بارندگی شدید بامداد روز ۱۷ شهریور، بخشی از اراضی شالیزاری دهستان میانکاله در شهرستان بهشهر را زیر آب برد و خسارتهایی به مزارع برنج این منطقه وارد کرد. محصول برنج که اکنون در مرحله رسیدگی و آماده برداشت قرار دارد، بیش از هر زمان دیگری نسبت به آبگرفتگی و خوابیدگی حساس است و همین موضوع نگرانی کشاورزان را افزایش داده است.
آبگرفتگی شالیزارها و خسارت ورس در میانکاله
به گفته سید اسماعیل حسینی، سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان بهشهر، بارش بامدادی ۱۷ شهریور موجب آبگرفتگی گسترده در بخشی از شالیزارهای دهستان میانکاله شده است. بررسیهای اولیه نشان میدهد مهمترین خسارتهای وارده شامل آبگرفتگی اراضی و ورس یا خوابیدگی بوتههای برنج است.
حسینی تأکید کرد که وقوع ورس در این مقطع زمانی که خوشهها پر شده و محصول آماده درو است، میتواند روند برداشت را مختل کند. خوابیدن بوتهها علاوه بر دشوار کردن برداشت مکانیزه و دستی، باعث تماس مستقیم خوشهها با آب و گل میشود و کیفیت نهایی محصول را به شدت کاهش میدهد.
خطر جوانهزنی شلتوک و افت کیفیت محصول
یکی از نگرانیهای جدی مطرحشده، احتمال جوانهزنی دانههای شلتوک روی خوشه در شرایط ماندابی است. سرپرست جهاد کشاورزی بهشهر توضیح داد: در صورتی که آب برای مدت طولانی در مزارع باقی بماند و خوشههای ورسکرده در تماس مداوم با آب قرار گیرند، دانههای شلتوک مستعد جوانهزنی میشوند.
این پدیده میتواند ارزش بازاری برنج را کاهش دهد، ضایعات محصول را افزایش دهد و ضرر اقتصادی قابل توجهی به شالیکاران وارد کند. بهویژه ارقام برنج محلی مازندران که کیفیت و عطر آنها وابسته به سلامت دانه است، در برابر این آسیب بسیار آسیبپذیر هستند. هرچه مدت ماندابی بیشتر باشد، احتمال فساد، کپکزدگی و افت کیفیت شلتوک نیز افزایش مییابد.
تلاش کشاورزان برای تخلیه آب با موتورپمپ
در پی وقوع بارندگی، کشاورزان منطقه به سرعت دست به کار شدهاند تا از ماندگاری آب در شالیزارها جلوگیری کنند. به گفته حسینی، بهرهبرداران در حال تخلیه آب از اراضی آبگرفته هستند و در روستای امیرآباد این عملیات با استفاده از موتورپمپ به صورت مستمر در حال انجام است.
وی افزود: تخلیه سریع آب، بهویژه در مزارعی که دچار ورس شدهاند، نقش تعیینکنندهای در کاهش پیامدهای ناشی از غرقابی و جلوگیری از تشدید خسارت دارد. هر ساعتی که آب زودتر از مزرعه خارج شود، شانس نجات محصول و حفظ کیفیت آن بیشتر خواهد بود. کشاورزان توصیه شدهاند ضمن بازگشایی خروجیهای آب و لایروبی کانالهای زهکشی، از تجمع آب در اطراف خوشههای خوابیده جلوگیری کنند.
ارزیابی میدانی و مستندسازی خسارتها
همزمان با اقدامات کشاورزان، کارشناسان جهاد کشاورزی به صورت میدانی در شالیزارهای میانکاله حضور یافتهاند تا ابعاد خسارت را بررسی و مستندسازی کنند. ارزیابی دقیق میزان آبگرفتگی، درصد ورس، مرحله رشد محصول و احتمال جوانهزنی در دستور کار قرار دارد تا اطلاعات لازم برای جمعبندی نهایی و پیگیریهای حمایتی فراهم شود.
حسینی با اشاره به جایگاه برنج به عنوان یکی از محصولات راهبردی کشاورزی مازندران و کشور، گفت: صیانت از محصول شالیکاران و حمایت فنی از آنها اولویت جدی مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان است. پایش مستمر شرایط جوی، اطلاعرسانی بهموقع و پیگیری خسارتهای ناشی از مخاطرات طبیعی با جدیت دنبال خواهد شد.
دهستان میانکاله در شرق مازندران و در محدوده شهرستان بهشهر، یکی از قطبهای مهم تولید برنج در استان به شمار میرود و بخش قابل توجهی از معیشت خانوارهای این منطقه به کشت شالی وابسته است. وقوع بارندگیهای ناگهانی در شهریورماه که مصادف با فصل برداشت برنج است، هر ساله تهدیدی برای این محصول محسوب میشود و ضرورت توجه به زیرساختهای زهکشی، مدیریت آب مزارع و ارائه هشدارهای هواشناسی دقیق را دوچندان میکند.
نظرات (0)