شیراز در شهریورماه ۱۴۰۵ به کانون توجه جامعه رباتیک کشور و حتی عرصه بین‌المللی تبدیل شد. دانشگاه صنعتی شیراز میزبان دومین دوره مسابقات رباتیک «روبیان‌کاپ ۲۰۲۶» بود؛ رویدادی که به گفته برگزارکنندگان، برای نخستین بار در تاریخ کشور توانسته استانداردهای سخت‌گیرانه جهانی را در شهری غیر از پایتخت پیاده‌سازی کند و نام شیراز را به عنوان یک قطب فناور در سایت‌های رسمی فدراسیون بین‌المللی رباتیک «فیرا» ثبت کند.

رویدادی با استانداردهای جهانی فیرا

مدیر برگزاری روبیان‌کاپ ۲۰۲۶، شه‌مرادی، در تشریح اهمیت این دوره گفت که این رقابت‌ها بر اساس تفاهم‌نامه‌ای که سال گذشته میان مجموعه برگزارکننده و کمیته ملی فیرا کاپ ایران منعقد شد، به طور کامل تحت نظارت و بر مبنای قوانین و متدهای بین‌المللی فیرا (FIRA) برگزار شده است. به گفته او، این مجموعه با ۲۵ سال سابقه فعالیت در حوزه‌های تولید، آموزش و برگزاری رویدادهای تخصصی، توانسته است تمام الزامات اجرایی، داوری و فنی مورد تأیید فدراسیون جهانی را رعایت کند.

وی تأکید کرد که دستاورد اصلی این دوره، شکست انحصار پایتخت در میزبانی رویدادهای سطح بالای بین‌المللی است. به گفته شه‌مرادی، بازتاب میزبانی شیراز در وب‌سایت‌ها و شبکه‌های اطلاع‌رسانی زیرمجموعه فیرا در سراسر جهان، جایگاه این کلان‌شهر را به عنوان شهری خلاق و فناور تثبیت کرده و مسیر را برای میزبانی‌های بزرگ‌تر در سال‌های آینده هموار می‌سازد.

حضور حدود ۲۰۰ نخبه از سراسر ایران

این دوره از مسابقات از ۱۸ تا ۲۰ شهریور ۱۴۰۵ در فضای علمی و پویا دانشگاه صنعتی شیراز برگزار شد و با هدف پیوند مستقیم میان نوآوری، فناوری و دنیای کسب‌وکار طراحی شده بود. در این سه روز، نزدیک به ۲۰۰ دانش‌آموز نخبه، فناور و هنرجو از استان‌ها و شهرهای مختلف کشور از جمله شیراز، سنندج، هرمزگان، اصفهان، کرمان، شاهرود، کرمانشاه، همدان، سروستان و چند شهر دیگر گرد هم آمدند تا دستاوردهای خود را در قالب ربات‌های پیشرفته و پروژه‌های خلاقانه به نمایش بگذارند.

تنوع جغرافیایی شرکت‌کنندگان نشان داد که علاقه به دانش رباتیک دیگر محدود به مراکز بزرگ نیست و استعدادهای جوان از اقصی نقاط کشور فرصت بروز یافته‌اند. بسیاری از تیم‌ها ماه‌ها برای طراحی، ساخت و برنامه‌نویسی ربات‌های خود تلاش کرده بودند و این رویداد را سکوی پرتابی برای ورود به عرصه‌های ملی و بین‌المللی می‌دانستند.

رقابت در ۹ لیگ تخصصی و متنوع

یکی از ویژگی‌های برجسته روبیان‌کاپ ۲۰۲۶، تنوع لیگ‌ها و پوشش گسترده مهارت‌های رباتیک بود. رقابت‌ها در ۹ لیگ تخصصی برگزار شد که هر کدام بر جنبه‌ای متفاوت از دانش فنی و خلاقیت تمرکز داشت:

  • لیگ جنگجوی هوشمند در دو وزن نیم‌کیلوگرم و سه کیلوگرم
  • لیگ جنگجو اپراتور (بیسیم) با کنترل از راه دور
  • لیگ ربات‌های انباردار با محوریت حمل‌ونقل و مدیریت هوشمند انبار
  • لیگ ماشین‌های مسابقه (درگ) با تمرکز بر سرعت و دقت مهندسی
  • لیگ اختراعات نوآورانه برای ایده‌های بدیع و کاربردی
  • لیگ خانه‌های هوشمند با محوریت اینترنت اشیا و اتوماسیون خانگی
  • لیگ فوتبالیست ویژه ربات‌های فوتبالیست
  • لیگ ماشین‌های خودران هوشمند با تکیه بر هوش مصنوعی و بینایی ماشین
  • لیگ دانش‌آموزی برای استعدادهای سنین پایین‌تر

این دسته‌بندی باعث شد تا شرکت‌کنندگان با علایق و توانمندی‌های مختلف بتوانند در حوزه مورد علاقه خود رقابت کنند و داوران نیز ارزیابی دقیق‌تری از سطح فنی تیم‌ها داشته باشند.

گواهینامه بین‌المللی برای همه شرکت‌کنندگان

بر اساس اعلام دبیرخانه مسابقات، در پایان رقابت‌ها ۲۴ شرکت‌کننده برتر موفق به کسب مقام و دریافت جوایز ویژه خواهند شد. با این حال، نکته ارزشمند این دوره، اعطای گواهینامه حضور و سرتیفیکیت بین‌المللی معتبر از سوی فدراسیون جهانی فیرا به تمامی شرکت‌کنندگان است؛ مدرکی که به گفته برگزارکنندگان، اعتبار جهانی دارد و می‌تواند به عنوان یک امتیاز مهم در رزومه علمی، تحصیلی و حرفه‌ای نوجوانان و جوانان فناور مورد استفاده قرار گیرد و مسیر آن‌ها را برای شرکت در مسابقات جهانی و جذب در مراکز علمی هموار کند.

ترکیب پنج متد آموزشی برتر جهان با توان داخلی

شه‌مرادی یکی از نقاط قوت این رویداد را استفاده حداکثری از قطعات تولید داخل در ساخت ربات‌ها عنوان کرد و گفت که این رویکرد علاوه بر کاهش وابستگی، زمینه بومی‌سازی فناوری را نیز تقویت می‌کند. به گفته او، نظام آموزشی مجموعه روبیان ربات ترکیبی هوشمندانه از پنج متد پیشرو آموزشی جهان است که شامل STEM ژاپن، MecanoVise آلمان، VEX آمریکا، KaiRobotics کره‌جنوبی و استانداردهای فیرا می‌شود.

وی توضیح داد که این تلفیق باعث شده دانش‌آموزان ایرانی بتوانند با به‌روزترین شیوه‌های طراحی، ساخت و برنامه‌نویسی آشنا شوند و در سطح بین‌المللی قدرت رقابت و کسب مقام داشته باشند. استفاده از این متدها در کنار بهره‌گیری از پیشرفته‌ترین روش‌های آموزش عملی، سطح فنی رقابت‌ها را به شکل چشمگیری ارتقا داده است.

همکاری دانشگاه صنعتی شیراز و نهادهای استانی

برگزاری روبیان‌کاپ ۲۰۲۶ حاصل همکاری راهبردی چند نهاد کلیدی بود. دانشگاه صنعتی شیراز به عنوان میزبان اصلی، فضای علمی، آزمایشگاهی و زیرساخت‌های لازم را فراهم کرد و اداره کل آموزش فنی و حرفه‌ای استان فارس نیز در کنار مجموعه روبیان، پشتیبانی اجرایی و تخصصی رویداد را بر عهده داشت. این هم‌افزایی میان دانشگاه، نهاد مهارتی و بخش خصوصی، الگویی موفق از تعامل اکوسیستم فناوری استان فارس را به نمایش گذاشت.

از رقابت تا کارآفرینی فناورانه

مسئول برگزاری روبیان‌کاپ تأکید کرد که هدف نهایی این مسابقات صرفاً رقابت و کسب مقام نیست، بلکه شناسایی استعدادهای برتر و کمک به تبدیل ایده‌های خلاق دانش‌آموزان به فرصت‌های واقعی کسب‌وکار است. به گفته او، روبیان‌کاپ تلاش می‌کند نسلی جدید از کارآفرینان فناور را در استان فارس و سراسر کشور پرورش دهد؛ نسلی که بتواند دانش رباتیک خود را در قالب محصولات تجاری، استارت‌آپ‌ها و خدمات فناورانه به بازار عرضه کند و در اقتصاد دانش‌بنیان کشور نقش‌آفرینی کند.

با پایان یافتن دومین دوره این مسابقات، شیراز اکنون بیش از پیش به عنوان یکی از مقاصد نوظهور فناوری و نوآوری در ایران مطرح شده است؛ شهری که با تکیه بر ظرفیت دانشگاهی و جوانان مستعد خود، گام بلندی برای حضور پررنگ‌تر در نقشه جهانی رباتیک برداشته است.