خبرگزاری فارس در یادداشتی تحلیلی با عنوان «تنفس مصنوعی ترامپ به اغتشاشات ۱۸ و ۱۹ دی» به واکاوی همزمانی مواضع و پیامهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین و فعلی ایالات متحده، با سالگرد ناآرامیهای دیماه پرداخته است. در این گزارش، حمایتهای رسانهای و سیاسی ترامپ از تحرکات اعتراضی در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، بهمثابه تلاشی برای احیای اغتشاشات و ایجاد تنفس مصنوعی برای جریانی توصیف شده که به گفته نویسنده، در داخل کشور با اقبال عمومی روبهرو نشده است.
روایت فارس از پیامهای همزمان ترامپ
بر اساس گزارش منتشرشده در فارس، در آستانه سالگرد حوادث دیماه، حسابهای منتسب به دونالد ترامپ و برخی رسانههای نزدیک به جریان او، با انتشار پیامهایی به زبان انگلیسی و فارسی، ضمن حمایت از آنچه «اعتراضات مردم ایران» خواندهاند، از معترضان خواستهاند به حضور خیابانی ادامه دهند. فارس این پیامها را در امتداد سیاست فشار حداکثری واشنگتن و تلاش برای بهرهبرداری سیاسی از نارضایتیهای داخلی ارزیابی کرده است.
نویسنده گزارش با اشاره به تجربه سالهای گذشته، تأکید کرده است که هرگاه موج ناآرامی در ایران فروکش کرده، مقامات آمریکایی با صدور بیانیههای حمایتی یا تهدید به اقدام، کوشیدهاند تا فضای رسانهای را ملتهب نگه دارند. در همین چارچوب، پیامهای اخیر ترامپ بهعنوان نمونهای از «مداخله مستقیم کلامی» در امور داخلی ایران تحلیل شده است.
اغتشاشات ۱۸ و ۱۹ دی؛ زمینهها و تفاوت با اعتراض
در بخش دیگری از این یادداشت، با تفکیک میان «اعتراض» و «اغتشاش» آمده است: اعتراضات صنفی و معیشتی که در برخی شهرها در دیماه شکل گرفت، دارای مطالبات مشخص اقتصادی بود، اما بهتدریج با ورود عناصر سازمانیافته و فراخوانهای خارج از کشور، به سمت تخریب اموال عمومی، حمله به مراکز دولتی و ایجاد ناامنی سوق یافت. فارس مدعی است که همین تغییر ماهیت، باعث فاصله گرفتن بدنه اصلی معترضان از کف خیابان شد و همین مسئله ضرورت «تنفس مصنوعی خارجی» را برای ادامهدار نگه داشتن ناآرامیها ایجاد کرد.
به نوشته این رسانه، روزهای ۱۸ و ۱۹ دی بهصورت نمادین از سوی برخی گروههای مخالف خارجنشین برای فراخوان تجمع سراسری انتخاب شده بود، اما به گفته فارس، میزان مشارکت میدانی در داخل کشور بسیار محدود بوده و بسیاری از فراخوانها تنها در فضای مجازی بازنشر شده است. از این منظر، پیامهای ترامپ با هدف «جبران خلأ میدانی» از طریق بزرگنمایی رسانهای ارزیابی میشود.
الگوی تکراری حمایت خارجی از ناآرامیها
فارس در ادامه، حمایت ترامپ از ناآرامیهای اخیر را در ادامه الگویی تکراری از رفتار دولتهای آمریکا در قبال تحولات داخلی ایران دانسته است. به باور نویسنده، از ناآرامیهای سال ۱۳۸۸ تا حوادث آبان ۱۳۹۸ و شهریور ۱۴۰۱، همواره مقامات کاخ سفید، وزارت خارجه آمریکا و نمایندگان کنگره با صدور بیانیههای فوری، تحریمهای جدید یا وعده حمایت از معترضان، سعی کردهاند از شکافهای اجتماعی برای اعمال فشار سیاسی استفاده کنند.
در این گزارش آمده است که ترامپ بهویژه در دوره نخست ریاستجمهوری خود، با خروج از برجام و اعمال تحریمهای گسترده، رویکرد تقابل مستقیم با تهران را دنبال کرد و اکنون نیز با نزدیک شدن به انتخابات و تحولات منطقهای، تلاش دارد با پررنگ کردن پرونده ایران، جایگاه خود را در سیاست خارجی آمریکا تقویت کند. حمایت از اغتشاشات ۱۸ و ۱۹ دی نیز در همین راستا تفسیر شده است.
واکنشها در داخل ایران
به روایت فارس، مواضع ترامپ با واکنش منفی بسیاری از کاربران ایرانی در شبکههای اجتماعی مواجه شده و بسیاری از آنان، این حمایت را «مداخلهجویانه» و «دلسوزی تصنعی» توصیف کردهاند. در این گزارش به نقل از برخی تحلیلگران داخلی آمده است که تجربه حمایتهای مشابه در گذشته نشان داده که همراهی آشکار چهرههای آمریکایی با ناآرامیها، نهتنها کمکی به معترضان نمیکند، بلکه به دلیل حساسیت افکار عمومی نسبت به دخالت خارجی، باعث ریزش پایگاه اجتماعی اعتراضات میشود.
همچنین در این یادداشت تأکید شده است که مسئولان امنیتی و انتظامی کشور با رصد دقیق فراخوانها، میان معترضانی که مطالبات قانونی دارند و افرادی که به دنبال تخریب و خشونت هستند، تفاوت قائل شده و برخورد با موارد تخریبی را در چارچوب قانون دنبال کردهاند. فارس نوشته است که همین تفکیک باعث شده تا بسیاری از شهروندان با وجود گلایههای معیشتی، از همراهی با فراخوانهای خشونتآمیز خودداری کنند.
جنگ روایتها در فضای مجازی
بخش پایانی گزارش فارس به نقش رسانهها و شبکههای اجتماعی در بزرگنمایی ناآرامیها اختصاص دارد. به گفته نویسنده، همزمان با انتشار پیامهای ترامپ، برخی رسانههای فارسیزبان خارج از کشور و حسابهای سازمانیافته در شبکههای اجتماعی، با استفاده از تصاویر آرشیوی، ویدئوهای تقطیعشده یا ادعاهای تأییدنشده درباره کشتهها و بازداشتها، تلاش کردهاند تصویری از «قیام سراسری» در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ارائه دهند؛ تصویری که به ادعای فارس با واقعیت میدانی بسیاری از شهرهای ایران همخوانی ندارد.
این رسانه نتیجه گرفته است که آنچه «تنفس مصنوعی ترامپ» نامیده، در واقع تلاشی رسانهای برای زنده نگه داشتن پروژه اغتشاش از طریق حمایت کلامی، عملیات روانی و پوشش خبری جهتدار است؛ پروژهای که به باور نویسنده، بدون پشتوانه اجتماعی در داخل، محکوم به شکست است و تنها به تعمیق شکاف میان اپوزیسیون خارجنشین و جامعه داخل ایران منجر میشود.
فارس در پایان تأکید کرده است که راه حل مسائل و مطالبات اقتصادی و اجتماعی، نه در فراخوانهای خیابانی مورد حمایت چهرههای خارجی، بلکه در مسیر گفتوگو، پیگیری مطالبات از مجاری قانونی و اصلاحات درونزا قابل تحقق است و هرگونه دخالت خارجی، به پیچیدهتر شدن فضا و امنیتی شدن مطالبات منجر خواهد شد.
نظرات (0)