آذربایجان شرقی با تکیه بر توسعه گلخانه‌های های‌تک و صادرات‌محور، جایگاه ویژه‌ای در نقشه کشاورزی مدرن کشور پیدا کرده است. رئیس سازمان جهاد کشاورزی این استان اعلام کرد در حال حاضر حدود ۲۰۰ هکتار گلخانه صادرات‌محور در استان فعال است و ۴۰۰ هکتار طرح جدید نیز در دست احداث قرار دارد که تا دو سال آینده وارد مدار تولید خواهد شد.

تأکید بر بهره‌وری به جای توسعه افقی

شهرام شفیعی در جلسه مشترک شورای مرکزی و شورای سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی که همزمان با همایش سراسری شورای مرکزی این سازمان در تبریز و با حضور حجت‌الله علی‌محمدی، رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی کشور برگزار شد، گفت: در این نشست آخرین مصوبات شورای مرکزی، راهکارهای ارتقای جایگاه سازمان و مهم‌ترین مسائل ملی و استانی حوزه کشاورزی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.

وی با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: در این برنامه، بهره‌وری و تأمین محصولات اساسی به عنوان دو محور کلیدی دیده شده است. تحقق این اهداف در شرایط کنونی بدون حرکت جدی به سمت افزایش بهره‌وری و به‌کارگیری نیروهای متخصص ممکن نیست.

به گفته شفیعی، در شرایطی که هزینه‌های تولید و انرژی رو به افزایش است، اتکای صرف به توسعه سطح زیر کشت پاسخگو نخواهد بود. او تصریح کرد: «باید به جای توسعه افقی، به سمت توسعه عمودی برویم و با استفاده از دانش، فناوری و روش‌های نوین، میزان تولید در واحد سطح را افزایش دهیم.»

آب و انرژی؛ دو چالش بزرگ تولید

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، ناترازی انرژی را پس از کمبود آب، دومین چالش بزرگ بخش کشاورزی توصیف کرد و افزود: افزایش هزینه‌های تولید و رشد بهای انرژی، فشار قابل توجهی را بر تولیدکنندگان وارد کرده است. در چنین شرایطی تنها راه پایدار ماندن تولید، ارتقای بهره‌وری است.

وی مدیریت منابع آب را از دیگر اولویت‌های استان دانست و گفت: در برخی دشت‌های آذربایجان شرقی به دلیل محدودیت منابع آبی، طرح‌های چندساله مدیریت آب در حال اجراست. در حوزه پایاب چاه‌ها و سدها نیز ظرفیت بزرگی برای استفاده از کارشناسان نظام مهندسی وجود دارد و می‌توان تمام امور فنی و اجرایی پایاب سدها از ابتدا تا انتها را به نیروهای متخصص و توانمند این حوزه سپرد.

مهندس ماهر؛ حلقه اتصال دانش و مزرعه

شفیعی نقش سازمان نظام مهندسی کشاورزی را در تربیت و به‌کارگیری نیروهای متخصص و مهارت‌محور بسیار مهم ارزیابی کرد و بر تقویت پیوند میان دانش، مهارت و عرصه تولید تأکید کرد.

او گفت: مهندس کشاورزی امروز باید فراتر از دانش دانشگاهی، مهارت عملی و توان حضور مؤثر در واحد تولیدی را داشته باشد و بتواند مسائل واقعی تولیدکننده را در مزرعه و گلخانه حل کند. تربیت مهندسان ماهر با توانمندی‌های فنی و عملی باید به طور جدی در دستور کار قرار گیرد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان افزود: حرکت به سمت تربیت کارشناسان حرفه‌ای و توانمند در کنار تقویت و میدان دادن به بخش خصوصی، می‌تواند کیفیت خدمات به تولیدکنندگان را به طور محسوس ارتقا دهد. کارشناسی که آموزش عملی دیده و مهارت کافی دارد، خدمات اثربخش‌تری ارائه می‌دهد و رضایت بهره‌بردار را جلب می‌کند.

ظرفیت پایلوت شدن آذربایجان شرقی

شفیعی با اشاره به ظرفیت‌های استان گفت: اقدامات خوبی در آذربایجان شرقی انجام شده و این استان می‌تواند در برخی حوزه‌ها به عنوان استان پایلوت انتخاب شود و الگویی برای سایر مناطق کشور باشد.

وی از ایجاد دفتر مشترک میان سازمان جهاد کشاورزی استان و دانشگاه به عنوان یکی از گام‌های تحولی یاد کرد و ادامه داد: طرح تحولی ترویج نیز آماده شده و در حوزه تعاونی‌های روستایی نیز برنامه‌هایی برای به‌کارگیری بیشتر کارشناسان کشاورزی در بدنه این تعاونی‌ها دنبال می‌شود.

به گفته او، در قالب طرح جهش تولید حدود ۳۰۰ کارشناس به کار گرفته شده‌اند و بستر استفاده گسترده‌تر از ظرفیت بخش خصوصی نیز فراهم شده است. این طرح علاوه بر کمک مستقیم به افزایش تولید، فرصت مناسبی برای آموزش میدانی و کسب تجربه عملی کارشناسان در عرصه واقعی تولید فراهم کرده است.

۲۰۰ هکتار فعال، ۴۰۰ هکتار در راه

توسعه گلخانه‌های های‌تک و صادرات‌محور، محور دیگری بود که شفیعی آن را از ظرفیت‌های ممتاز آذربایجان شرقی دانست. وی اظهار کرد: استان در این حوزه جایگاه ممتازی دارد و در حال حاضر حدود ۲۰۰ هکتار گلخانه صادرات‌محور در آن فعال است.

وی افزود: حدود ۴۰۰ هکتار گلخانه جدید نیز طی دو سال آینده در استان در حال احداث است که با تکمیل و بهره‌برداری از این واحدها، ظرفیت تولید محصولات کشاورزی در محیط کنترل‌شده و با رویکرد صادراتی به شکل قابل توجهی افزایش خواهد یافت. این توسعه می‌تواند علاوه بر ارزآوری، به پایداری تولید، کاهش مصرف آب و اشتغال تخصصی کمک کند.

سازمان نظام مهندسی با ۱۵ هزار عضو در استان

در ادامه این نشست، نادر ابراهیمی، رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی گزارشی از عملکرد این سازمان ارائه کرد. به گفته او، این سازمان در استان بیش از ۱۵ هزار عضو حقیقی و بیش از ۶۰۰ عضو حقوقی دارد.

وی با تشریح اقدامات و برنامه‌های انجام‌شده، به ظرفیت‌ها، مسائل و چالش‌های موجود و برنامه‌های پیش رو پرداخت و بر لزوم هم‌افزایی بیشتر برای استفاده از این شبکه بزرگ کارشناسی تأکید کرد.

در پایان نشست، اعضای شورای مرکزی و شورای استانی سازمان نیز دیدگاه‌ها، پیشنهادها و مطالبات خود را مطرح کردند و بر تداوم تعامل و هم‌افزایی میان سازمان جهاد کشاورزی و سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی برای ارتقای خدمات تخصصی، افزایش بهره‌وری و نقش‌آفرینی مؤثرتر در توسعه پایدار بخش کشاورزی و منابع طبیعی تأکید شد.