سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، شامگاه پنجشنبه در تماس تلفنی با فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، درباره آخرین تحولات منطقه‌ای و پیامدهای تشدید ناامنی‌ها گفت‌وگو کرد.

بر اساس گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، در این رایزنی تلفنی، دو طرف به بررسی روندهای جاری در منطقه پرداختند و نسبت به افزایش تنش‌ها و گسترش بی‌ثباتی هشدار دادند. عراقچی و عاصم منیر تأکید کردند که تداوم ناامنی‌ها می‌تواند صلح و ثبات منطقه‌ای را با چالش‌های جدی مواجه کند و نیازمند توجه و واکنش هماهنگ کشورهای منطقه است.

محور اصلی گفت‌وگو؛ تشدید تنش‌ها و پیامدهای منطقه‌ای

در این تماس، تشدید تنش‌ها و افزایش ناامنی در منطقه به عنوان محور اصلی گفت‌وگو مورد توجه قرار گرفت. دو مقام ارشد ایرانی و پاکستانی با مرور تحولات اخیر، دیدگاه‌های خود را درباره عوامل بی‌ثبات‌کننده و آثار آن بر امنیت جمعی منطقه تبادل کردند.

به گفته منابع دیپلماتیک، طرفین بر این نکته اتفاق نظر داشتند که تحولات جاری صرفاً محدود به یک کشور یا یک حوزه جغرافیایی خاص نیست و پیامدهای آن می‌تواند دامنه‌ای فراتر از مرزها داشته باشد. از این رو، پایش دقیق تحولات و پیش‌بینی سناریوهای پیش رو، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای همه بازیگران منطقه‌ای تلقی می‌شود.

تأکید بر هوشیاری و هماهنگی کشورهای منطقه

عراقچی و فرمانده ارتش پاکستان در ادامه این گفت‌وگو، بر ضرورت هوشیاری و هماهنگی نزدیک میان کشورهای منطقه تأکید کردند. به باور آنان، در شرایطی که تحرکات و مداخلات فرامنطقه‌ای و همچنین بحران‌های مزمن امنیتی، فضای منطقه را ملتهب کرده است، تنها از مسیر همکاری و رایزنی مستمر می‌توان از گسترش بحران جلوگیری کرد.

دو طرف همچنین خاطرنشان کردند که دیپلماسی و گفت‌وگوی منطقه‌ای باید به عنوان ابزار اصلی مدیریت اختلاف‌ها و کاهش سوءتفاهم‌ها مورد استفاده قرار گیرد و هرگونه اقدام یکجانبه که به پیچیده‌تر شدن اوضاع منجر شود، باید با رویکردی جمعی مهار شود.

  • پایش مشترک تحولات امنیتی و سیاسی منطقه
  • تقویت کانال‌های ارتباطی میان نهادهای دیپلماتیک و نظامی
  • پرهیز از اقداماتی که به تشدید تنش و بی‌ثباتی دامن می‌زند

استفاده از ظرفیت‌های مشترک برای صلح پایدار

یکی دیگر از محورهای مهم این تماس تلفنی، تأکید بر بهره‌گیری از ظرفیت‌های مشترک برای کمک به استقرار صلح و امنیت پایدار بود. عراقچی و عاصم منیر توافق کردند که ایران و پاکستان به عنوان دو همسایه مهم و اثرگذار در جنوب و غرب آسیا، نقش ویژه‌ای در حفظ ثبات و جلوگیری از سرایت ناامنی به سایر مناطق دارند.

مرز مشترک طولانی، پیوندهای تاریخی، فرهنگی و مذهبی، و منافع مشترک اقتصادی از جمله عواملی است که همکاری تهران و اسلام‌آباد را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است. در همین چارچوب، دو طرف بر لزوم فعال‌سازی سازوکارهای دوجانبه و منطقه‌ای برای مقابله با تهدیدات مشترک از جمله تروریسم، قاچاق و ناامنی‌های مرزی تأکید کردند.

وزیر امور خارجه کشورمان در این گفت‌وگو با اشاره به رویکرد جمهوری اسلامی ایران مبنی بر تقویت دیپلماسی منطقه‌ای، آمادگی تهران را برای تداوم رایزنی‌ها با پاکستان و سایر همسایگان به منظور کاهش تنش‌ها و ایجاد چارچوبی پایدار برای همکاری اعلام کرد. فرمانده ارتش پاکستان نیز با استقبال از این رویکرد، بر اهمیت تداوم تماس‌ها و هماهنگی‌های دوجانبه در سطوح مختلف تأکید کرد.

اهمیت راهبردی روابط تهران و اسلام‌آباد

ایران و پاکستان در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند با وجود چالش‌های امنیتی در مناطق مرزی و تحولات پیچیده افغانستان و غرب آسیا، سطح همکاری‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی خود را حفظ و ارتقا دهند. سفرها و تماس‌های منظم مقامات دو کشور در سطوح وزارت خارجه، نهادهای امنیتی و فرماندهی‌های نظامی، نشان‌دهنده اراده مشترک برای مدیریت مسئولانه تحولات منطقه است.

کارشناسان معتقدند رایزنی مستقیم میان وزیر خارجه ایران و فرمانده ارتش پاکستان، آن هم در مقطعی که منطقه با موجی از بی‌ثباتی و نگرانی‌های امنیتی مواجه است، پیامی روشن درباره اهمیت گفت‌وگوی بی‌واسطه و اعتمادسازی متقابل دارد. چنین تماس‌هایی می‌تواند به کاهش سوءبرداشت‌ها، افزایش شفافیت در مواضع و هم‌افزایی برای ابتکارات صلح‌ساز کمک کند.

در پایان این تماس تلفنی، دو طرف توافق کردند که مشورت‌های خود را در سطوح مختلف ادامه دهند و از همه ظرفیت‌های دیپلماتیک و منطقه‌ای برای کمک به بازگشت آرامش، تقویت ثبات و جلوگیری از گسترش ناامنی بهره بگیرند؛ رویکردی که به گفته آنان، تنها با مشارکت و همکاری همه کشورهای منطقه قابل تحقق است.