نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز گذشته از شکار و توقیف یک زیردریایی بدون سرنشین آمریکایی خبر داد؛ خبری که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های داخلی و خارجی داشت و بار دیگر توان رصد و اشراف اطلاعاتی نیروهای مسلح ایران در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان را به نمایش گذاشت.

این موفقیت در شرایطی رقم خورد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در هفته‌های اخیر در سلسله اظهارات خود مدعی شده بود نیروی دریایی ایران را به طور کامل نابود کرده است. ادعایی که با انتشار تصاویر و اخبار مربوط به توقیف سامانه زیرسطحی خودکار آمریکا، عملاً با واقعیت‌های میدانی در تضاد قرار گرفت.

روایت اینترنشنال؛ از تمسخر تا استناد گزینشی به رویترز

هم‌زمان با انتشار خبر توقیف این زیردریایی، شبکه صهیونیستی اینترنشنال تلاش کرد با روایتی تخریبی، اهمیت این دستاورد را کاهش دهد. یکی از کارشناسان منتسب به این رسانه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تمام رسانه‌های حکومت چند ساعت قبل تیتر زدند: به زودی خبر یک پیروزی بزرگ را منتشر خواهیم کرد. بعد این لگن رهاشده آمریکایی را رونمایی کردند که با هل دادن هم روشن نمی‌شود!»

این کارشناس برای تأیید ادعای خود به نقل قولی از خبرگزاری رویترز استناد کرد که به نقل از یک مقام آمریکایی مدعی شده بود: «زیردریایی بدون سرنشینی که در خاورمیانه از کار افتاد، مدل قدیمی است و تجهیزات سونار طبقه‌بندی‌شده را حمل نمی‌کند.» اینترنشنال با برجسته کردن همین یک جمله، کوشید شناور توقیف‌شده را فاقد ارزش فنی و عملیاتی جلوه دهد.

تناقض آشکار؛ نگرانی رویترز از مهندسی معکوس Dive-LD

نکته قابل تأمل اما بخش حذف‌شده همین گزارش رویترز است. همان خبرگزاری که اینترنشنال به آن استناد کرده، در ادامه گزارش خود با لحنی نگران‌کننده هشدار داده است: «ایران احتمالاً دست به مهندسی معکوس شناور زیرسطحی خودکار آمریکایی Dive-LD که توقیف شده است، خواهد زد؛ اقدامی که دسترسی تهران به فناوری ارزشمند پهپادهای زیردریایی آمریکا را فراهم می‌کند.»

این دوگانگی نشان می‌دهد روایت اینترنشنال تا چه اندازه گزینشی و متناقض است. از یک سو شناور آمریکایی «لگن» و بی‌ارزش توصیف می‌شود و از سوی دیگر همان رسانه مرجع، نسبت به دستیابی ایران به فناوری همین «لگن» ابراز نگرانی می‌کند. اگر این سامانه واقعاً فاقد ارزش بود، چرا موضوع مهندسی معکوس و انتقال فناوری آن تا این اندازه برای واشنگتن حساس شده است؟

شناور Dive-LD یک پهپاد زیرسطحی خودکار و دوربرد است که برای مأموریت‌های شناسایی، نقشه‌برداری از بستر دریا، جنگ مین و جمع‌آوری اطلاعات در عمق دریا طراحی شده و از جمله سامانه‌های نسبتاً جدید نیروی دریایی آمریکا به شمار می‌رود. توانایی ایران در شناسایی، رهگیری و در اختیار گرفتن چنین سامانه‌ای، خود نشانه‌ای از ارتقای چشمگیر توان رزم الکترونیک و اشراف اطلاعاتی در آب‌های پیرامونی است.

الگوی تکراری؛ از «آبگرمکن» تا اعتراف به نقطه‌زنی

رفتار رسانه‌ای اینترنشنال در قبال این خبر، الگویی تکراری از مواجهه ضدانقلاب با دستاوردهای دفاعی ایران را تکرار می‌کند. در جریان جنگ تحمیلی ۱۲ روزه نیز همین جریان رسانه‌ای، موشک‌های ایرانی را با تعابیری مانند «آبگرمکن» تمسخر می‌کرد، اما پس از مشاهده دقت نقطه‌زنی و قدرت تخریب همین موشک‌ها، ناچار شد به توصیف آن‌ها به عنوان «فناوری پیشرفته و هراس‌آور» روی آورد.

این بار نیز یکی از مجریان اینترنشنال در واکنش عصبی به خبر توقیف زیردریایی، با لحنی طعنه‌آمیز گفت: «فیل که هوا نکردید.» تعابیری از این دست نشان می‌دهد هدف اصلی، نه نقد فنی و کارشناسی یک رویداد نظامی، بلکه خنثی‌سازی اثر روانی آن بر افکار عمومی است.

راهبرد کوچک‌نمایی؛ چرا توان دریایی ایران هدف قرار گرفته است؟

بررسی خط خبری اینترنشنال در ماه‌های اخیر گویای یک راهبرد مشخص است: بزرگ‌نمایی زیرساخت‌های پیش از انقلاب و در مقابل، بی‌ارزش جلوه دادن پیشرفت‌های پس از انقلاب، حتی زمانی که همین زیرساخت‌ها هدف حملات مستقیم آمریکا قرار گرفته‌اند. این تناقض منطقی پرسش مهمی را ایجاد می‌کند؛ اگر تأسیسات و توان دفاعی ایران تا این حد کم‌اهمیت است، چرا آمریکا برای تخریب آن‌ها متحمل هزینه یک حمله نظامی شده است؟

به نظر می‌رسد مأموریت محول‌شده به این رسانه، القای تصویر «ایران ناتوان» به مخاطب فارسی‌زبان و عادی‌سازی تهدیدات خارجی است. در چنین چارچوبی، هر دستاورد نظامی ایران باید بلافاصله با تمسخر، تحقیر و کوچک‌نمایی پاسخ داده شود تا احساس بازدارندگی و قدرت ملی در ذهن مخاطب تضعیف شود.

  • تأکید بر شناسایی و توقیف موفق یک سامانه خودکار آمریکایی در منطقه تحت اشراف سپاه
  • تلاش اینترنشنال برای تقلیل ارزش فنی شناور با استناد گزینشی به رویترز
  • حذف بخش دوم گزارش رویترز درباره نگرانی از مهندسی معکوس فناوری Dive-LD
  • تکرار الگوی تمسخر موشک‌های ایرانی و سپس اعتراف به دقت و قدرت آن‌ها

پیام اصلی؛ اشراف اطلاعاتی مهم‌تر از جنس شناور

فارغ از بحث‌های فنی درباره نسل و تجهیزات زیردریایی توقیف‌شده، اصل ماجرا توانایی ایران در کشف، رهگیری و به دست گرفتن یک سامانه نظامی متعلق به ارتش آمریکا در یکی از پرترددترین و حساس‌ترین آبراه‌های جهان است. این توانمندی پیام روشنی برای طرف مقابل دارد؛ اینکه ادعاهای مربوط به نابودی نیروی دریایی ایران بیش از آنکه واقعیت میدانی باشد، مصرف تبلیغاتی و رسانه‌ای دارد.

در نهایت، آنچه اینترنشنال «خودزنی» خوانده می‌شود، دقیقاً محصول همین رویکرد متناقض است؛ رسانه‌ای که برای زیر سؤال بردن توان ایران، ناچار می‌شود فناوری کشور مطبوع خود یعنی آمریکا را «لگن» بنامد و هم‌زمان نگرانی همان منابع آمریکایی از دستیابی ایران به این فناوری را نادیده بگیرد. این تناقض، بیش از هر چیز، ناکارآمدی پروژه تحقیر دستاوردهای دفاعی ایران را آشکار می‌کند.