مرزبانان خراسان شمالی در ادامه مأموریت‌های کنترلی خود در نوار مرزی شمال‌ شرق کشور، موفق به کشف مجموعه‌ای از اشیای تاریخی با قدمت دوره ساسانیان شدند؛ کشفی که بار دیگر اهمیت صیانت از میراث فرهنگی در مناطق مرزی را برجسته کرد.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی مرزبانی، این عملیات پس از دریافت گزارشی مبنی بر نگهداری غیرمجاز چند شی تاریخی در منزل یکی از ساکنان مناطق مرزی به اجرا درآمد و در نهایت به دستگیری دو متهم و تحویل پرونده به دستگاه قضایی منجر شد.

جزئیات عملیات مرزبانی در گروهان حصارچه

سردار نظری، فرمانده مرزبانی خراسان شمالی با اعلام این خبر اظهار کرد: مرزداران گروهان مرزی حصارچه در راستای اجرای مأموریت‌های کنترلی و عملیاتی، از نگهداری چند شی تاریخی توسط یکی از مرزنشینان مطلع شدند.

وی افزود: پس از دریافت این گزارش، موضوع به‌صورت دقیق مورد رصد اطلاعاتی قرار گرفت و مرزداران پس از اخذ مجوزهای لازم قضایی و با رعایت کامل موازین شرعی و قانونی، از منزل فرد مورد نظر بازرسی کردند.

به گفته فرمانده مرزبانی استان، در جریان این بازرسی هدفمند، چند قلم شی تاریخی از جمله کوزه و قوری کشف و ضبط شد. سردار نظری تأکید کرد که عملیات بدون هیچ‌گونه تنش و با رعایت حقوق شهروندی انجام شده و مستندات مربوطه برای طی مراحل قانونی ثبت گردیده است.

تأیید اصالت ساسانی اشیای مکشوفه توسط کارشناسان

بر اساس اعلام مرزبانی خراسان شمالی، اشیای کشف‌شده بلافاصله برای بررسی‌های اولیه و کارشناسی تخصصی در اختیار کارشناسان اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان قرار گرفت.

کارشناسان این اداره‌کل پس از بررسی فنی، شکل، جنس، لعاب و نقوش به‌کاررفته در این ظروف، اصالت آن‌ها را مربوط به دوره ساسانیان تشخیص دادند؛ دوره‌ای که از سال ۲۲۴ تا ۶۵۱ میلادی بر بخش وسیعی از ایران حکومت می‌کرد و به‌عنوان یکی از درخشان‌ترین ادوار تاریخ ایران در زمینه معماری، هنر سفالگری، فلزکاری و تشکیلات اداری شناخته می‌شود.

دوره ساسانی به دلیل تولید انبوه ظروف سفالی با لعاب‌ها و فرم‌های خاص، از جمله کوزه‌های ذخیره آب و آذوقه و قوری‌ها و ظروف آیینی، برای باستان‌شناسان اهمیت ویژه‌ای دارد. کشف نمونه‌هایی از این دست در منطقه شمال‌شرق کشور می‌تواند اطلاعات تازه‌ای درباره گستره نفوذ فرهنگی و اقتصادی ساسانیان در خراسان بزرگ و مسیرهای ارتباطی آن دوران ارائه دهد.

منابع رسمی اعلام کردند که اشیای مکشوفه برای انجام آزمایش‌های تکمیلی، تعیین دقیق قدمت، محل ساخت و کاربری احتمالی، همچنان در اختیار کارشناسان میراث فرهنگی باقی خواهد ماند و نتیجه نهایی بررسی‌ها پس از تکمیل مطالعات آزمایشگاهی اعلام می‌شود.

دستگیری دو متهم و تشکیل پرونده قضایی

سردار نظری با اشاره به ابعاد قضایی پرونده گفت: در این عملیات دو نفر دستگیر شدند و پس از تشکیل پرونده مقدماتی، برای سیر مراحل قانونی به مراجع قضایی تحویل داده شدند.

وی تصریح کرد که نگهداری، خرید و فروش و هرگونه جابه‌جایی اشیای تاریخی بدون مجوز سازمان میراث فرهنگی بر اساس قانون مجازات اسلامی و قانون حفظ آثار ملی جرم محسوب می‌شود و با متخلفان برخورد قانونی صورت خواهد گرفت.

به گفته فرمانده مرزبانی استان، تحقیقات برای مشخص شدن نحوه به‌دست‌آوردن این اشیا، احتمال حفاری غیرمجاز یا ارتباط متهمان با شبکه‌های قاچاق عتیقه همچنان ادامه دارد و دستگاه‌های مرتبط در حال بررسی این ابعاد هستند.

تأکید مرزبانی بر صیانت از سرمایه‌های هویتی

فرمانده مرزبانی خراسان شمالی با تأکید بر نقش دوگانه مرزداران در حفظ امنیت و پاسداری از فرهنگ کشور اظهار کرد: مرزداران استان علاوه بر حراست مقتدرانه از مرزهای جمهوری اسلامی ایران، صیانت از میراث فرهنگی و سرمایه‌های تاریخی و هویتی کشور را نیز با جدیت دنبال می‌کنند.

وی خاطرنشان کرد: مرزبانان اجازه نخواهند داد سودجویان و قاچاقچیان آثار تاریخی با دست‌اندازی به آثار ارزشمند گذشتگان، سرمایه‌های فرهنگی و هویتی ملت ایران را در معرض آسیب، تخریب یا خروج غیرقانونی از کشور قرار دهند.

سردار نظری از مرزنشینان خواست هرگونه اخبار و اطلاعات مربوط به حفاری غیرمجاز، نگهداری مشکوک اشیای قدیمی یا تردد افراد ناشناس در محوطه‌های تاریخی را بلافاصله به نزدیک‌ترین واحد مرزبانی یا یگان انتظامی اطلاع دهند تا در سریع‌ترین زمان ممکن اقدامات پیشگیرانه انجام شود.

استان خراسان شمالی به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در شمال‌شرق ایران و قرار گرفتن در مسیر تاریخی جاده ابریشم و همچنین هم‌جواری با مناطق باستانی خراسان بزرگ، از ظرفیت بالایی در زمینه آثار تاریخی برخوردار است. همین ویژگی، حساسیت حفاظت از محوطه‌ها و جلوگیری از قاچاق اشیای عتیقه در مناطق مرزی این استان را دوچندان کرده است.

کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند همکاری میان مرزبانی، یگان حفاظت میراث فرهنگی و مشارکت جوامع محلی مرزی، مؤثرترین راه برای مقابله با پدیده شوم حفاری غیرمجاز و قاچاق اشیای تاریخی است؛ پدیده‌ای که نه‌تنها خسارت جبران‌ناپذیری به بافت تاریخی محوطه‌ها وارد می‌کند، بلکه اطلاعات بافتاری و لایه‌نگاری محوطه را که برای مطالعات باستان‌شناسی حیاتی است، برای همیشه از بین می‌برد.