دوران قراردادهای کاغذی در صنعت سبدگردانی ایران به پایان رسید. سازمان بورس و اوراق بهادار با صدور بخشنامه‌ای جدید، فرآیند انعقاد قراردادها و افزودن متمم‌ها را برای شرکت‌های سبدگردان به صورت تمام الکترونیکی ممکن اعلام کرد. این تحول بزرگ که با هدف افزایش کارایی و امنیت اطلاعات انجام شده، صنعت سبدگردانی را وارد عصر جدیدی می‌کند.

چرا قراردادهای کاغذی مشکل‌ساز شده بودند؟

سیاوش پرویزی، مدیر نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس، با اشاره به مشکلات سیستم سنتی گفت: «انعقاد قراردادها به صورت کاغذی و دریافت امضای گرم مشتریان، به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های صنعت سبدگردانی تبدیل شده بود. این مشکل چه در زمان عقد قرارداد اولیه و چه در مراحل بعدی برای افزودن متمم‌ها، شرکت‌ها را با دشواری‌های زیادی مواجه می‌کرد.»

به گفته وی، زمان‌بر بودن انجام فرآیندها، بایگانی فیزیکی حجم انبوهی از اسناد، جست‌وجوی سخت و پیچیده اطلاعات، نبود یکپارچگی میان سیستم‌ها، افزایش هزینه‌های نگهداری اسناد و حتی مفقود شدن مدارک از جمله معضلاتی بودند که سیستم کاغذی ایجاد کرده بود.

بخشنامه جدید چه می‌گوید؟

بر اساس این بخشنامه، شرکت‌های دارای مجوز فعالیت سبدگردانی می‌توانند پس از دریافت تأییدیه از مرکز نظارت بر امنیت اطلاعات بازار سرمایه (مکنا) و رعایت مفاد بخشنامه، تمام فرآیندهای قراردادی خود را به صورت الکترونیکی انجام دهند. این مجوز شامل انعقاد قراردادهای جدید و همچنین افزودن متمم به قراردادهای موجود می‌شود.

نکته قابل توجه دیگر، هماهنگی با سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه است. بر اساس این هماهنگی، حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ بخشنامه، امکان صدور الکترونیکی PRX (کد شناسایی پروژه) نیز فراهم می‌شود که گام مهمی در تکمیل فرآیند دیجیتالی شدن محسوب می‌شود.

مزایای تحول جدید

الکترونیکی شدن فرآیند قراردادها مزایای متعددی برای شرکت‌های سبدگردان و مشتریان آنها دارد. کاهش چشمگیر زمان انجام فرآیندها، افزایش امنیت اطلاعات، و تسهیل روابط میان شرکت‌های سبدگردان و سرمایه‌گذاران از مهم‌ترین فواید این اقدام است.

این تغییر به معنای کاهش هزینه‌های بایگانی و نگهداری اسناد، یکپارچگی سیستم‌های اطلاعاتی و دسترسی سریع و آسان به داده‌ها نیز خواهد بود. سرمایه‌گذاران نیز از فرآیندهای سریع‌تر و شفاف‌تر بهره‌مند خواهند شد.

برنامه‌های آینده

مدیر نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس، تسهیل فرآیندهای سبدگردانی بلندمدت و ایجاد مزیت رقابتی برای فعالیت‌های سبدگردانی را از مهم‌ترین برنامه‌های پیش‌رو اعلام کرد. با اجرایی شدن این بخشنامه، انتظار می‌رود صنعت سبدگردانی ایران گام بلندی به سوی مدرن‌سازی و همگامی با استانداردهای جهانی بردارد.

این اقدام سازمان بورس در راستای دیجیتالی‌سازی بازار سرمایه و کاهش وابستگی به فرآیندهای سنتی و کاغذی صورت گرفته است و می‌تواند الگویی برای سایر بخش‌های بازار سرمایه باشد.