شهرستان خلخال در جنوب استان اردبیل به عنوان بزرگترین قطب تولید گردو در این استان شناخته میشود و نقش مهمی در تأمین گردوی مورد نیاز بازارهای منطقهای و ملی ایفا میکند. شرایط اقلیمی مناسب، ارتفاع از سطح دریا و تجربه طولانی باغداران خلخالی باعث شده این شهرستان جایگاه نخست تولید این محصول ارزشمند را در اختیار داشته باشد.
خلخال، پیشتاز تولید گردو در اردبیل
بر اساس گزارش دریافتی، خلخال بزرگترین قطب تولید گردو در استان اردبیل محسوب میشود. وجود باغهای قدیمی گردو در کنار توسعه باغهای جدید، این شهرستان را به کانون اصلی تولید این محصول در شمال غرب کشور تبدیل کرده است. گردوی خلخال به دلیل کیفیت مغز، درصد چربی مناسب و طعم مطلوب، همواره مورد توجه بازار و مصرفکنندگان بوده است.
کارشناسان کشاورزی معتقدند تنوع ژنتیکی درختان گردو در خلخال و سازگاری ارقام بومی با شرایط کوهستانی، زمینهای مناسب برای تولید پایدار فراهم کرده است. این ظرفیت در کنار توجه کشاورزان به روشهای نوین باغداری، موجب شده خلخال فاصله قابل توجهی با سایر شهرستانهای استان در تولید گردو داشته باشد.
نقش سرشاخهکاری در افزایش محصول
به گفته باغداران، یکی از عوامل مهم افزایش تولید گردو در سالهای اخیر، اجرای اصول صحیح سرشاخهکاری بوده است. در این روش، با پیوند ارقام پرمحصول و مرغوب بر روی پایههای نامرغوب یا کمبازده، بدون نیاز به حذف کامل درخت، عملکرد باغ به شکل محسوسی بهبود مییابد.
سرشاخهکاری علاوه بر افزایش میزان تولید در واحد سطح، موجب یکنواختی محصول، بهبود کیفیت مغز گردو، کاهش سالآوری درختان و کوتاهتر شدن دوره باردهی درختان پیوندی میشود. کشاورزان خلخالی در سالهای اخیر با آموزش و ترویج این شیوه و بهرهگیری از کارشناسان جهاد کشاورزی، توانستهاند بخش قابل توجهی از باغهای قدیمی خود را احیا و متحول کنند.
این اقدام کمهزینه و زودبازده، به ویژه در باغهایی که درختان آنها به دلیل کهولت سن یا نامرغوب بودن رقم، بازدهی پایینی داشتند، نتایج بسیار مثبتی به همراه داشته و انگیزه باغداران برای حفظ و توسعه باغهای گردو را افزایش داده است.
۹ هزار هکتار باغ میوه در خلخال
شهرستان خلخال دارای حدود ۹ هزار هکتار اراضی زیر کشت انواع باغهای میوه است که بخش مهمی از آن به گردو اختصاص دارد. در کنار گردو، محصولاتی مانند سیب، گلابی، آلبالو، گیلاس و زردآلو نیز در باغهای این شهرستان کشت میشود، اما گردو به دلیل سازگاری بیشتر با اقلیم منطقه و ارزش اقتصادی بالاتر، سهم ویژهای در اقتصاد باغداری خلخال دارد.
وجود این سطح گسترده از باغها نشاندهنده وابستگی بخش قابل توجهی از معیشت خانوارهای روستایی و عشایری خلخال به باغداری است. توسعه صنایع فرآوری و بستهبندی گردو، ایجاد سردخانه و صنایع جانبی و همچنین حمایت از ایجاد تعاونیهای فروش میتواند ارزش افزوده بیشتری را نصیب کشاورزان این منطقه کند.
ضرورت حمایت و توسعه بازار
با توجه به جایگاه برتر خلخال در تولید گردو، حمایت از باغداران از طریق تأمین نهالهای اصلاحشده، ارائه تسهیلات برای اجرای سرشاخهکاری، آموزش مستمر و تضمین خرید و بازار فروش، از اهمیت بالایی برخوردار است. ایجاد برند اختصاصی برای گردوی خلخال و معرفی آن در نمایشگاههای ملی و صادراتی میتواند به افزایش درآمد باغداران و رونق اقتصاد کشاورزی منطقه کمک کند.
تداوم روند توجه به روشهای علمی باغداری و مدیریت صحیح منابع آب و خاک، آینده روشنی را برای حفظ جایگاه نخست خلخال در تولید گردوی استان اردبیل ترسیم میکند.
نظرات (0)