صبح زود در دشتهای کازرون، جایی که زمانی نگرانی از کمآبی سایه بر مزارع ذرت انداخته بود، امروز نشانههای یک تحول ملموس دیده میشود. ردیفهای کشت با فاصلهای بیشتر از گذشته چیده شدهاند، قطرههای آب با دقت میان بوتهها نفوذ میکند و کشاورزان با انگیزهای تازه، فصل جدیدی از کشاورزی کممصرف را تجربه میکنند. الگویی که پارسال تنها در یک هکتار آزمایشی اجرا شد، حالا به ۱۵۰ هکتار در سراسر این شهرستان رسیده است.
از پایلوت یک هکتاری تا ۱۵۰ هکتار
فرهمند آقایی، مدیر جهاد کشاورزی کازرون با اعلام این خبر گفت سطح زیر کشت ذرت علوفهای با آرایش نوین در سال زراعی جاری به ۱۵۰ هکتار رسیده است. به گفته او، سال گذشته تنها یک هکتار به صورت آزمایشی زیر کشت رفته بود و موفقیت همان نمونه کوچک باعث استقبال چشمگیر کشاورزان و جهش ۱۵۰ برابری سطح اجرا شده است.
این رشد سریع نشان میدهد کشاورزان منطقه به سرعت مزایای فنی و اقتصادی روش جدید را درک کردهاند و حاضر به تغییر الگوی سنتی خود شدهاند؛ تغییری که در شرایط اقلیمی کمآب استان فارس، اهمیتی راهبردی دارد.
آرایش جدید چگونه کار میکند؟
هسته اصلی این نوآوری، تغییر در فاصلهگذاری ردیفهاست. در روش مرسوم، فاصله هر ردیف حدود ۷۵ سانتیمتر بود اما در الگوی جدید این فاصله به ۱۱۰ سانتیمتر و در برخی مزارع تا ۱۴۰ سانتیمتر افزایش یافته است.
با این حال تراکم بوته حفظ میشود؛ چرا که در دو سوی هر پشته، دو ردیف ذرت با فاصله ۳۰ سانتیمتر از هم کشت میشود. این چیدمان هوشمند باعث میشود تعداد بوته در هکتار کاهش نیابد، اما تهویه و نورگیری هر بوته به شکل محسوسی بهبود پیدا کند. اجرای این الگو با سیستم آبیاری نواری (تیپ) و دستگاه کارنده ردیفکار پنوماتیک انجام میشود که دقت کاشت و یکنواختی آبیاری را تضمین میکند.
صرفهجویی ۴۰ درصدی آب
مهمترین دستاورد این روش، کاهش چشمگیر مصرف آب است. به گفته مدیر جهاد کشاورزی کازرون، مصرف آب در آرایش جدید نسبت به آبیاری تیپ معمولی حدود ۴۰ درصد کمتر است. آب به جای پخش شدن در سطح وسیع، به صورت موضعی و دقیق در اختیار ریشه قرار میگیرد و هدررفت به حداقل میرسد.
از سوی دیگر، به دلیل افزایش فاصله پشتهها، طول نوار تیپ مورد نیاز کمتر میشود و همین موضوع هزینه خرید و نصب تجهیزات آبیاری را نیز کاهش میدهد. در منطقهای که کشاورزان سالها با هزینههای فزاینده و محدودیت منابع آبی دست و پنجه نرم کردهاند، ترکیب «آب کمتر، هزینه کمتر» انگیزهای قوی برای تغییر ایجاد کرده است.
مزیتهای فنی برای کشاورز
آقایی مجموعهای از مزایای این آرایش کشت را برشمرد:
- سبز شدن یکنواخت بذر به لطف کاشت دقیق و توزیع یکسان رطوبت
- افزایش عملکرد در واحد سطح به دلیل نورگیری و تهویه بهتر
- کاهش هزینههای کاشت و داشت از جمله مصرف کمتر نوار تیپ
- کاهش خوابیدگی بوته (ورس) و استحکام بیشتر ساقهها
- کنترل بهتر علفهای هرز و امکان وجین دقیقتر
- تسهیل عملیات داشت مانند سمپاشی و کوددهی به دلیل فضای بیشتر بین ردیفها
ذرت علوفهای یکی از ارکان تأمین خوراک دام است و هر افزایش بهرهوری در آن، مستقیماً بر اقتصاد دامداری و امنیت غذایی منطقه اثر میگذارد.
الگویی برای سراسر فارس
مدیر جهاد کشاورزی کازرون با تأکید بر ضرورت ترویج کشتهای کمآببر گفت: آرایش کشت ۱۴۰ سانتیمتری میتواند به عنوان روشی کارآمد، اقتصادی و پربازده نه تنها در کازرون بلکه در تمام استان فارس گسترش یابد.
استان فارس به عنوان یکی از قطبهای کشاورزی کشور در سالهای اخیر با افت منابع آبی روبهرو بوده و تجربه موفق کازرون نشان میدهد با یک تغییر علمی اما ساده در آرایش کشت و بهرهگیری از فناوری آبیاری نوین، میتوان هم آب کمتر مصرف کرد و هم محصول بیشتری برداشت کرد. اگر این تجربه با حمایتهای ترویجی و تأمین بهموقع ادوات همراه شود، میتواند به الگویی پایدار برای سایر محصولات ردیفی در مناطق کمآب تبدیل شود.
نظرات (0)