هشتمین کنگره کانون تربیت اسلامی صبح امروز با حضور جمعی از فعالان فرهنگی و تربیتی برگزار شد و در آن غلامعلی حداد عادل، عضو شورای عالی آموزش و پرورش و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، به تبیین چالش‌های پیش روی انقلاب اسلامی و مأموریت‌های نظام تعلیم و تربیت پرداخت.

هدف جنگ اخیر؛ بازپس‌گیری دستاورد ۵۰ ساله ملت

حداد عادل با اشاره به تحولات اخیر و آنچه «جنگ آمریکا علیه ایران» خواند، گفت: این جنگ با هدف از بین بردن انقلابی طراحی شده که ملت ایران با همت، مجاهدت و ایستادگی خود در نزدیک به پنج دهه اخیر به پیروزی رسانده است.

به گفته وی، جبهه استکبار جهانی با به‌کارگیری پیشرفته‌ترین جنگ‌افزارهای نظامی در برابر ملت ایران صف‌آرایی کرده تا ثمره تلاش‌های طولانی مردم در مقابل انواع توطئه‌ها، تهدیدها و تحریم‌ها را بی‌اثر کند. او تأکید کرد کسانی که دلبسته انقلاب هستند و استقلال، آزادی و سربلندی مسلمانان و مردم ایران را خط قرمز خود می‌دانند، باید حفظ این دستاوردها را وظیفه‌ای حیاتی و فوری تلقی کنند.

حداد عادل در جمع‌بندی تحلیل‌های مطرح‌شده در رسانه‌ها و نشست‌های سیاسی افزود: اگر بخواهم همه این تحولات را در یک جمله خلاصه کنم، هدف نهایی دشمن «سلب مالکیت انقلاب از ملت ایران» است و نیروهای انقلابی امروز بیش از هر زمان دیگری مسئولیتی سنگین بر دوش دارند.

تأکید بر ایستادگی در مسیر امام و رهبری

عضو شورای عالی آموزش و پرورش با ادای احترام به امام (ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی، بر ضرورت صیانت از عزت اسلام و سربلندی مردم ایران تأکید کرد و خواستار ایستادگی در مسیری شد که امام خمینی (ره) و رهبری ترسیم کرده‌اند. وی همچنین با اشاره به فشارهای بین‌المللی، قطعنامه‌های اخیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و مواضع کشورهای غربی علیه ایران، حفظ دستاوردهای انقلاب را اولویت اساسی دانست.

حداد عادل خاطرنشان کرد: پیروزی انقلاب برای ما بسیار مهم است، اما برای آنکه این مسیر به مقصد برسد، باید حرکتی عاقلانه، صحیح و مستمر داشته باشیم. اگر در تربیت نیروی انسانی مناسب برای اداره کشور بر اساس جهان‌بینی اسلامی و قرآنی موفق نشویم، از معنای اصلی انقلاب فاصله گرفته‌ایم.

وی در ادامه درباره احوال رهبر معظم انقلاب نیز گفت: احوال ایشان خوب است، بر تمام امور مسلط هستند و به‌طور کامل مشغول انجام وظایف و اداره امور کشورند.

تعریف انقلاب و ضرورت تربیت نیروی شایسته

حداد عادل با ارائه تعریفی از مفهوم انقلاب اظهار داشت: انقلاب به معنای تغییر تفکر و جهان‌بینی حاکم است و برای آنکه این تغییر در زیرساخت‌های فرهنگی و اجتماعی جامعه نهادینه شود، تربیت نیروی انسانی شایسته، اندیشمند و توانمند یک ضرورت حیاتی است.

وی تأکید کرد بسیاری از طرح‌ها و برنامه‌های خوب کشور به دلیل سپرده شدن به افراد ناکارآمد به نتیجه نرسیده‌اند و از همین رو، نظام آموزش و پرورش در آستانه سال تحصیلی جدید نقش بی‌بدیلی بر عهده دارد.

به گفته او، مدرسه تنها نهاد تربیتی است که به صورت چهره‌به‌چهره، مستمر و پیگیر عمل می‌کند و از مدرسه تا دانشگاه، وظیفه اصلی نظام آموزشی باید ایجاد روحیه استقلال و مسئولیت‌پذیری در نسل جوان باشد.

مثلث تربیت نیروی تراز انقلاب؛ ایمان، علم، مدیریت

حداد عادل مدل پیشنهادی خود برای تربیت نیروی تراز انقلاب را در قالب یک مثلث سه‌ضلعی تشریح کرد:

  • ایمان: ریشه در تقوا، خداآگاهی و دلسوزی نسبت به مردم دارد و پایه همه حرکت‌های تربیتی است.
  • علم و مهارت: به معنای نهایت توانایی و تخصص در انجام کارها و مدیریت امور.
  • مدیریت: توان تصمیم‌گیری، پذیرش مسئولیت و اداره امور به شکل عملی.

وی توضیح داد: مدرسه باید دانش‌آموزانی تربیت کند که هم از ایمان برخوردار باشند و هم دانش و مهارت لازم برای اداره کشور را کسب کنند. در ضلع سوم، یعنی مدیریت، باید به دانش‌آموزان میدان داده شود تا خودشان تصمیم بگیرند، تجربه کنند و حتی اشتباه کنند.

حداد عادل گفت: باید در کنار دانش‌آموزان بایستیم و نقش نظارت، حمایت، هدایت و هماهنگی را ایفا کنیم، اما فضای رشد مدیریتی را برای آنان فراهم آوریم. اگر دانش‌آموزی امروز در محیط کوچک و تحت نظارت مدرسه اشتباه کند، بسیار بهتر از آن است که فردا در جایگاه اداره کشور دچار خطا شود. در مدرسه می‌توانیم اشتباه او را اصلاح کنیم تا در آینده تکرار نشود، بنابراین نباید از خطاهای کوچک تربیتی در فعالیت‌های دانش‌آموزی عصبانی شویم.

وی افزود: در برنامه‌های درسی و فوق‌برنامه باید زمینه تجربه مدیریت برای دانش‌آموزان فراهم شود تا وقتی وارد دانشگاه می‌شوند از همان سال‌های نخست بتوانند مسئولیت بپذیرند و سپس در ادارات و مسئولیت‌های کلان کشور نیز موفق عمل کنند. این موضوع را نباید دست‌کم گرفت.

حال آموزش و پرورش، نبض آینده کشور

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با تأکید بر پیوند مستقیم سرنوشت انقلاب با سرنوشت آموزش و پرورش گفت: اگر این سه ضلع یعنی ایمان، دانش و مدیریت در کنار هم قرار گیرد، می‌توان گفت پیروزی انقلاب به ثمر نشسته است، زیرا توانسته‌ایم انسان مناسب برای پیشبرد کشور تربیت کنیم.

وی با بیان اینکه از چهل سال پیش معتقد بوده وضعیت فردای جامعه را باید از نبض امروز آموزش و پرورش سنجید، تصریح کرد: اگر امروز حال آموزش و پرورش خوب نباشد، فردای کشور نیز خوب نخواهد بود؛ چرا که دانش‌آموزانی که امروز تربیت می‌شوند، فردا اداره‌کنندگان کشور خواهند بود. بیماری امروز آموزش و پرورش، بیماری فردای ایران است.

حداد عادل خطاب به اعضای کانون تربیت اسلامی اظهار داشت: شما بخشی از بدنه آموزش و پرورش هستید؛ نیروهایی دلسوز و باسابقه که در پیروزی و حفظ انقلاب سهم داشته‌اید و می‌توانید از مسیرهای مختلف به اصلاح و تقویت این نظام کمک کنید.

روایت برگزاری امتحانات در شرایط جنگی

وی با اشاره به دشواری اداره آموزش و پرورش به‌ویژه در تابستان اخیر گفت: یکی از کارهای بسیار سنگین وزارت آموزش و پرورش در شرایط جنگی، برگزاری امتحانات نهایی پایه‌های یازدهم و دوازدهم بود که مقدمه برگزاری کنکور سراسری محسوب می‌شد.

به گفته حداد عادل، اگر این امتحانات برگزار نمی‌شد، سرنوشت جمعیت داوطلبان کنکور سال آینده با ابهام جدی مواجه می‌شد. وی افزود: دشمن تلاش کرد از طریق فضای مجازی، انتشار دروغ و شایعه مانع برگزاری امتحانات شود، اما این کار دشوار با موفقیت انجام شد و باید از وزیر آموزش و پرورش قدردانی کرد و در عین حال برای رفع کاستی‌ها یاری رساند.

انتقاد از سیطره کنکور بر مدرسه

حداد عادل یکی از مسائل اساسی آموزش و پرورش را موضوع کنکور دانست و گفت: کنکور شیرازه آموزش را از هم گسیخته و باعث شده مدرسه، معلم، دانش‌آموز و امتحان معنای واقعی خود را از دست بدهند.

وی یادآور شد: در سال ۱۳۹۷ نامه رهبر انقلاب در شورای عالی انقلاب فرهنگی مورد بررسی قرار گرفت و شورا پس از حدود دو سال کار کارشناسی در کمیسیون‌های مختلف به این جمع‌بندی رسید که معدل و سوابق تحصیلی دانش‌آموز باید در نتیجه کنکور تأثیر داشته باشد؛ به این معنا که اگر دانش‌آموزی در مدرسه به‌طور جدی درس بخواند، مدرسه به او کمک کند و اگر درس نخواند، به ضررش تمام شود تا انگیزه برای جدی گرفتن تحصیل در مدرسه ایجاد شود و مدرسه دوباره جایگاه اصلی خود را بازیابد.

حداد عادل ادامه داد: ما در شورای عالی انقلاب فرهنگی به این مصوبه رأی دادیم، اما در سه چهار سال گذشته عوامل آشکار و پنهانی تلاش کرده‌اند مانع اجرای آن شوند. وی گفت با برخی نمایندگان مجلس که پیگیر عدم اجرای این مصوبه بودند، ساعت‌ها گفت‌وگو و رایزنی کرده زیرا این موضوع را بسیار مهم و سرنوشت‌ساز می‌داند.

عدالت آموزشی و تجربه سیستان و بلوچستان

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام عدالت آموزشی را دیگر دغدغه مهم نظام تعلیم و تربیت خواند و تأکید کرد: ایران آباد نخواهد شد مگر آنکه همه جای ایران آباد شود. اگر تنها یک نقطه را آباد کنیم و سایر مناطق را فراموش کنیم، نتیجه آن حاشیه‌نشینی در اطراف کلان‌شهرها خواهد بود.

وی با تأکید بر مسئولیت نسبت به دورترین و محروم‌ترین نقاط کشور گفت: باید نسبت به کودکان مناطق محروم همان اندازه احساس مسئولیت داشته باشیم که نسبت به فرزندان و خانواده خود داریم.

حداد عادل با اشاره به سفر خود به سیستان و بلوچستان در حدود ۱۵ سال پیش اظهار داشت: در آن زمان وضعیت به‌گونه‌ای بود که برخی کودکان حتی از ابتدایی‌ترین آداب زندگی بی‌اطلاع بودند؛ موضوعی که آن را به اطلاع مقام معظم رهبری نیز رساندم.

وی با یادکرد از مرحوم علی‌اکبر پرورش و اهتمام ویژه او به آموزش و پرورش بلوچستان افزود: در آن منطقه نیروهای مؤمن، باسواد و مدیر از تهران و دیگر مناطق کشور حضور یافتند و خدمت کردند و امروز از همان دانش‌آموزان، دانشجوی پزشکی تربیت شده که برخی از آنان برای خدمت به زادگاه خود بازمی‌گردند. در مدت چند سال توانستیم معلم بومی از میان مردم همان منطقه تربیت کنیم و آنان اکنون در همان محل مشغول خدمت هستند.

حداد عادل در پایان از اعضای کانون تربیت اسلامی خواست در کنگره‌های آینده به جای بازگویی مشکلات، بر ارائه راهکارهای عملی برای درمان چالش‌های آموزش و پرورش تمرکز کنند.