خسروشاه، یکی از قطب‌های قدیمی تولید بادام در آذربایجان شرقی، این روزها بیش از هر زمان دیگری در مسیر معرفی ظرفیت‌های کشاورزی خود قرار گرفته است. برگزاری دومین جشنواره بادام خسروشاه نشان داد که این محصول کم‌آب‌بر نه تنها در سفره معیشت کشاورزان منطقه جایگاه ویژه‌ای دارد، بلکه می‌تواند به یک برند اقتصادی با ارزش افزوده بالا برای استان و حتی کشور تبدیل شود.

بادام به دلیل نیاز آبی کم، در شرایط کنونی کم‌آبی کشور به عنوان گزینه‌ای راهبردی در الگوی کشت مطرح است. مسئولان جهاد کشاورزی بارها تأکید کرده‌اند که حمایت از توسعه کشت این محصول با روش‌های علمی و اصلاح ارقام، می‌تواند هم بهره‌وری را افزایش دهد و هم تاب‌آوری کشاورزی در برابر تغییرات اقلیمی را تقویت کند.

حمایت جهاد کشاورزی از ارقام دیرگل و کشت علمی بادام

صادق نادری، معاون تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی در حاشیه این جشنواره با قدردانی از تلاش بهره‌برداران بخش کشاورزی گفت: کشاورزان سربازان گمنام تأمین امنیت غذایی کشور هستند که در سخت‌ترین شرایط، از باغ و مزرعه تا میدان‌های دیگر، پای کار ایستاده‌اند.

وی با اشاره به سیاست حمایتی این سازمان از محصولات کم‌آب‌بر افزود: بادام از جمله محصولاتی است که به طور ویژه مورد حمایت قرار دارد. با وجود نوسانات تولید ناشی از تغییرات اقلیمی، با تکیه بر تحقیقات انجام‌شده، ارقام جدید و به‌ویژه ارقام دیرگل از طریق روش‌های کشت بافت تولید شده‌اند تا خطر سرمازدگی بهاره و خسارت‌های ناشی از ناپایداری آب و هوا به حداقل برسد و کشاورزان با اطمینان بیشتری به تولید ادامه دهند.

جشنواره‌ای که در سال دوم دو برابر شد

جشنواره بادام خسروشاه که امسال دومین دوره خود را پشت سر گذاشت، نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی را تجربه کرده است. به گفته برگزارکنندگان، تعداد غرفه‌های عرضه محصول، صنایع دستی و فرآورده‌های مرتبط از ۱۵ غرفه در سال نخست به ۳۰ غرفه در سال جاری افزایش یافته و مشارکت تولیدکنندگان نیز پررنگ‌تر شده است.

برگزارکنندگان امیدوارند تداوم سالانه این رویداد بتواند به معرفی بهتر بادام خسروشاه، ایجاد بازارچه‌های فصلی برای عرضه مستقیم محصول و توسعه صنایع تبدیلی و بسته‌بندی منجر شود؛ مسیری که در نهایت به برندسازی پایدار این محصول می‌انجامد.

برندسازی؛ گره اقتصاد محلی به بازار ملی و جهانی

روح‌الله متفکرآزاد، نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی نیز در این مراسم بر اهمیت اقتصادی برندسازی تأکید کرد و گفت: هرگاه محصولی از یک منطقه به برند تبدیل شود، حلقه تولید تا معیشت مردم همان منطقه تقویت می‌شود. برند شدن بادام خسروشاه می‌تواند موجی از تقاضا را در بازار داخل و حتی خارج از کشور ایجاد کند و مستقیماً به بهبود درآمد کشاورزان و رونق چرخه تولید کمک کند.

وی با اشاره به همبستگی ملی در مقاطع حساس کشور، نقش مردم و تولیدکنندگان را در حفظ و پیشبرد اقتصاد ملی ستود و بر لزوم حمایت همه‌جانبه از فعالان بخش کشاورزی به عنوان پایه امنیت غذایی تأکید کرد.

از طعم خاص خسروشاه تا ضرورت تبلیغات هوشمند

داود گرشاسبی، فرماندار تبریز در سخنانی دیگر با بیان اینکه تولید تنها ابتدای زنجیره ارزش کشاورزی است، تصریح کرد: آنچه امروز اهمیت بیشتری دارد، نگاه اقتصادی به محصول، برندسازی و ایجاد ارزش افزوده برای سفره کشاورزان است. جشنواره‌ها باید به سکویی برای پول‌سازی و سودآوری واقعی برای بهره‌برداران تبدیل شوند.

وی افزود: بادام خسروشاه طعم و ویژگی خاص خود را دارد و این مزیت باید با بهره‌گیری از ظرفیت صنایع تبدیلی، بسته‌بندی مدرن، فناوری‌های نوین از جمله هوش مصنوعی و همچنین تبلیغات هدفمند و ذائقه‌سازی در فضای مجازی به خوبی معرفی شود. به گفته او، زنجیره تبلیغات باید از «باغ تا کام مردم» دیده شود تا محصول با قیمت و جایگاه واقعی خود به دست مصرف‌کننده برسد.

فرماندار تبریز همچنین انسجام اجتماعی و تنوع دیدگاه‌ها در جامعه ایرانی را سرمایه‌ای بزرگ خواند و گفت: با وجود تکثر باورها، ایستادگی مردم بر سر منافع ملی، پشتوانه‌ای برای پیشرفت علمی و فناوری و در نتیجه توسعه بخش‌هایی چون کشاورزی دانش‌بنیان است.

ایده برندسازی از جشنواره سیب تا بازارچه فصلی بادام

فرداد تیموری، بخشدار خسروشاه نیز درباره چگونگی شکل‌گیری این جشنواره توضیح داد: ایده اولیه پس از پیشنهاد استاندار آذربایجان شرقی در جشنواره سیب مراغه مطرح شد؛ پیشنهادی مبنی بر اینکه هر شهر استان یک محصول شاخص خود را برندسازی کند. بر همین اساس و با همفکری شورای شهر خسروشاه و کارشناسان جهاد کشاورزی، بادام به دلیل سابقه تاریخی طولانی و پیوند عمیق با اشتغال و فرهنگ محلی به عنوان محصول برند منطقه انتخاب شد.

وی خاطرنشان کرد: اگرچه توسعه صنعتی در سال‌های گذشته تا حدودی مشاغل سنتی مرتبط با بادام را کمرنگ کرده بود، اما جشنواره نخست اثر ملموسی بر افزایش سطح کشت و میزان برداشت امسال داشته و به اذعان جهاد کشاورزی، تولید نسبت به سال گذشته رشد کرده است.

بخشدار خسروشاه با اشاره به پیوند این محصول با سوغات معروف تبریز گفت: قرابیه، مشهورترین شیرینی سوغات تبریز، ماده اولیه‌اش بادام است و به همین دلیل رونق بادام خسروشاه مستقیماً با اعتبار سوغات استان گره خورده است.

تیموری از دو برنامه مهم برای آینده خبر داد: نخست، راه‌اندازی بازارچه فصلی عرضه محصولات کشاورزی و صنایع دستی خسروشاه تا سال آینده و دوم، سرمایه‌گذاری یک شرکت موفق بخش کشاورزی برای ایجاد دو خط تولید و کارگاه بسته‌بندی مدرن بادام در منطقه که می‌تواند ظرفیت اشتغال و ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کند.

وی در پایان با یادآوری وجود بیش از یک هزار واحد صنعتی کوچک و بزرگ در خسروشاه تأکید کرد: توسعه صنعت نباید به قیمت تضعیف ظرفیت‌های اصیل کشاورزی و دامداری منطقه تمام شود؛ بلکه صنعت و کشاورزی باید مکمل یکدیگر برای توسعه متوازن خسروشاه باشند.