سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری هفتگی خود با اصحاب رسانه، آخرین تحولات سیاست خارجی کشور را تشریح کرد و محورهایی چون توافق در حال نهایی شدن با عمان درباره تنگه هرمز، ریشه‌های ناامنی در خلیج فارس، رفتار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و هشدار به کشورهایی که در اقدامات آمریکا مشارکت می‌کنند را مورد اشاره قرار داد.

اسماعیل بقایی در ابتدای این نشست ضمن تبریک روز سیستان و بلوچستان، به حمله اخیر آمریکا به منطقه سیریک اشاره کرد و گفت در این حمله تجاوزکارانه، شماری از هموطنان از جمله چند کودک به شهادت رسیدند که یکی از آنان امیرعلی کریمی، کودک حاضر در مراسم عروسی منطقه کوهستک بود.

توافق با عمان در تنگه هرمز به مرحله پایانی رسیده است

بقایی درباره همکاری تهران و مسقط در حوزه تنگه هرمز اعلام کرد توافق میان ایران و عمان در این زمینه به‌زودی نهایی خواهد شد. وی جزئیات بیشتری از مفاد این توافق ارائه نکرد اما تأکید کرد رایزنی‌های دو کشور در مسیر مثبتی قرار دارد و همکاری برای تأمین امنیت آبراه راهبردی هرمز از اولویت‌های مشترک است.

تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، همواره در کانون رایزنی‌های ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس به‌ویژه عمان قرار داشته و مسقط در سال‌های اخیر نقش میانجی و تسهیل‌گر در موضوعات منطقه‌ای ایفا کرده است.

خلیج فارس از ۹ اسفند ناامن شد؛ مسئول آن آمریکاست

سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به تحولات شش ماه گذشته منطقه، گفت خاورمیانه در وضعیت متلاطمی قرار دارد و در این مدت شاهد تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده‌ایم. به گفته وی، از ۹ اسفندماه که ایران با تجاوز نظامی آمریکا مواجه شد، خلیج فارس نیز وارد دوره ناامنی شد و این ناامنی تا امروز به اشکال مختلف از جمله محاصره دریایی و جنگ اقتصادی ادامه یافته است.

بقایی تصریح کرد: «ناامن شدن خلیج فارس در نتیجه اقدامات قهری آمریکاست، نه اقدامات ایران. جنگ اقتصادی و محاصره دریایی که واشنگتن اعمال کرده، تنها ایران را هدف قرار نداده بلکه تجارت آزاد و بسیاری از کشورها را نیز متأثر کرده است.»

وی افزود اقدامات دفاعی ایران در برابر ناوهای جنگی آمریکا، واکنشی به تجاوز صورت گرفته است و در روزهای اخیر این تدابیر از نظر عملیاتی به یک مرحله تعیین‌کننده رسیده است. به گفته بقایی، آمریکا همین اقدامات دفاعی مشروع را بهانه‌ای برای حمله به شناورهای تجاری ایران قرار داده، در حالی که حمله به کشتی‌های تجاری نقض آشکار حقوق بین‌الملل است.

حمله به نفتکش‌ها و اذعان وزیر جنگ آمریکا به جنایت جنگی

سخنگوی وزارت خارجه به تهدید اخیر وزیر جنگ آمریکا اشاره کرد که گفته بود در صورت حمله ایران به ناوهای آمریکایی، نفتکش‌های بیشتری هدف قرار خواهند گرفت. بقایی این اظهارات را نشانه افتخار نداشتن توسل یک قدرت مدعی ابرقدرتی به حمله علیه کشتی‌های غیرنظامی دانست و گفت حتی وزیر دفاع آمریکا عملاً به ارتکاب جنایت جنگی اذعان کرده است.

وی تأکید کرد: «برای کشوری که خود را ابرقدرت می‌خواند، حمله به شناورهای تجاری یا کشتار کودکان در مراسم خانوادگی هیچ افتخاری ندارد. جمهوری اسلامی ایران در موضع دفاع مشروع قرار دارد و تا زمانی که محاصره دریایی و جنگ اقتصادی ادامه داشته باشد، اقدامات دفاعی خود را در چارچوب حقوق بین‌الملل دنبال خواهد کرد.»

بقایی همچنین یادآور شد که اقدام تجاوزکارانه آمریکا در دستیابی به اهداف خود ناکام مانده اما موجب بی‌اعتباری بیشتر واشنگتن و تضعیف جایگاه آن از منظر حقوق بشردوستانه بین‌المللی شده است.

انتقاد از آژانس و بازی بی‌حاصل اسنپ‌بک

در بخش دیگری از نشست، سخنگوی وزارت خارجه به گزارش اخیر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی واکنش نشان داد و گفت رفتار آژانس و شخص مدیرکل این تصور را ایجاد می‌کند که خود را در معرض سوءاستفاده قدرت‌های غربی قرار داده‌اند.

وی اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا برای احیای قطعنامه‌های شورای امنیت از طریق سازوکار موسوم به اسنپ‌بک را بی‌معنا و فاقد توجیه حقوقی دانست و گفت این کشورها همان مسیری را دوباره می‌آزمایند که پیش‌تر نتیجه‌ای جز تحقیر و به حاشیه رانده شدن برای آنان نداشت. بقایی افزود: از یک سو خود آمریکا مسیر دسترسی آژانس به تأسیسات هسته‌ای ایران را مسدود کرده و از سوی دیگر ایران را به دلیل عدم دسترسی آژانس سرزنش می‌کند که مصداق بارز نقض غرض و بدعهدی است.

به گفته وی، جمهوری اسلامی ایران در قبال این اقدام نسنجیده، تدابیر لازم را اتخاذ خواهد کرد و به کشورهای اروپایی توصیه می‌شود از آزمودن دوباره مسیر شکست‌خورده خودداری کنند.

هشدار به کره جنوبی و همه شرکای آمریکا

بقایی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال همکاری برخی کشورها از جمله کره جنوبی با اقدامات آمریکا در منطقه، گفت ایران برای روابط خود با سئول ارزش قائل است اما هرگونه مشارکت در اقدامات تجاوزکارانه و مداخله‌جویانه آمریکا به منزله همدستی با تجاوز نظامی آشکار تلقی خواهد شد و به امنیت دریانوردی کمک نخواهد کرد.

وی تأکید کرد تاکنون درخواست رسمی در این خصوص دریافت نشده اما هشدار ایران به همه کشورهاست که مراقب باشند به ابزاری برای اجرای اقدامات تجاوزکارانه واشنگتن تبدیل نشوند، زیرا چنین مشارکتی نه تنها ثبات نمی‌آورد بلکه آنان را ناخواسته در مسیر اقدامات غیرقانونی قرار می‌دهد.

از شانگهای تا بریکس؛ دیپلماسی چندجانبه فعال است

سخنگوی وزارت خارجه اجلاس اخیر سازمان همکاری شانگهای را بسیار مهم توصیف کرد و گفت رئیس‌جمهور در حاشیه این اجلاس با شماری از همتایان خود از جمله دیدار کوتاهی با نخست‌وزیر چین گفت‌وگو کرده است. وی روابط ایران و چین را بسیار خوب و رو به گسترش خواند.

بقایی همچنین از برگزاری اجلاس بریکس در دهلی‌نو در روز شنبه هفته آینده خبر داد و تأکید کرد ایران در این نشست حضور خواهد داشت.

اشاره به جنایات در فلسطین و لبنان

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در بخش دیگری از سخنان خود به تداوم جنایات رژیم صهیونیستی در فلسطین و لبنان اشاره کرد و گفت نسل‌کشی فلسطینیان متوقف نشده است. وی به کشته شدن یک دانش‌آموز فلسطینی در نخستین روز سال تحصیلی و بیرون کشیدن پیکر بیش از یکصد شهید از جمله ۷۰ کودک از زیر آوار در روزهای اخیر اشاره کرد و آن را نمونه‌ای از فجایع جاری در غزه دانست.

بقایی در پایان بار دیگر تأکید کرد آنچه در اسفندماه رخ داد، تجاوز نظامی آشکار علیه حاکمیت سرزمینی ایران و نقض اصول و موازین بین‌المللی بود که با هیچ توجیه لفظی نمی‌توان ماهیت آن را پنهان کرد و آمریکا باید در قبال این جنگ غیرقانونی و جنایات جنگی ناشی از آن پاسخگو باشد.