شهرستان مرند به عنوان قطب اصلی تولید تخم‌مرغ در آذربایجان شرقی شناخته می‌شود و سهم قابل توجهی از نیاز پروتئینی استان را تأمین می‌کند. به گفته مسئولان جهاد کشاورزی، این شهرستان با در اختیار داشتن ۱۸ درصد از کل تولید تخم‌مرغ استان، رتبه نخست را میان شهرستان‌های آذربایجان شرقی به خود اختصاص داده است؛ جایگاهی که نتیجه سرمایه‌گذاری در زنجیره کامل تولید و فعالیت ده‌ها واحد صنعتی و نیمه‌صنعتی است.

ظرفیت تولید بیش از ۲۱ هزار تن تخم‌مرغ در سال

اسماعیل اللهیاری، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند با اشاره به ظرفیت‌های موجود در این حوزه گفت: در حال حاضر ۳۸ واحد مرغداری تخم‌گذار با ظرفیت اسمی ۳ میلیون و ۱۵۰ هزار قطعه مرغ تخم‌گذار در شهرستان فعال هستند که سالانه بیش از ۲۱ هزار تن تخم‌مرغ تولید و روانه بازار می‌کنند.

وی افزود این حجم تولید نه تنها پاسخگوی بخش بزرگی از نیاز داخل شهرستان و استان است، بلکه نقش مهمی در تنظیم بازار و تأمین پایدار پروتئین حیوانی برای مصرف‌کنندگان ایفا می‌کند. تمرکز واحدهای تولیدی در مرند باعث شده این منطقه به یکی از کانون‌های اصلی اشتغال و سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی و دامپروری شمال‌غرب کشور تبدیل شود.

تکمیل زنجیره تولید از تخم نطفه‌دار تا محصول نهایی

یکی از نقاط قوت تولید تخم‌مرغ در مرند، تکمیل زنجیره تولید است. اللهیاری در این باره توضیح داد: در شهرستان مرند دو واحد مرغ مادر تخم‌گذار نیز فعال است که سالانه حدود ۳۵ میلیون عدد تخم‌مرغ نطفه‌دار تولید می‌کنند.

وجود این واحدهای مادر، وابستگی تولیدکنندگان به سایر مناطق را کاهش داده و امکان جوجه‌ریزی مستمر و تأمین گله‌های جدید را فراهم کرده است. به این ترتیب چرخه تولید از مرحله تولید تخم نطفه‌دار، پرورش پولت و نگهداری مرغ تخم‌گذار تا بسته‌بندی و عرضه تخم‌مرغ به بازار به صورت یکپارچه در داخل شهرستان مدیریت می‌شود؛ موضوعی که به افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و پایداری تولید کمک کرده است.

چالش‌های پیش روی استمرار پیشتازی

با وجود جایگاه ممتاز مرند در تولید تخم‌مرغ، تداوم این پیشتازی نیازمند رفع برخی چالش‌های اساسی است. مدیر جهاد کشاورزی مرند تأکید کرد استمرار تولید پایدار و حفظ سهم بازار در شرایط نوسانات اقتصادی، مستلزم حمایت هدفمند از تولیدکنندگان است.

به گفته وی، مهم‌ترین نیازهای فعلی واحدهای مرغداری شامل تأمین سرمایه در گردش برای خرید به‌موقع نهاده‌ها، و تأمین پایدار و با قیمت مناسب نهاده‌های دامی نظیر ذرت و سویا است. نوسان قیمت نهاده‌ها و هزینه‌های انرژی و حمل‌ونقل در ماه‌های اخیر فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده و در صورت عدم حمایت، می‌تواند بر قیمت تمام‌شده و در نهایت بازار مصرف اثر بگذارد.

اللهیاری خاطرنشان کرد که ارائه تسهیلات کم‌بهره، تسهیل واردات نهاده‌ها و حمایت‌های فنی و بهداشتی از واحدهای تولیدی می‌تواند به تثبیت تولید و جلوگیری از کاهش جوجه‌ریزی کمک کند.

نقش مرند در امنیت غذایی استان

تولید متمرکز و صنعتی تخم‌مرغ در مرند علاوه بر ابعاد اقتصادی، از نظر امنیت غذایی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. تخم‌مرغ به عنوان یکی از ارزان‌ترین و در دسترس‌ترین منابع پروتئین حیوانی، نقش کلیدی در سبد غذایی خانوارها دارد و هرگونه اختلال در تولید آن می‌تواند به نوسان قیمت و کمبود عرضه منجر شود.

کارشناسان معتقدند حفظ جایگاه مرند به عنوان قطب تولید، نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت برای نوسازی سالن‌ها، ارتقای بهداشت و biosecurity واحدها، توسعه صنایع بسته‌بندی و ایجاد زنجیره سرد مناسب برای نگهداری و توزیع است. توسعه صادرات تخم‌مرغ به استان‌های همجوار و حتی بازارهای خارجی نیز می‌تواند ارزش افزوده بیشتری برای تولیدکنندگان این شهرستان به همراه داشته باشد.

در مجموع، شهرستان مرند با تکیه بر ۳۸ واحد فعال و تولید سالانه بیش از ۲۱ هزار تن تخم‌مرغ، الگویی موفق از تمرکز تولید پروتئینی در آذربایجان شرقی به شمار می‌رود؛ الگویی که در صورت رفع چالش‌های سرمایه و نهاده، قادر خواهد بود جایگاه خود را تثبیت کرده و نقش پررنگ‌تری در تأمین نیاز کشور ایفا کند.