دبیر شورای عالی امنیت ملی با انتقاد شدید از قطعنامه اخیر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی علیه جمهوری اسلامی ایران، این مصوبه را فاقد وجاهت حقوقی و فنی دانست و نسبت به پیامدهای رویکرد سیاسی آژانس برای آینده نظام عدم اشاعه هشدار داد.
محسن رضایی در پیامی که در یکی از شبکههای اجتماعی منتشر کرد، تأکید کرد قطعنامه ضدایرانی به تصویب رسیده در شورای حکام، غیرقانونی، کاملاً سیاسی و غیرقابل قبول است و از نظر فنی نیز هیچ مبنای معتبر و قابل دفاعی ندارد.
قطعنامهای بدون مبنای فنی و حقوقی
به گفته سردار رضایی، این قطعنامه نه بر اساس ارزیابیهای فنی و گزارشهای کارشناسی آژانس، بلکه تحت تأثیر فشارهای آشکار سیاسی صادر شده است. او تصریح کرد که چنین رویکردی جایگاه حقوقی شورای حکام را تضعیف میکند و اعتبار آژانس بهعنوان یک نهاد فنی و بیطرف را زیر سؤال میبرد.
دبیر شورای عالی امنیت ملی خاطرنشان کرد که انتظار میرود آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر اساس اساسنامه خود و مأموریت تخصصیاش عمل کند و از تبدیل شدن به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی علیه کشورها پرهیز کند. به اعتقاد وی، زمانی که معیارهای فنی جای خود را به ملاحظات سیاسی میدهند، اعتماد اعضا به سازوکارهای بینالمللی بهطور جدی آسیب میبیند.
انتقاد از نقش آمریکا و رژیم صهیونیستی
رضایی با اشاره به زمینههای تصویب این قطعنامه، آن را بهوضوح متأثر از فشارهای ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی دانست. او گفت این دو بازیگر با نفوذ سیاسی و لابیگری در ساختار تصمیمسازی آژانس، تلاش میکنند از ظرفیتهای فنی این نهاد برای پیشبرد اهداف سیاسی و امنیتی خود سوءاستفاده کنند.
به گفته وی، تجربه سالهای گذشته نشان داده است که هرگاه آژانس از مسیر فنی و حقوقی خود فاصله گرفته و به سمت موضعگیریهای سیاسی گرایش پیدا کرده، نهتنها به حل مسائل کمک نکرده، بلکه بر پیچیدگیها و بیاعتمادیها افزوده است.
هشدار درباره تضعیف پیمان انپیتی
بخش مهم پیام محسن رضایی به هشدار درباره آینده پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) اختصاص داشت. او تأکید کرد: اقدامات سیاسیشده و اخلالگرانه آژانس، کشورها را به سمت خروج از انپیتی سوق خواهد داد.
پیمان انپیتی که از سال ۱۹۷۰ لازمالاجرا شده، ستون اصلی نظام بینالمللی عدم اشاعه به شمار میرود و بر سه رکن خلع سلاح، عدم اشاعه و استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای استوار است. به گفته کارشناسان، اعتبار این پیمان تا حد زیادی به بیطرفی و رفتار فنی آژانس بهعنوان نهاد راستیآزمایی وابسته است. هرگونه برداشت سیاسی از وظایف آژانس میتواند انگیزه اعضا برای پایبندی به تعهدات را کاهش دهد.
رضایی هشدار داد که اگر آژانس به جای ایفای نقش میانجی فنی، به ابزاری برای اعمال فشار تبدیل شود، کشورهای مختلف ــ چه اعضای فعلی انپیتی و چه دولتهایی که برنامه هستهای صلحآمیز دارند ــ ممکن است ماندن در این پیمان را به زیان منافع ملی خود ارزیابی کنند. این روند در نهایت به تضعیف امنیت بینالمللی و افزایش بیثباتی منجر خواهد شد.
پیامدهای سیاسیکاری برای نظام عدم اشاعه
دبیر شورای عالی امنیت ملی یادآور شد که جمهوری اسلامی ایران همواره بر حق مسلم خود برای بهرهمندی صلحآمیز از انرژی هستهای در چارچوب مقررات بینالمللی تأکید کرده و همکاریهای گستردهای با آژانس داشته است. از این منظر، صدور قطعنامههای سیاسی نهتنها کمکی به شفافسازی نمیکند، بلکه مسیر دیپلماسی و گفتوگوی فنی را نیز مسدود میسازد.
- تضعیف اعتماد عمومی به سازوکارهای نظارتی آژانس
- کاهش انگیزه کشورها برای همکاری داوطلبانه و فراتر از تعهدات پادمانی
- ایجاد الگویی خطرناک برای استفاده ابزاری از نهادهای بینالمللی
- افزایش احتمال بازنگری در عضویت برخی کشورها در انپیتی
رضایی تأکید کرد که حفظ اعتبار آژانس مستلزم بازگشت به اصول حرفهای، بیطرفی و دوری از جانبداری سیاسی است. به گفته او، تنها در صورت پایبندی به معیارهای فنی و حقوقی است که آژانس میتواند نقش سازنده خود را در حلوفصل پروندهها و تقویت اعتماد متقابل ایفا کند.
این موضعگیری در حالی مطرح شده است که شورای حکام آژانس در ماههای اخیر با فشار برخی کشورهای غربی، قطعنامههایی علیه برنامه هستهای ایران به تصویب رسانده که تهران آنها را فاقد مبنای حقوقی و با انگیزه سیاسی خوانده است. مقامات ایرانی بارها اعلام کردهاند که همکاریهای فنی خود را بر اساس تعهدات پادمانی ادامه میدهند، اما در برابر فشارهای سیاسی ایستادگی خواهند کرد.
نظرات (0)