پرونده ثبت جهانی دژ الموت و استحکامات دفاعی وابسته به آن در استان قزوین، صبح یک‌شنبه چهارم مردادماه در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. با این ثبت، شمار آثار تاریخی ایران در فهرست جهانی یونسکو به ۳۰ اثر افزایش یافت.

موقعیت جغرافیایی دژ الموت

قلعه الموت در ناحیه رودبار دیلم و در حدود ۱۰۵ کیلومتری شمال قزوین واقع شده است. این منطقه که امروزه به رودبار الموت شهرت دارد، از دیرباز به دلیل موقعیت راهبردی و کوهستانی خود اهمیت داشته است. این دژ بر فراز کوهی در کنار روستای گازاخان قرار گرفته و چشم‌اندازی تماشایی به دره‌های اطراف دارد.

اهمیت تاریخی قلعه

دژ الموت تا حدود سده نهم قمری به عنوان دژی تسخیرناپذیر، مقر فرمانروایی اسماعیلیان بود. اسماعیلیان که از فرق مهم شیعه به شمار می‌روند، این دژ را به مرکز قدرت و فرمانروایی خود تبدیل کردند. به همین دلیل، این قلعه نقش بسیار مهمی در تاریخ سیاسی و نظامی شمال ایران ایفا کرده است و کلید دروازه دیلمان و گیلان به شمار می‌رفته است.

ویژگی‌های معماری

معماری دژ الموت نمونه‌ای برجسته از دژهای کوهستانی ایران است که با بهره‌گیری از موقعیت طبیعی صخره‌ای، استحکامات دفاعی منحصر‌به‌فردی دارد. این قلعه از سنگ و ساروج ساخته شده و بخش‌های مختلف آن شامل برج‌های دیده‌بانی، انبارهای ذخیره آب و مواد غذایی، و فضاهای مسکونی است که نشان‌دهنده توانایی بالای مهندسان و معماران آن دوران است.

ثبت جهانی و اهمیت آن

ثبت یک اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو، علاوه بر اعتبار بین‌المللی، زمینه‌ساز حفاظت بهتر از آن اثر و جذب گردشگران خارجی می‌شود. دژ الموت به عنوان یکی از منحصربه‌فردترین قلعه‌های ایران، اکنون با این ثبت جهانی در کانون توجه گردشگران و پژوهشگران بین‌المللی قرار خواهد گرفت.

این دژ تاریخی نه تنها یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری استان قزوین به شمار می‌رود، بلکه به دلیل پیشینه تاریخی و معماری شگفت‌انگیز خود، همواره مورد توجه علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ ایران زمین بوده است. ثبت جهانی این اثر می‌تواند نقش مهمی در توسعه گردشگری منطقه الموت و استان قزوین ایفا کند.