سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، شامگاه شنبه سوم مردادماه در یک تماس تلفنی با کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، درباره آخرین تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو کرد. محور اصلی این رایزنی دیپلماتیک، حمله نظامی اوکراین به یک شناور تجاری ایرانی در دریای خزر بود که واکنش تند تهران را به همراه داشت.

محکومیت شدید حمله به شناور ایرانی

عراقچی در این تماس، ضمن محکومیت شدید و قاطعانه حمله نظامی رژیم اوکراین به شناور تجاری جمهوری اسلامی ایران در دریای خزر، خواستار واکنش قاطع شورای امنیت سازمان ملل متحد، اتحادیه اروپا و جامعه بین‌المللی شد. وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد که عاملان و حامیان این اقدام جنایتکارانه باید هرچه سریع‌تر پاسخگو شوند.

به گزارش خبرگزاری فارس، عراقچی با اشاره به اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، این حمله را نقض آشکار قوانین دریانوردی و امنیت کشتیرانی تجاری در منطقه توصیف کرد و نسبت به تبعات خطرناک این اقدام ماجراجویانه هشدار داد.

ادعای زلنسکی درباره حملات در دریای خزر

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، روز شنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد که نیروهای مسلح کشورش در حملات دوربرد خود در دریای خزر به «نتایج بسیار مهمی» دست یافته‌اند. وی ادعا کرد که شناورهایی که به گفته او برای انتقال محموله‌های نظامی مرتبط با ایران مورد استفاده قرار می‌گرفتند، هدف قرار گرفته‌اند.

این ادعاها در حالی مطرح می‌شود که جمهوری اسلامی ایران همواره هرگونه ارتباط با انتقال تسلیحات به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین را رد کرده و آن را بی‌اساس خوانده است.

بیانیه رسمی وزارت خارجه ایران

وزارت امور خارجه ایران نیز شامگاه شنبه با صدور بیانیه‌ای رسمی، تعرض نظامی اوکراین به کشتی تجاری ایران در دریای خزر را محکوم کرد. در این بیانیه آمده است: «جمهوری اسلامی ایران وفق اصول و قواعد بنیادین حقوق بین‌الملل به‌ویژه اصل دفاع مشروع، در دفاع از منافع و امنیت ملی خود تردید نخواهد کرد و مسئولیت پیامدهای ناشی از ماجراجویی اوکراین، برعهده آن رژیم و حامیان و محرکان آن خواهد بود.»

مدیریت تنش‌ها در خلیج فارس و تنگه هرمز

عراقچی و کالاس در ادامه این گفت‌وگوی تلفنی، به تحولات خلیج فارس و تنگه هرمز نیز پرداختند. این بخش از مذاکرات متعاقب پاسخ نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به تجاوزات اخیر آمریکا علیه ایران انجام شد. دو طرف بر ضرورت اتخاذ ابتکارات دیپلماتیک مؤثر برای مدیریت تنش‌ها در این منطقه حساس و راهبردی تأکید کردند.

به نظر می‌رسد این تماس تلفنی در چارچوب تلاش‌های دیپلماتیک گسترده‌تر ایران برای تبیین مواضع خود در برابر جامعه بین‌المللی و جلوگیری از تشدید تنش‌ها در منطقه صورت گرفته است. اتحادیه اروپا پیش از این نیز نقش میانجی‌گرانه در برخی موضوعات مرتبط با ایران ایفا کرده است.