کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگویی با رادیو ایران، با تحلیل اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا علیه ایران، اعلام کرد که راهبرد جمهوری اسلامی در قبال تهدیدهای واشنگتن وارد مرحلهای جدید شده و از وضعیت صرفاً دفاعی به «بازدارندگی فعال» ارتقا یافته است؛ مرحلهای که در آن هرگونه تعرض با واکنشی فراتر از سطح تهدید اولیه پاسخ داده میشود.
ادعای «ایران شکستخورده»؛ روایتی بیاعتبار و آرزومندانه
یاسر برخورداری در این گفتوگو با اشاره به لحن متناقض و گاه توهینآمیز ترامپ نسبت به ملت، سرزمین و تمدن ایران گفت: اظهارات رئیسجمهور آمریکا درباره ایران از اعتبار پیشین برخوردار نیست و بیش از آنکه توصیفی از واقعیتهای میدانی باشد، بازتاب یک آرزوی سیاسی دیرینه است.
به گفته او، تکرار گزاره «ملت ایران شکست خورده است» نه برآمده از تحلیل عینی تحولات منطقه و توان داخلی ایران، بلکه ادامه همان نگاهی است که از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و سرنگونی دولت دکتر محمد مصدق به این سو، منابع، موقعیت ژئوپلیتیک و ظرفیتهای راهبردی ایران را هدف طمع خود قرار داده است. واشنگتن از آن مقطع تاکنون، همواره به دنبال مهار و تضعیف جایگاه مستقل ایران در نظام بینالملل بوده است.
حسرت تمدنی در برابر تاریخ چند هزار ساله ایران
این تحلیلگر مسائل بینالملل با مقایسه عقبه تاریخی دو کشور افزود: ایالات متحده کشوری با چند قرن سابقه شکلگیری است، در حالی که ایران از تمدنی چند هزار ساله برخوردار است. از همین رو، به باور او، بخشی از رویکرد خصمانه کاخ سفید ریشه در همین فاصله تمدنی و نوعی حسرت نسبت به استمرار فرهنگی و تاریخی ایران دارد.
برخورداری تأکید کرد که روایت «ایران شکستخورده» بیش از آنکه گزارشی واقعبینانه باشد، روایت مطلوب ترامپ برای مصرف سیاسی است. واقعیت میدان، بهویژه ایستادگی ملت، دولت و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، نشان داده که از میان بردن ایران و تمدن ایرانی دور از دسترس است و چنین هدفی محقق نخواهد شد.
تأکید بر ایستادگی و وحدت ملی در برابر تهدید خارجی
وی با اشاره به موضع اخیر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، مبنی بر ایستادگی استوار در برابر هرگونه تجاوز خارجی، گفت این موضعگیری بازتاب یک تجربه تاریخی مستمر است. به گفته او، هرگاه پای تهدید و حمله خارجی به میان آمده، مردم ایران با وجود همه اختلاف نظرها، گلایهها و مطالبات متنوع داخلی، حول منافع ملی و تمامیت سرزمینی متحد شدهاند و تفاوتها را کنار گذاشتهاند.
برخورداری تصریح کرد: آرزوی دیدن ایرانی شکستخورده، چه از سوی ترامپ و دولت کنونی آمریکا و چه دولتهای آینده این کشور و سایر دشمنان، هرگز محقق نخواهد شد و این آرزو با خود آنان به تاریخ سپرده میشود.
از چشم در برابر چشم تا پاسخ فراتر از سطح تهدید
بخش دیگر این گفتوگو به پیام اخیر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی اختصاص داشت؛ پیامی که در آن تأکید شده بود هرگونه تجاوز جدید به ایران با پاسخی «سریعتر، سنگینتر و دردناکتر» روبهرو خواهد شد.
برخورداری این پیام را مبتنی بر واقعیتهای میدانی و نشانه تغییر راهبرد کلان کشور دانست و توضیح داد: در گذشته میتوان راهبرد ایران را با تعبیر «چشم در برابر چشم» توصیف کرد؛ یعنی پاسخ همسطح به هر ضربه. اما امروز این معادله تغییر کرده است. جمهوری اسلامی از موضع صرفاً دفاعی به دکترین بازدارندگی فعال و رویکردی تهاجمی در سطح پاسخگویی منتقل شده؛ به این معنا که اگر ضربهای به یک چشم وارد شود، پاسخ ایران محدود به همان سطح نخواهد ماند و در ترازی بالاتر و شدیدتر اعمال خواهد شد.
به گفته او، این تغییر دکترین به معنای تعریف مجدد بازدارندگی است: نه صرفاً جلوگیری از حمله از طریق توان دفاعی، بلکه تحمیل هزینهای فراتر از تصور مهاجم برای بازداشتن او از هرگونه ماجراجویی.
تنگه هرمز و عبور از خطوط قرمز
این کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به تحولات جاری در تنگه هرمز و آنچه تهاجم و محاصره دریایی از سوی ایالات متحده خواند، گفت آنچه امروز در آبهای حساس خلیج فارس و تنگه هرمز مشاهده میشود، دقیقاً بازتاب همین راهبرد جدید است.
وی افزود: ایران همواره خطوط قرمز مشخصی برای امنیت ملی و منافع حیاتی خود تعریف کرده بود. به باور او، عبور از این خطوط قرمز از سوی طرف مقابل، تهران را ناگزیر به ورود به مرحله بازدارندگی فعال کرده است. در این چارچوب، هرگونه ضربه، تجاوز یا حمله از سوی آمریکا، پاسخی در سطحی بالاتر دریافت خواهد کرد و این قاعده جدید حاکم بر معادلات امنیتی منطقه است.
برخورداری در پایان خاطرنشان کرد که پیام بازدارندگی فعال، هم حاوی هشدار صریح به واشنگتن است و هم اطمینانبخش برای افکار عمومی داخلی؛ هشداری که نشان میدهد دوره محاسبه هزینه-فایده برای تهدید ایران به زیان مهاجم تغییر کرده و هرگونه خطای محاسباتی میتواند پیامدهایی بهمراتب سنگینتر از اقدام اولیه برای آغازگر آن داشته باشد.
نظرات (0)