریت و توزیع مرسولات تجارت الکترونیک نیز در چهارباغ در حال احداث است که به گفته او فاز نخست آن اسفند ماه امسال به بهره‌برداری می‌رسد و نقش مهمی در اشتغال‌زایی و جایگاه لجستیکی شهرستان خواهد داشت.

بازسازی خسارات جنگ و گشایش‌های حمل‌ونقلی

چهارباغ از جمله مناطقی بود که در جریان جنگ تحمیلی اخیر آسیب دید. به گفته فرماندار، نزدیک به ۳۰۰ واحد مسکونی با درصد تخریب ۱۰ تا ۱۰۰ درصد شناسایی شد که تمامی آنها توسط بنیاد مسکن بازسازی شده‌اند. از مجموع حدود ۳۸ میلیارد تومان خسارت ارزیابی‌شده، تاکنون نزدیک به ۳۰ میلیارد تومان به مالکان پرداخت شده و دو واحد صنعتی آسیب‌دیده نیز برای دریافت تسهیلات بازسازی به بانک‌های عامل معرفی شده‌اند.

در بخش حمل‌ونقل نیز اقداماتی شاخص انجام شده است. بازگشایی خط راه‌آهن آسیب‌دیده ظرف ۴۸ ساعت پس از تخریب، از جمله مواردی بود که به گفته فرماندار بازتاب گسترده‌ای حتی در رسانه‌های خارجی داشت. در حوزه درون‌شهری نیز طرح تعریض و بهسازی زیرگذر ورودی شهر در دست اجراست؛ طرحی که با دو برابر شدن عرض مسیر و حذف ستون‌های میانی پل، گره ترافیکی و توقف‌های خطرناک خودروها در مبادی ورودی را برطرف خواهد کرد.

هفته دولت؛ افتتاح ۷۵ طرح با سرمایه‌گذاری هزاران میلیاردی

کارنامه هفته دولت امسال در چهارباغ به گفته البرزی پررنگ‌تر از سال‌های گذشته است. در مجموع ۶۵ طرح دولتی و ۱۰ طرح سرمایه‌گذاری بخش خصوصی آماده افتتاح و بهره‌برداری است.

اعتبار مجموع طرح‌های دولتی کوچک و متوسط بدون احتساب پروژه کلان پست برق، حدود ۴۳۰ میلیارد تومان برآورد می‌شود. در کنار آن، بخش خصوصی نیز نزدیک به پنج هزار میلیارد تومان در شهرستان سرمایه‌گذاری کرده است؛ ارقامی که به گفته فرماندار گواه روشنی بر عبور چهارباغ از محدودیت اعتبارات مصوب و حرکت پرشتاب آن به سمت توسعه متوازن است.

فرماندار چهارباغ در جمع‌بندی سخنان خود تأکید می‌کند که این شهرستان جوان اگرچه هنوز با فشار جمعیت شناور، کمبود سرانه‌های خدماتی و فاصله شاخص‌های رسمی تا واقعیت میدانی روبه‌روست، اما با تکیه بر همدلی مسئولان، پیگیری مستمر نماینده مجلس و همراهی مردم، مسیر تبدیل‌شدن به قطب جدید جمعیتی، اقتصادی و خدماتی استان البرز را با شتاب بیشتری دنبال می‌کند؛ مسیری که تحقق کامل آن مستلزم بازنگری در شاخص‌های تخصیص اعتبارات متناسب با جمعیت واقعی و تداوم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های آب، برق، راه و خدمات شهری است.