در حالی که شبکه فارسیزبان اینترنشنال در روزهای اخیر با پوشش پرحجم اخبار مربوط به کمبود دارو و مشکلات بیماران تلاش میکند خود را نگران سلامت مردم ایران نشان دهد، مرور مواضع همین شبکه در زمان جنگ، تناقضی آشکار را برملا میکند.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، این شبکه که از سوی افکار عمومی به عنوان رسانهای نزدیک به جریان صهیونیستی شناخته میشود، در دوره حملات به مراکز تولید و توزیع دارو در ایران، نه تنها این حملات را محکوم نکرد، بلکه با بهکارگیری تعبیر «شرکتهای پوششی» عملاً حمله به شرکتها و مراکز دارویی را توجیه و عادیسازی میکرد.
توجیه حمله در روزهای جنگ
در آن مقطع، اینترنشنال در پوششهای خبری و تحلیلی خود تلاش داشت با القای این گزاره که برخی از شرکتهای دارویی ماهیت واقعی دارویی ندارند و پوششی برای فعالیتهای دیگر هستند، مشروعیت حمله به زیرساختهای حیاتی حوزه سلامت را تقویت کند. روایتی که از منظر حقوق بشردوستانه و اصول بدیهی حرفه روزنامهنگاری، حمله به مراکز تولید دارو ـ که مستقیماً با جان بیماران مرتبط است ـ را به امری قابل توجیه تبدیل میکرد.
این در حالی است که بر اساس اصول حقوق بینالملل، مراکز تولید و توزیع دارو، بیمارستانها و زنجیره تأمین سلامت جزو تأسیسات غیرنظامی و مورد حمایت محسوب میشوند و هرگونه تعرض به آنها میتواند مصداق نقض آشکار تعهدات انسانی و جنایت علیه سلامت عمومی تلقی شود.
چرخش ناگهانی؛ از توجیه تا اشک تمساح
حالا اما همان شبکه با چرخشی ۱۸۰ درجهای، با انتشار گزارشها و روایتهای احساسی درباره کمبود دارو، رنج بیماران خاص و نگرانی خانوادهها، سعی دارد خود را در جایگاه مدافع مردم جا بزند. گزارشهایی که بدون اشاره به نقش مواضع پیشین این رسانه در توجیه آسیب به صنعت دارو، کمبودهای موجود را دستمایه فشار رسانهای قرار میدهد.
ناظران معتقدند این دوگانگی رفتاری، نمونهای کلاسیک از استاندارد دوگانه در رسانههای معاند است؛ رسانههایی که در زمان حمله، با برچسبزنی به مراکز دارویی، زمینه مشروعیتبخشی به تخریب زیرساخت سلامت را فراهم میکنند و در مرحله بعد، تبعات همان تخریب ـ یعنی اختلال در تأمین دارو ـ را به ابزار هجمه علیه کشور تبدیل میکنند.
صنعت دارو؛ خط قرمز سلامت عمومی
صنعت دارویی ایران در سالهای اخیر با وجود تحریمهای گسترده، توانسته بخش قابل توجهی از نیاز داخلی به داروهای عمومی و بخش مهمی از داروهای بیماران خاص را تأمین کند. هرگونه آسیب به شرکتهای تولیدکننده، علاوه بر ایجاد وقفه در خطوط تولید، به طور مستقیم زنجیره توزیع، ذخایر استراتژیک و دسترسی بیماران به داروهای حیاتی را مختل میکند؛ موضوعی که کارشناسان سلامت آن را «بازی با جان مردم» توصیف میکنند.
از همین رو، توجیه حمله به چنین مراکزی تحت عنوان «شرکت پوششی» نه یک خطای رسانهای ساده، بلکه تلاشی برای تطهیر تعرض به یکی از حساسترین حوزههای انسانی یعنی سلامت عمومی ارزیابی میشود. بسیاری از کاربران در فضای مجازی نیز با بازنشر و مقایسه دو رویکرد متناقض اینترنشنال ـ توجیه دیروز و دلسوزی امروز ـ این تناقض را مصداق «اشک تمساح» توصیف کردهاند.
رسانه مسئولیتپذیر یا ابزار روایتسازی؟
کارشناسان حوزه رسانه بر این باورند که رسالت حرفهای خبرنگاری ایجاب میکند رسانهها فارغ از رقابتهای سیاسی، نسبت به تأسیسات حیاتی مانند مراکز درمانی و دارویی بیطرفی انسانی را رعایت کنند و از هرگونه روایتسازی که به توجیه خشونت علیه زیرساختهای سلامت منجر میشود پرهیز کنند. رفتار متناقض اینترنشنال نشان میدهد این شبکه نه بر اساس اصول حرفهای، بلکه بر مبنای رویکردی سیاسی و ابزاری، روایت خود را تنظیم میکند؛ روایتی که دیروز حمله را تطهیر میکند و امروز تبعات همان حمله را بهانه موجسواری جدید قرار میدهد.
این تناقض، بار دیگر ضرورت هوشیاری مخاطبان در مواجهه با روایتهای رسانهای جهتدار را یادآوری میکند؛ روایتهایی که به جای پایبندی به حقیقت و مسئولیت انسانی، بسته به اقتضای زمان، از توجیه حمله تا نمایش دلسوزی برای بیماران تغییر چهره میدهند.
نظرات (0)