مجموعه فرهنگی و تاریخی بارگاه شمس تبریزی در شهرستان خوی، زادگاه معنوی یکی از تأثیرگذارترین عارفان تاریخ ایران، پس از ماهها آمادهسازی در آستانه افتتاح رسمی قرار گرفته است. مسئولان میراثفرهنگی میگویند این پروژه تنها یک بازسازی کالبدی نیست، بلکه آغاز فصلی تازه برای پژوهش، دیپلماسی فرهنگی و توسعه گردشگری در شمالغرب کشور خواهد بود.
افتتاح رسمی در ۱۵ مهر با حضور مقامهای ملی و مهمانان خارجی
به گفته امین عارفنیا، مشاور وزیر میراثفرهنگی، مراسم رسمی افتتاح مجموعه بارگاه شمس تبریزی روز ۱۵ مهرماه برگزار خواهد شد. این خبر در جلسه بررسی مقدمات مراسم افتتاحیه که به ریاست رضا رحمانی، استاندار آذربایجان غربی تشکیل شد، اعلام شده است.
عارفنیا با اشاره به هماهنگیهای انجامشده با وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تأکید کرد که برای این رویداد از هیئتهای خارجی دعوت به عمل آمده است. در صورت فراهم شدن شرایط، وزرای فرهنگ کشورهای همسایه و رؤسای کتابخانههای ملی منطقه نیز در آیین افتتاح حضور خواهند یافت.
بر اساس پیشبینیها، دستکم ۴۰۰ مهمان ویژه شامل مقامهای دولتی، استادان دانشگاه، پژوهشگران، هنرمندان و شخصیتهای فرهنگی داخلی و بینالمللی در این مراسم شرکت میکنند تا افتتاح بارگاه شمس، در ترازی فراتر از یک رویداد استانی برگزار شود.
فراتر از بازسازی؛ ایجاد پایگاه ملی شمس تبریزی
مشاور وزیر میراثفرهنگی تصریح کرد که با دستور ایجاد ساختار «پایگاه ملی شمس تبریزی»، نگاه به این مجموعه بهطور کامل تغییر کرده است. بارگاه شمس صرفاً به عنوان یک بنای تاریخی مرمتشده دیده نمیشود، بلکه قرار است به کانون اصلی فعالیتهای علمی، فرهنگی و گردشگری در منطقه تبدیل شود.
به گفته عارفنیا، استقرار این پایگاه ملی زمینه را برای انجام پژوهشهای گسترده در سطح ملی و بینالمللی فراهم میکند. هدف این است که مجموعه خوی نه فقط یک مقصد زیارتی و گردشگری، بلکه مرجع اصلی تولید دانش درباره شمس تبریزی، اندیشههای عرفانی او و نسبت او با مولانا و عرفان اسلامی باشد.
این رویکرد، بارگاه شمس را از یک پروژه عمرانی به یک پروژه هویتی و تمدنی ارتقا میدهد؛ پروژهای که میتواند پیوند میان میراث ملموس و میراث ناملموس را در آذربایجان غربی تقویت کند.
شبکه جهانی شمسپژوهی و آرشیو ماندگار در خوی
یکی از مهمترین اهداف اعلامشده برای این مجموعه، ایجاد «شبکه جهانی شمسپژوهی» و راهاندازی یک آرشیو جامع و ماندگار از آثار، اسناد و پژوهشهای مرتبط با شمس تبریزی است. عارفنیا با تأکید بر اهمیت راهبردی این شبکه گفت: «یکی از اهداف کلیدی ما ایجاد یک شبکه بینالمللی شمسپژوهی و یک آرشیو ماندگار است که خوی را به قطب اصلی مطالعات عرفانی تبدیل کند.»
این شبکه قرار است پژوهشگران داخل و خارج کشور را به یکدیگر متصل کند، تبادل استاد و دانشجو را تسهیل کند و بستری برای برگزاری همایشها، انتشار مقالات مشترک و حمایت از پایاننامهها و طرحهای پژوهشی درباره شمس تبریزی فراهم آورد. آرشیو ماندگار نیز با گردآوری نسخ خطی، کتابها، مقالات، آثار هنری و اسناد تاریخی مرتبط با شمس، مرجعی بیبدیل برای نسلهای آینده خواهد بود.
برنامههای فرهنگی و هنری متنوع در روز افتتاح
برای آیین افتتاحیه، برنامههای فرهنگی و هنری گستردهای تدارک دیده شده است. به گفته مشاور وزیر میراثفرهنگی، نمایشگاه بزرگ کتاب با محوریت عرفان و ادبیات کلاسیک، نمایشگاه هنرهای تجسمی، اجرای زنده خوشنویسی و نقاشی توسط استادان صاحبنام از جمله بخشهای این رویداد است.
همزمان با افتتاح بارگاه، کتابخانه تخصصی آرامگاه شمس تبریزی نیز به بهرهبرداری میرسد تا به عنوان بازوی پژوهشی مجموعه، در اختیار محققان و علاقهمندان قرار گیرد. این کتابخانه میتواند خلأ سالها کمبود منابع متمرکز درباره شمسپژوهی را جبران کند.
از دیگر بخشهای پیشبینیشده میتوان به نشستهای علمی با حضور شمسشناسان داخلی و خارجی، شبهای شعر با محوریت غزلیات مولانا و گفتارهای شمس، اجرای تئاتر و برنامههای موسیقی عرفانی اشاره کرد. ترکیبی از برنامهها که تلاش دارد وجه عرفانی، ادبی و هنری شخصیت شمس تبریزی را به زبان امروز برای عموم مردم و بهویژه نسل جوان روایت کند.
بسته گردشگری شمس؛ هویتسازی برای توسعه اقتصادی خوی
در کنار ابعاد فرهنگی و پژوهشی، نگاه اقتصادی و گردشگری نیز بهطور جدی در طرح بارگاه شمس دیده شده است. عارفنیا بر ضرورت «هویتسازی از طریق طراحی بسته گردشگری شمس» تأکید کرد و گفت ادارهکل میراثفرهنگی آذربایجان غربی مأمور شده است زیرساختهای لازم را برای میزبانی شایسته از گردشگران داخلی و خارجی فراهم کند.
تدوین مسیرهای گردشگری مشخص، بهبود زیرساختهای اقامتی، بهسازی مسیریابی و طراحی تجربه بازدید روایتمحور، از جمله اقداماتی است که برای حداکثرسازی ظرفیتهای تاریخی خوی در دست اجراست. بسته گردشگری شمس میتواند خوی را در کنار مقاصدی چون قونیه، به حلقه مهمی از گردشگری عرفانی در منطقه تبدیل کند و اقتصاد محلی را از طریق صنایع دستی، اقامتگاههای بومگردی و خدمات فرهنگی رونق دهد.
مدیریت رویداد در تراز بینالمللی با ۹ کمیته تخصصی
برای برگزاری هرچه باشکوهتر و دقیقتر این رویداد، ساختار اجرایی ویژهای طراحی شده است. به گفته مشاور وزیر میراثفرهنگی، ۹ کمیته تخصصی شامل کمیتههای علمی، فرهنگی، بینالملل، تشریفات، گردشگری، اجرایی، رسانه، امنیت و پشتیبانی تشکیل شدهاند تا تمامی جزئیات مراسم از دعوت مهمانان تا پوشش رسانهای و خدمات گردشگری با بالاترین استانداردها دنبال شود.
این کمیتهها به صورت منظم جلسات هماهنگی را با حضور استانداری، ادارهکل میراثفرهنگی، نهادهای فرهنگی و دستگاههای خدماترسان برگزار میکنند تا افتتاح بارگاه شمس تبریزی نه یک مراسم نمادین، بلکه نقطه آغاز فعالیت مستمر یک نهاد فرهنگی بینالمللی باشد.
با افتتاح این مجموعه در ۱۵ مهر، خوی که سالهاست به عنوان مدفن منسوب به شمس تبریزی شناخته میشود، فرصتی تاریخی یافته است تا جایگاه خود را به عنوان مقصد اصلی دوستداران مولانا و پژوهشگران عرفان اسلامی در جهان تثبیت کند؛ جایگاهی که میتواند نام این شهر مرزی را بار دیگر در نقشه فرهنگی جهان پررنگ کند.
نظرات (0)