عضو کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی با اشاره به نقش کلیدی تعاونی‌های کشاورزی در زنجیره امنیت غذایی کشور، نسبت به تضعیف انگیزه تولید در میان کشاورزان و جولان واسطه‌ها در بازار محصولات کشاورزی هشدار داد.

اسفندیار عبدالهی در همایش ملی تعاونی‌های کشاورزی که در شیراز برگزار شد، با تأکید بر اینکه برگزاری نشست‌ها و همایش‌ها تنها زمانی ارزشمند است که خروجی آن در زندگی مردم و سفره خانوارها نمایان شود، گفت: وقتی از تعاونی‌های کشاورزی سخن می‌گوییم، در واقع از یکی از مهم‌ترین حلقه‌های تأمین امنیت غذایی کشور صحبت می‌کنیم و برای ایفای درست این نقش، باید زیرساخت و بنیه این تعاونی‌ها تقویت شود.

انگیزه کشاورز کاهش یافته است

نماینده مردم مرودشت، ارسنجان و پاسارگاد در مجلس با اشاره به مشکلات اقتصادی کشاورزان اظهار کرد: متأسفانه انگیزه را از کشاورز گرفته‌ایم. کشاورز امروز در هر سه مرحله کاشت، داشت و برداشت با مشکلات متعدد و زیان اقتصادی مواجه است و تداوم این وضعیت می‌تواند تولید ملی را با چالش‌های جدی روبه‌رو کند.

وی با مقایسه شرایط امروز و گذشته افزود: در گذشته کشاورز با وجود نبود ماشین‌آلات پیشرفته و امکانات امروزی، با سختی بیشتری کار می‌کرد اما احترام و انگیزه بالاتری داشت و همین انگیزه زمینه رونق تولید و رشد اقتصادی را فراهم می‌کرد. امروز باید بررسی کنیم که تعاونی‌ها چه نقشی در بازگرداندن این انگیزه دارند و آیا مأموریت اصلی خود را به درستی انجام می‌دهند یا خیر.

تعاونی‌های بدون پشتوانه مالی نمی‌توانند حامی کشاورز باشند

عبدالهی یکی از چالش‌های اصلی تعاونی‌های کشاورزی را کمبود منابع مالی عنوان کرد و گفت: تعاونی که خود از نظر مالی توانمند نیست، چگونه می‌تواند خدمات مناسب به کشاورز ارائه دهد؟ بسیاری از تعاونی‌ها امروز خود نیازمند حمایت هستند و باید برای تقویت بنیه مالی آن‌ها چاره‌اندیشی اساسی صورت گیرد.

این عضو کمیسیون کشاورزی با اشاره به ظرفیت‌های کشاورزی شهرستان مرودشت یادآور شد: مرودشت در گذشته یکی از قطب‌های مهم کشاورزی کشور محسوب می‌شد و سهم قابل توجهی از تولید گندم استان فارس و کشور را تأمین می‌کرد، اما امروز جایگاه این شهرستان نسبت به گذشته تضعیف شده است و بازگرداندن این ظرفیت نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و حمایت هدفمند است.

دلالان در فصل برداشت سود را می‌بلعند

وی حضور پررنگ واسطه‌ها و دلالان در زمان برداشت محصول را از مهم‌ترین آسیب‌های پیش روی کشاورزان دانست و تصریح کرد: در فصل برداشت، دلالان وارد بازار می‌شوند، محصول کشاورزان را با قیمت پایین خریداری می‌کنند و سپس با قیمت‌هایی به مراتب بالاتر در بازار داخلی عرضه یا حتی صادر می‌کنند و سود اصلی به جای تولیدکننده نصیب واسطه می‌شود.

عبدالهی ایجاد فضای رقابتی سالم در بازار محصولات کشاورزی را ضروری خواند و ادامه داد: باید شرایطی فراهم شود تا کشاورز ناچار نباشد محصول خود را به قیمت پایین به واسطه بفروشد. تعاونی‌های روستایی می‌توانند در این زمینه نقش بسیار مؤثری ایفا کنند، اما تحقق این نقش مستلزم برخورداری از منابع مالی کافی و سرمایه در گردش مناسب است.

وی تأکید کرد: اگر تعاونی‌ها از سرمایه در گردش کافی برخوردار باشند، می‌توانند در زمان برداشت مستقیم وارد عمل شوند، محصول را با قیمت منصفانه از کشاورز خریداری کنند و به این ترتیب دست دلالان را کوتاه کرده و منافع بیشتری را نصیب تولیدکننده کنند.

ضرورت تأمین به‌موقع نهاده‌ها

عضو کمیسیون کشاورزی مجلس تأمین نهاده‌های کشاورزی را از دیگر وظایف مهم تعاونی‌ها برشمرد و گفت: مجموعه تعاون و تعاونی‌های روستایی باید بتوانند نهاده‌هایی نظیر کود و سم را به موقع و با قیمت مناسب در اختیار کشاورزان قرار دهند. کشاورز نباید برای دریافت این نهاده‌های ضروری با درهای بسته و بلاتکلیفی مواجه شود.

به گفته وی، تقویت نقش تعاونی‌ها در تأمین نهاده‌ها نه تنها هزینه تولید را کاهش می‌دهد، بلکه به افزایش بهره‌وری و کیفیت محصول نیز کمک می‌کند و در نهایت به نفع امنیت غذایی کشور خواهد بود.

درخواست نشست مشترک با کمیسیون کشاورزی مجلس

عبدالهی در بخش دیگری از سخنان خود خواستار برگزاری نشست مشترک مسئولان حوزه تعاون با کمیسیون کشاورزی مجلس شد و اظهار کرد: با وجود گذشت حدود سه سال از فعالیت مجلس، هنوز جلسه‌ای تخصصی با محوریت بررسی مشکلات تعاونی‌های کشاورزی در کمیسیون کشاورزی برگزار نشده است.

وی افزود: انتظار می‌رود مجموعه تعاون با هماهنگی لازم، جلسه‌ای مشترک با حضور رئیس و اعضای کمیسیون کشاورزی مجلس برگزار کند تا راهکارهای عملی برای رفع مشکلات تعاونی‌ها به ویژه در حوزه تأمین سرمایه در گردش مورد بررسی قرار گیرد و در دستور کار تقنینی و حمایتی قرار بگیرد.

این نماینده مجلس در پایان خاطرنشان کرد: تقویت تعاونی‌های کشاورزی، حمایت واقعی از تولیدکننده و ایجاد سازوکار شفاف و رقابتی برای عرضه محصولات باید به صورت جدی و مستمر دنبال شود، چرا که نتیجه این اقدامات در نهایت به افزایش تولید، حفظ انگیزه کشاورزان، تنظیم بازار و تقویت امنیت غذایی کشور منجر خواهد شد.