انتشار ویدیویی از حمله گروهی از مردم در هند به چند کامیون باری به ظن حمل گوشت گاو، بار دیگر توجهها را به پدیده خشونتهای مذهبی مرتبط با حمایت از گاو در این کشور جلب کرده است. در تصاویر منتشرشده، جمعی از افراد با متوقف کردن کامیونها در جاده، محموله آنها را بازرسی و به رانندگان حمله میکنند؛ حادثهای که به گفته رسانههای محلی، تنها نمونهای از دهها مورد مشابه در ماههای اخیر است.
گاو؛ از نماد مقدس تا خط قرمز قانونی
در آیین هندو که دین اکثریت مردم هند است، گاو حیوانی مقدس بهشمار میرود و ذبح آن و مصرف گوشت گاو در بسیاری از ایالتهای این کشور ممنوع یا به شدت محدود شده است. این باور مذهبی، پشتوانهای تاریخی و فرهنگی دارد و گاو در متون هندو نماد فراوانی، مادری و حیات است. به همین دلیل، کشتار گاو نهتنها از نظر اجتماعی عملی ناپسند تلقی میشود، بلکه در قوانین کیفری نیز جایگاهی مشابه جرایم سنگین دارد.
در حال حاضر، حدود ۲۰ ایالت از ۲۸ ایالت هند قوانین سختگیرانهای علیه ذبح گاو و قاچاق گوشت آن وضع کردهاند. در ایالتهایی مانند گجرات، ماهاراشترا، اوتار پرادش و هاریانا، مجازات نگهداری، حمل یا فروش گوشت گاو میتواند تا ۵ تا ۱۰ سال زندان و جریمههای سنگین مالی را در پی داشته باشد. در برخی ایالتها، حتی حمل گوشت گاومیش بدون مجوز نیز نیازمند طی مراحل قانونی پیچیده است.
گروههای خودسر مدافع گاو
در سالهای اخیر، گروههایی با عنوان «گئو رکشک» یا مدافعان گاو در نقاط مختلف هند شکل گرفتهاند که خود را مجری حمایت از این حیوان مقدس میدانند. این گروهها که عمدتاً بدون مجوز رسمی فعالیت میکنند، با ایجاد ایستهای بازرسی غیرقانونی در جادههای بینشهری، کامیونها و وانتها را متوقف کرده و محموله آنها را تفتیش میکنند.
آنها در بسیاری از موارد تنها بر اساس گمان و بدون ارائه مدرک، رانندگان را به حمل گوشت گاو متهم کرده و پیش از رسیدن نیروهای پلیس، اقدام به ضربوشتم، آتش زدن خودرو یا مصادره محموله میکنند. تصاویر منتشرشده اخیر نیز نشان میدهد که چگونه یک کامیون در میان جاده محاصره شده و عدهای با چوب و سنگ به آن حملهور میشوند، در حالی که راننده تلاش میکند از محل بگریزد.
خشونتی که جان رانندگان را میگیرد
به گزارش رسانههای هندی، خشونتهای منتسب به مدافعان خودخوانده گاو در یک دهه گذشته جان دهها نفر را گرفته و صدها نفر را راهی بیمارستان کرده است. قربانیان عمدتاً رانندگان کامیون، کارگران کشتارگاهها، دامداران مسلمان و رانندگان بینایالتی هستند که اغلب از اقلیتهای مذهبی یا طبقات فرودست جامعه بهشمار میروند.
سازمانهای حقوق بشری در هند بارها هشدار دادهاند که مصونیت نسبی این گروهها و واکنش کند دستگاه قضایی، به تداوم این چرخه خشونت دامن زده است. هرچند دولت مرکزی و دادگاه عالی هند در چندین نوبت از دولتهای ایالتی خواستهاند با خشونتهای فراقانونی مقابله کنند، اما در عمل کنترل این پدیده به دلیل حساسیتهای مذهبی و ملاحظات سیاسی با دشواری روبهروست.
قاچاق گوشت گاو؛ اتهامی در حد قاچاق مواد مخدر
نکته قابل توجه آن است که از منظر افکار عمومی بخش بزرگی از جامعه هند، قاچاق گوشت گاو همردیف جرایمی مانند قاچاق مواد مخدر تلقی میشود. همین نگاه باعث شده است که حتی شایعه حمل گوشت گاو نیز واکنشهای تند و فوری را در میان مردم محلی برانگیزد، بدون آنکه منتظر بررسی آزمایشگاهی یا تأیید قانونی بمانند.
پلیس هند اعلام کرده است که در بسیاری از پروندهها، پس از بررسی آزمایشگاهی مشخص شده که محموله توقیفشده گوشت گاومیش حلال یا گوشت بز بوده، اما تا زمان اعلام نتیجه، خسارت جانی و مالی جبرانناپذیری به رانندگان وارد شده است.
نگرانی از گسترش افراطگرایی مذهبی
کارشناسان اجتماعی در هند معتقدند که پیوند زدن هویت مذهبی با اجرای خودسرانه قانون، میتواند به تضعیف حاکمیت قانون و گسترش بیاعتمادی میان جوامع مختلف منجر شود. آنها تأکید میکنند که حمایت از باورهای مذهبی نباید به بهانهای برای نقض حقوق شهروندان و اعمال خشونت خیابانی تبدیل شود.
ویدیوی اخیر که با عنوان «حمله به کامیونهای حامل گوشت گاو» دست به دست میشود، بار دیگر ضرورت آموزش، نظارت دقیقتر بر جادهها و برخورد قاطع با خشونتهای فراقانونی را در پرجمعیتترین کشور جهان یادآوری میکند؛ کشوری که تنوع مذهبی و قومی آن همواره نیازمند توازن ظریف میان احترام به اعتقادات و پاسداشت قانون بوده است.
نظرات (0)