ثبت جهانی «قلعه الموت و استحکامات وابسته» در فهرست میراث جهانی یونسکو، ایران را صاحب سی‌امین اثر فرهنگی ملموس در این فهرست معتبر بین‌المللی کرد. این رویداد مهم که در چهل‌وهشتمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو به تصویب رسید، دستاوردی فراتر از یک ثبت معمولی محسوب می‌شود و می‌تواند تحولی بنیادین در صنعت گردشگری فرهنگی کشور ایجاد کند.

الموت؛ پیوندگاه طبیعت، تاریخ و تمدن

منطقه الموت در استان قزوین، تنها یک دژ تاریخی نیست؛ این سرزمین پهناور، طبیعت بکر، معماری منحصربه‌فرد، دانش و اندیشه ایرانی را در طول تاریخ به هم پیوند داده است. قلعه الموت که شهرت جهانی خود را مدیون پیشینه پررمزوراز تاریخی و جایگاهش در تاریخ ایران و جهان است، اکنون با ثبت در یونسکو به یکی از شاخص‌ترین مقاصد گردشگری فرهنگی جهان تبدیل شده است.

نقش دیپلماسی فرهنگی در تحقق ثبت جهانی

انوشیروان محسنی بندپی، معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، با انتشار یادداشتی، این موفقیت را مرهون سال‌ها تلاش علمی، کارشناسی و مدیریتی دانست. وی ضمن قدردانی از سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث‌فرهنگی، به دلیل پیگیری مستمر و دیپلماسی فرهنگی فعال در اجلاس یونسکو، نقش او را در تحقق این دستاورد ملی تعیین‌کننده خواند.

در این میان، تلاش‌های علی دارابی معاون میراث‌فرهنگی، مدیران و کارشناسان دفتر ثبت آثار و همچنین تیم تهیه و دفاع از پرونده ثبت جهانی که سال‌ها پژوهش و مستندسازی حرفه‌ای انجام دادند، نقشی اساسی در این موفقیت داشته است.

ثبت جهانی؛ آغاز مسئولیت‌های تازه

معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی تأکید کرد که ثبت جهانی الموت پایان یک مسیر نیست، بلکه آغاز مسئولیتی بزرگ‌تر برای حفاظت از این میراث گرانسنگ است. از جمله اولویت‌های پیش رو می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • توسعه گردشگری مسئولانه و پایدار در منطقه الموت
  • توانمندسازی جوامع محلی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی
  • ارتقای زیرساخت‌های گردشگری در استان قزوین و منطقه الموت
  • روایت شایسته از تمدن ایران برای جهانیان

استقبال استان قزوین از ثبت جهانی

اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قزوین، مدیران، کارشناسان و پژوهشگران این استان و همچنین مردم فرهنگ‌دوست منطقه الموت، نقشی ماندگار در این افتخار ملی داشته‌اند. همراهی و مشارکت مردم محلی در فرآیند ثبت جهانی، یکی از عوامل کلیدی موفقیت این پرونده بوده است.

افق‌های تازه برای گردشگری فرهنگی ایران

به اعتقاد کارشناسان، ثبت جهانی قلعه الموت می‌تواند سرآغاز فصلی نوین در شکوفایی گردشگری فرهنگی ایران باشد. با این ثبت، روایت تمدن ایرانی با زبان گردشگری، گفت‌وگوی فرهنگی و مهمان‌نوازی ایرانی، بیش از گذشته در سطح جهان طنین‌انداز خواهد شد.

معاونت گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی این افتخار بزرگ را به ملت ایران، مردم استان قزوین، جامعه میراث‌فرهنگی، فعالان و راهنمایان گردشگری و پژوهشگران تبریک گفته و ابراز امیدواری کرده است که این رویداد زمینه‌ساز توسعه متوازن و پایدار گردشگری در کشور باشد.

ایران اکنون با ۳۰ اثر فرهنگی ملموس در فهرست یونسکو، یکی از کشورهای شاخص خاورمیانه از نظر میراث فرهنگی ثبت‌شده جهانی به شمار می‌رود و ثبت الموت به این جایگاه اعتبار بیشتری بخشیده است.