محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در جلسه شورای تبیین و ترویج اندیشه و آثار رهبر شهید انقلاب اسلامی با گرامیداشت یاد شهدای انقلاب و شهدای دو جنگ تحمیلی اخیر، به‌ویژه حضرت امام خمینی (ره)، از شکل‌گیری این شورا به‌عنوان گامی برای بازشناسی و گسترش گفتمان امام سخن گفت.

به گفته او، هرچند تبیین اندیشه‌های امام کاری دشوار و مسئولیت‌آور است، اما امروز شرایط برای این مهم هموارتر از گذشته است. در زمان حیات امام، محدودیت‌ها و ملاحظات خاصی وجود داشت که اکنون برطرف شده و امکان طرح صریح‌تر و گسترده‌تر دیدگاه‌ها و آموزه‌های ایشان فراهم آمده است.

دو بال حکمرانی ولایی؛ مردم و رهبری

معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به تجربه مدیریت دو جنگ تحمیلی اخیر، این مقطع را نقطه جهش در حکمرانی نظام الهی توصیف کرد و گفت: در این نبردها، توانمندی و ظرفیت حکومت ولایی به‌صورت عینی به نمایش درآمد.

عارف تأکید کرد که این الگوی حکمرانی بر دو ستون اصلی استوار است؛ نخست، حضور و پشتیبانی مردم و دوم، رهبری برخاسته از مرجعیت شیعه. او با یادآوری سخنان امام در ۱۲ بهمن ۵۷ در بهشت زهرا (س)، نقش مردم را در شکل‌گیری و تداوم انقلاب، عنصری برجسته و تعیین‌کننده خواند.

وی افزود: رهبر شهید انقلاب با نگاهی عمیق، بلندمدت و آینده‌نگر، نظریه ولایت فقیه را از سطح نظریه به عرصه عمل آورد و در بیانیه گام دوم انقلاب نیز نقشه راه پنج دهه آینده کشور را ترسیم کرد تا مسیر حرکت نظام در افقی تمدنی روشن باشد.

سند چشم‌انداز و اعتماد به جوانان

عارف بخش مهمی از سخنان خود را به جایگاه علم و فناوری در اندیشه امام اختصاص داد و گفت: تصویب سند چشم‌انداز ۲۰ ساله با هدف قرار گرفتن ایران در جایگاه نخست منطقه در علم و فناوری، برخاسته از ایمان عمیق امام به ظرفیت عظیم جوانان ایرانی بود.

به گفته او، ایران در سال‌های پس از تصویب این سند، با سرعت قابل توجهی بخش مهمی از اهداف پیش‌بینی‌شده را محقق کرد و دستاوردهای علمی چشمگیری به دست آورد؛ دستاوردهایی که اگر با وضعیت علمی کشور پیش از انقلاب مقایسه شود، عمق تحول و بزرگی کار انجام‌شده بیشتر آشکار می‌شود.

معاون اول رئیس‌جمهور تصریح کرد: کشور به پشتوانه همین پیشرفت‌های علمی توانست در جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم از تجهیزات کاملاً بومی استفاده کند و اتکای خود به توان داخلی را به اثبات برساند. از نگاه او، ۹۵ درصد دستاوردهای علم و فناوری کشور مرهون نگاه راهبردی و دوراندیشانه رهبر شهید انقلاب است.

عارف با تأکید بر اهمیت راهبردی این حوزه برای آینده کشور خاطرنشان کرد: علم و فناوری از مسائل حیاتی دو سال پیش‌رو به شمار می‌رود و برای ادای دین در این عرصه، باید با تشکیل کارگروهی تخصصی و بهره‌گیری از حضور نخبگان، برنامه‌ریزی منسجم و عملیاتی در دستور کار قرار گیرد.

از ۱۳ آبان تا جنگ ۱۲ روزه؛ راهبرد دشمن برای سرنگونی

معاون اول رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنانش به سیر راهبرد دشمن علیه انقلاب اسلامی پرداخت و گفت: پس از تسخیر لانه جاسوسی در ۱۳ آبان ۵۸، دشمن از وابسته‌سازی انقلاب ناامید شد و از آن مقطع، راهبرد براندازی را در پیش گرفت؛ راهبردی که از کودتاهای گوناگون تا حمایت همه‌جانبه از صدام در جنگ هشت‌ساله و توطئه‌های مستمر تا امروز ادامه یافته است.

وی با اشاره به جنگ ۱۲ روزه اخیر اظهار کرد: دشمن در این جنگ به‌صورت مستقیم وارد میدان شد و تصور می‌کرد می‌تواند ظرف سه روز نظام را سرنگون کند، اما حضور گسترده مردم در صحنه، این محاسبه را بر هم زد. در همان ساعات نخست، رهبری با جایگزینی فرماندهان شهید، فرماندهان جدید را منصوب کرد و عملیات متقابل علیه دشمن در فاصله چند ساعت آغاز شد؛ نشانه‌ای روشن از چابکی و ظرفیت بالای ساختار فرماندهی نظام.

عارف تأکید کرد که دشمن در جنگ ۱۲ روزه به هیچ‌یک از اهداف از پیش تعیین‌شده خود نرسید و پس از ناکامی، توطئه حوادث دی‌ماه را طراحی کرد که هزینه‌های زیادی نیز به کشور تحمیل شد.

به گفته او، مدیریت هوشمندانه رهبری در آن مقطع بحرانی نقش تعیین‌کننده داشت؛ از جمله اعلام شهید بودن همه جان‌باختگان به‌جز تعداد اندکی، انتشار فهرست اسامی از سوی دفتر رئیس‌جمهور و برگزاری مراسم ختم از سوی دولت که موجب التیام فضا و کنترل بحران شد. نتیجه این تدبیر، به گفته عارف، در جنگ رمضان خود را نشان داد؛ جایی که سرمایه اجتماعی نظام بار دیگر به میدان آمد و انسجام ملی تقویت شد.

رسالت دبیرخانه شورا و ترویج مردمی اندیشه امام

معاون اول رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت اولویت دادن به تبیین اندیشه‌های رهبر شهید انقلاب در فاصله میان جنگ ۱۲ روزه تا جنگ رمضان گفت: در این دوره، آزادگان جهان بیش از پیش دستاوردهای نظام ولایت فقیه را مشاهده کردند. حتی موضوعی مانند مدیریت و کنترل تنگه هرمز نیز صرفاً یک مسئله فنی یا نظامی نیست، بلکه نمادی از رویارویی جبهه حق و باطل به شمار می‌رود.

عارف از دبیرخانه شورای تبیین و ترویج اندیشه و آثار رهبر شهید انقلاب خواست به‌صورت فعال، جدی و مستمر وارد عمل شود و از سرمایه اجتماعی ایجادشده در ماه‌های اخیر به بهترین شکل بهره ببرد. وی افزود: دولت و مجموعه حاکمیت باید زمینه را فراهم کنند تا خود مردم، مروجان اصلی اندیشه‌های امام باشند.

او خاطرنشان کرد: اگرچه باید وظایف دستگاه‌های اجرایی در این حوزه به‌روشنی تعریف شود، اما این کار نباید با رویکرد صرفاً اداری و دستوری پیش برود، بلکه باید با کار دلی و باور قلبی دنبال شود تا مسیر ارزش‌ها برای امت اسلامی بیمه و تضمین شود.

در پایان این نشست، حاضران دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را درباره شیوه‌های تبیین و ترویج آثار و اندیشه‌های امام مطرح کردند. بر اساس جمع‌بندی جلسه مقرر شد ستاد نخستین سالگرد عروج خونین امام مجاهد شهید (قدس‌الله‌نفسه‌الزکیه) در دفتر حفظ و نشر آثار ایشان تشکیل شود و تمامی دستگاه‌های اجرایی برنامه‌های پیشنهادی خود برای این سالگرد را به دبیرخانه شورا ارسال کنند تا انسجام و هماهنگی لازم در اجرای برنامه‌ها حاصل شود.