فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی استان فارس از دستگیری دو متهم مرتبط با قاچاق اشیای تاریخی و کشف تعدادی شیء فرهنگی به همراه مهمات دست‌ساز در شهرستان مرودشت خبر داد. این عملیات پس از دریافت گزارش‌های مردمی و انجام اقدامات اطلاعاتی دقیق، با هماهنگی مقام قضایی و پشتیبانی انتظامی به مرحله اجرا درآمد.

آغاز عملیات پس از گزارش‌های مردمی

سرهنگ محمد احمدی، فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی استان فارس، با اعلام این خبر گفت: در پی وصول اخبار و اطلاعاتی مبنی بر نگهداری، خرید و فروش اشیای عتیقه و آثار تاریخی توسط سوداگران و قاچاقچیان در شهرستان مرودشت، موضوع به‌صورت ویژه در دستور کار مأموران اداره عملیات فرماندهی یگان حفاظت میراث فرهنگی استان قرار گرفت.

به گفته وی، مأموران با اشراف اطلاعاتی، گسترش چتر حفاظتی و فعال‌سازی شبکه منابع و مخبران محلی، صحت گزارش‌ها را بررسی کرده و پس از حصول اطمینان از فعالیت مجرمانه متهمان، با برنامه‌ریزی دقیق وارد فاز اجرایی شدند.

احمدی تأکید کرد که این اقدام با هماهنگی دادستان شهرستان مرودشت و با پشتیبانی عملیاتی عوامل فرماندهی انتظامی انجام شد تا ضمن رعایت اصل غافلگیری، از هرگونه امحای آثار یا متواری شدن متهمان جلوگیری شود.

بازرسی از مخفیگاه و کشف اشیا و نارنجک دست‌ساز

در ادامه، تیم‌های عملیاتی یگان حفاظت با زمان‌بندی مناسب به محل نگهداری اشیا اعزام شدند و در بازرسی از منزل و مخفیگاه متهمان، موفق به کشف و ضبط تعدادی شیء تاریخی شدند. نکته قابل توجه در این کشفیات، وجود چند نارنجک دست‌ساز در کنار اشیای مکشوفه بود.

بر اساس اعلام فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی فارس، این نارنجک‌ها به‌صورت دستی و با هدف ایجاد انفجار در حفاری‌های غیرمجاز ساخته شده بود؛ روشی خطرناک که قاچاقچیان و حفاران غیرمجاز برای نفوذ به لایه‌های زیرین خاک و دسترسی سریع‌تر به آثار مدفون به‌کار می‌گیرند و علاوه بر تخریب جبران‌ناپذیر لایه‌های باستان‌شناسی، جان افراد را نیز به شدت تهدید می‌کند.

در جریان این عملیات، دو متهم اصلی دستگیر و برای سیر مراحل قانونی به مقر فرماندهی یگان حفاظت میراث فرهنگی استان فارس منتقل شدند. پرونده قضایی برای متهمان تشکیل شده و تحقیقات تکمیلی برای شناسایی ارتباطات احتمالی آنان با سایر شبکه‌های قاچاق ادامه دارد.

ارسال اشیا به آزمایشگاه برای تعیین قدمت و اصالت

سرهنگ احمدی با اشاره به روند کارشناسی اشیای کشف‌شده اظهار کرد: تمامی اقلام مکشوفه برای بررسی‌های تخصصی، تعیین قدمت، اصالت و ارزش تاریخی در اختیار کارشناسان اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان فارس قرار گرفته است.

وی افزود: تنها پس از اعلام نظر قطعی کارشناسان می‌توان درباره دوره تاریخی، حوزه فرهنگی و اهمیت علمی این اشیا اظهارنظر دقیق کرد. مرودشت به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم میراث فرهنگی کشور و در نزدیکی مجموعه جهانی تخت جمشید و نقش رستم، همواره مورد توجه سوداگران اموال تاریخی بوده و همین موضوع حساسیت حفاظت از آثار این منطقه را دوچندان می‌کند.

به گفته کارشناسان، بسیاری از اشیایی که در بازار قاچاق با قیمت‌های گزاف تبلیغ می‌شود، فاقد ارزش مادی تصور شده است و آنچه اهمیت دارد، ارزش مطالعاتی و هویتی آن‌ها برای بازسازی تاریخ و فرهنگ این سرزمین است.

هشدار به سوداگران؛ ارزش واقعی، مطالعاتی است نه مادی

فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی فارس با قدردانی از همکاری دستگاه قضایی، فرماندهی انتظامی و مشارکت شهروندان در ارائه گزارش‌های به‌موقع، هشدار داد: این اشیا صرفاً به لحاظ قدمت و جایگاه در مطالعات باستان‌شناسی و تاریخی ارزشمند هستند و ارزش ریالی آن‌چنانی که طمع برخی افراد را برمی‌انگیزد، ندارند.

او تصریح کرد: ورود به چرخه قاچاق، حفاری غیرمجاز و نگهداری آثار تاریخی بدون مجوز، نه تنها سودی برای متخلفان ندارد، بلکه پیگرد قضایی، بازداشت و مجازات‌های قانونی را به دنبال خواهد داشت و موجب گرفتاری‌های جدی برای افراد و خانواده‌های آنان می‌شود.

احمدی همچنین به خطرات استفاده از مواد منفجره دست‌ساز در حفاری‌ها اشاره کرد و گفت: ساخت و نگهداری نارنجک‌های دستی جرم جداگانه‌ای محسوب می‌شود و علاوه بر تخریب میراث غیرقابل جایگزین، می‌تواند منجر به حوادث انفجاری مرگبار برای حفاران و ساکنان اطراف شود.

صیانت از میراث فرهنگی نیازمند مشارکت همگانی

فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی استان فارس در پایان تأکید کرد: صیانت از آثار و اشیای تاریخی و فرهنگی، وظیفه‌ای همگانی است و بدون مشارکت مردم، دهیاران، شوراها، انجمن‌های دوستدار میراث و گزارش‌دهی به‌موقع، امکان پوشش کامل مناطق گسترده تاریخی وجود ندارد.

وی از شهروندان خواست در صورت مشاهده هرگونه حفاری مشکوک، جابه‌جایی خاک در محوطه‌های تاریخی، پیشنهاد خرید و فروش اشیای مشکوک به عتیقه یا فعالیت افراد ناشناس در اطراف تپه‌ها و محوطه‌های باستانی، مراتب را از طریق تماس با یگان حفاظت میراث فرهنگی، سامانه 110 یا مراجع قضایی اطلاع دهند تا از خروج، تخریب و قاچاق میراث فرهنگی پیشگیری شود.

بر اساس قانون مجازات اسلامی و قانون حفظ آثار ملی، هرگونه حفاری به قصد به دست آوردن اموال تاریخی، خرید و فروش، نگهداری، حمل و معامله اشیای عتیقه بدون مجوز سازمان میراث فرهنگی جرم محسوب شده و مجازات حبس و جزای نقدی را در پی دارد. برخورد قاطع با این جرائم با هدف حفظ هویت تاریخی و انتقال سالم میراث نیاکان به نسل‌های آینده ادامه خواهد یافت.