در یادداشتی که با عنوان «پیامی فرا راهبردی برای عبور از گردنههای سخت» در خبرگزاری مهر منتشر شده، محمدحسن رحمانی، کارشناس مسائل سیاسی، به تبیین جایگاه انسجام ملی در اندیشه حکمرانی جمهوری اسلامی پرداخته و تأکید کرده است که وحدت و همبستگی اجتماعی نه یک تاکتیک انتخاباتی یا توصیهای اخلاقی، بلکه زیرساخت امنیت پایدار و پیشران حرکت بهسوی تمدن نوین اسلامی است.
به باور نویسنده، پیامهای اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیتالله خامنهای درباره ضرورت پرهیز از دوگانهسازیهای موهوم و نقش اقشار فرهنگساز، باید بهعنوان یک «مانیفست انسجام» و دستورالعمل عملیاتی برای مدیریت مقطع حساس کنونی و خنثیسازی راهبردهای نفوذ دشمن خوانده شود؛ نقشه راهی که مرز میان خدمت مبتنی بر مصلحت نظام و سیاستورزی مبتنی بر حاشیهسازی را روشن میکند.
انسجام ملی؛ از انتخاب تا الزام وجودی
نویسنده با مرور تجربههای دهههای اخیر یادآور میشود که هرگاه دشمن در عرصههای سخت مانند جنگ نظامی و فشار اقتصادی ناکام مانده، به طراحی و پمپاژ دوقطبیهای موهوم در فضای افکار عمومی روی آورده است. او بهعنوان نمونه به فضاسازیهای پس از جنگ ۱۲ روزه، تحولات دیماه و مذاکرات اسلامآباد اشاره میکند و مینویسد تداوم مجادلات ساختگی بهجای تمرکز بر حل مسائل معیشتی و پیشبرد اهداف کلان، توان ملی را فرسوده میکند.
در این نگاه، دوگانههایی نظیر «جنگ یا مذاکره»، «وفاق یا تندروی» و «سازش یا ایستادگی» نه اختلافنظر طبیعی درونخانوادگی، بلکه طراحیهای هدفمند برای فرسایش انرژی کشور ارزیابی میشود. از همین رو، تأکید رهبر انقلاب بر ممنوعیت هر اقدام زیانبار برای انسجام اجتماعی، هشداری راهبردی تلقی شده است؛ هر سخنی که بذر ناامیدی بپراکند، انگیزه عمومی را تضعیف کند یا شکافهای کاذب بسازد، به تعبیر یادداشت، «بازی در زمین دشمن» خواهد بود.
نویسنده معتقد است هزینههای اقتصادی و اجتماعی ناشی از این مجادلات رسانهای در گذشته باید به عبرتی جدی تبدیل شود و در شرایطی که کشور با جنگ شناختی و روایتهای نادرست برای تضعیف انگیزه مسئولان و مردم روبهروست، پایان دادن به خودزنیهای ملی یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
فرهنگ؛ زیرساخت تصمیمهای کلان
بخش دوم یادداشت به چهار پیام اخیر رهبر انقلاب میپردازد؛ پیام هفتم خرداد به مجلس شورای اسلامی در آغاز سومین سال فعالیت مجلس، پیام هفتم تیر به مناسبت هفته قوه قضائیه، پیام هفتم شهریور به دولت در سومین سال فعالیت دولت چهاردهم و پیام وحدت به مناسبت میلاد پیامبر اسلام (ص) و هفته وحدت. به نوشته رحمانی، در این پیامها هم ضرورت وحدت در جهان اسلام و ید واحده بودن در برابر دشمن یادآوری شده و هم الگوی حکمرانی سه قوه پس از شهادت رئیسجمهور شهید تبیین شده است؛ الگویی که دکترینهای امنیتی و سیاسی را در سطحی فراتر از راهبردهای جاری تعریف میکند.
نکته محوری در این بخش، جایگاه فرهنگ بهعنوان «زیرساخت» و «مبنا» برای تمام تصمیمهاست. نویسنده تأکید میکند که تدوین راهبردهای اقتصادی، سیاست خارجی و برنامههای کلان بدون پیوست فرهنگی، مانند ساختن بنا بر شن روان است. حتی اگر موفقیتهای کوتاهمدتی حاصل شود، خلأ بینش تمدنساز و نبود سلامت فرهنگی، دستاوردها را در میانمدت و بلندمدت به سمت فرسایش درونی و استحاله میبرد.
از این منظر، فرهنگ به هوایی تشبیه شده که جامعه در آن تنفس میکند؛ اگر این هوا با دوگانهسازی و ناامیدی مسموم شود، حتی پیشرفتهترین صنایع و ابزارهای قدرت نیز نمیتواند مانع از نفوذ الگوهای بیگانه شود. از همین رو، همه دستگاههای حاکمیتی باید جهتگیریهای خود را با اولویت فرهنگ اصیل انقلابی هماهنگ کنند.
اقشار فرهنگساز؛ خط مقدم حفظ اصالت ملی
نویسنده در ادامه به تأکید رهبر انقلاب بر نقش «اقشار منبع اشاعه فرهنگ» میپردازد؛ از اساتید دانشگاه و معلمان تا پزشکان و پرستاران و بهویژه بانوان و مادران بهعنوان شالوده اصلی فرهنگ و پرورشدهندگان نسلهای آینده. این گروهها در تعبیر یادداشت، «سرمایههای نمادین» و خط مقدم صیانت از اصالت ملی هستند؛ قهرمانان بیادعای جبهه مستحکم انقلاب.
به نوشته رحمانی، معلم در آموزشوپرورش و استاد در دانشگاه و حوزه، مهندسان روح جامعهاند. اگر این اقشار با انگیزه بالا و نگاه تمدنی به وظیفه خود عمل کنند، خروجی آن نسلی تولیدگرا، مقتدر و خودباور خواهد بود، نه مصرفکننده و منفعل. از همین رو، ارتقای شأن و منزلت آنان نه یک مطالبه صنفی صرف، بلکه ضرورتی در حوزه امنیت ملی برای مصونسازی نسل آینده در برابر تهاجم شناختی دشمن است.
یادداشت با اشاره به دغدغههای موجود در حوزه فرهنگ و حجاب در آستانه بازگشایی مدارس و دانشگاهها میافزاید که توجه بهموقع به نقش مدرسه، دانشگاه و حوزه میتوانست بسیاری از این مسائل را در درون همین نهادها مدیریت کند.
کادر درمان و بانوان خانهدار؛ سرمایهگذاری راهبردی
در بخش دیگری از یادداشت، به نقش کادر درمان پرداخته شده است. نویسنده، مدافعان سلامت که خود را وقف نهادهای غیرخصوصی کردهاند را تجسم «اخلاق انقلابی» در متن جامعه میداند و مینویسد در جهانی که نظام سلامت در غرب به صنعتی پرسود فروکاسته شده، ایثار کادر درمان مؤمن ایرانی الگویی فرهنگی در برابر تهاجم فرهنگی و روایتسازیهای نادرست از وضعیت اجتماعی ایران است؛ سفیران مهربانی و عدالتی که هر خدمتشان ضربهای به تصویرسازیهای دروغین دشمن وارد میکند.
اما به تعبیر نویسنده، ظریفترین بخش پیام، تجلیل از بانوان خانهدار است. در برابر گفتمان فمینیسم غربی که به گفته او نقش مادری و خانهداری را تحقیر و زن را به ابزاری در چرخه سرمایهداری تبدیل میکند، نگاه رهبر انقلاب عزت را به کانون خانواده بازمیگرداند. زن خانهدار در حریم خانه، فرهنگ مطلوب آینده را بر جان فرزندان این سرزمین نقش میزند؛ سرمایهگذاری راهبردی که آینده ایران نه در همایشهای پرطمطراق، بلکه در دامان پرمهر مادر ایرانی ساخته میشود. به باور نویسنده، این طیف گسترده، حاملان و ناقلان فرهنگ ایثار، خودباوری و استقلال به رگهای نسل آیندهاند.
ضرورت تشکیل جبهه واحد فرهنگی
در جمعبندی، نویسنده عبور از دوگانهسازیهای موهوم و تمرکز بر ظرفیتهای فرهنگساز را نسخه شفابخش مقطع کنونی میداند. دشمن بهخوبی میداند که اتحاد ملت، هر فشار حداکثری را ناکام میگذارد؛ از همین رو میکوشد با هر بهانهای شکافهای مصنوعی میان مردم و مسئولان ایجاد کند.
از نگاه این تحلیل، اولویت امروز کشور نه دامنزدن به دوقطبیهای کاذب بر سر موضوعات کماهمیت، بلکه تشکیل «جبهه واحد فرهنگی» برای ساختن ایرانی قوی است؛ جبههای که معلمان، پرستاران و بانوان خانهدار افسران آن هستند و حمایت همهجانبه از آنان ضروری است. در مقابل، مسئولان و نخبگان سیاسی نیز وظیفه دارند با پرهیز از تندروی و رفتارهای ساختارشکنانه، مسیر را برای نقشآفرینی این نخبگان واقعی هموار کنند.
یادداشت در پایان تأکید میکند که انسجام ملی مهمترین و حتی تنها رکن امنیت ملی کشور است و هر اقدامی که دانسته یا نادانسته به آن آسیب بزند، بازی در جبهه دشمن خواهد بود. نهادینهسازی فرهنگ ایثار، خودباوری و وحدت، حلقههایی بهظاهر کوچک اما فراراهبردی است که فردای روشن ایران به پیوند آنها گره خورده است؛ مسیری که به تعبیر نویسنده، وعده پیروزی حقطلبان متحد را در خود دارد.
نظرات (0)